Wat beweegt de protesterende jongeren? 'Zonder rellen luisteren politici niet'

De protestbeweging van de Franstalige scholieren tegen de hervormingen van de Franse gemeenschapsregering laaide zaterdag opnieuw in alle hevigheid op. Om 10 uur werd verzamelen geblazen aan Centraal Station, maar ook de politie was daar massaal aanwezig.

De betoging - waarvoor de gemeente geen toestemming had gegeven - boog daardoor af richting het Zuidstation en zwol mondjesmaat aan tot zeker vijfhonderd man. Voor veel jongeren was vooral de ‘minerval’, het inschrijvingsgeld in het hoger onderwijs, de steen des aanstoots. Die wordt volgend jaar fors opgetrokken van 800 euro tot het tarief dat in Vlaanderen geldt: 1.100 euro per academiejaar.

"Mijn mama is ziek, dus ik kan dat niet betalen", vertelde de 20-jarige ULB-studente Chirine. Ze droeg een bordje waarop stond: 'De grootste schurken dragen een pak'.

"Het geld valt niet uit de hemel. Het recht op onderwijs wordt op deze manier uitgehold, terwijl een diploma alles betekent vandaag de dag. Dit gaat over de democratie: straks kunnen enkel de rijken nog gaan studeren."

Ook ULB-studente Pauline (20) zei de verhoging van het inschrijvingsgeld "niet normaal" te vinden. "Dat budget gebruiken ze dan voor het leger... En daar stopt het niet: ook een TEC-abonnement voor jongeren stijgt van 12 naar 384 euro. Studenten hebben die middelen niet en ik woon in Wallonië. Hoe moet ik nu in het weekend naar huis?"

'Casseurs'

Toch ging het protest zaterdag breder dan de besparingen. Tussen de scholieren en studenten waren ook tal van antifascistische en extreemlinkse vlaggen te zien en er liepen heel wat pro-Palestijnse betogers mee, getooid in keffiyehs.

Ze deelden het gevoel dat hun stem niet werd gehoord, dat boven hun hoofden werd bespaard en dat protest hiertegen eerder op een matrak kan rekenen dan op een luisterend oor. In opvallend veel slogans was de politie zaterdag dan ook kop van jut. Geregeld lazen we "ACAB" op pancartes, de afkorting voor "All Cops Are Bastards". Tal van manifestanten vertelden BRUZZ over de 13- of 14-jarigen die ze brutaal opgejaagd zagen door agenten tijdens eerdere betogingen.

"Er vindt veel politiegeweld plaats", vertelde ook UCL-student Simon (18). "Deze manifestatie is niet tegen de politie, maar de politie probeert wel te voorkomen dat we betogen terwijl dat een basisrecht is."

Gevraagd naar de zogenaamde "casseurs" tijdens vorige betogingen, zei Simon begrip te hebben voor hun acties al doet hij er zelf niet aan mee. "Op een bepaald moment heb je geen keuze meer als je gehoord wil worden. De regering, de elite: ils s'en foutent. Het enige wat hen bang maakt en doet luisteren, is dat mensen dingen kapotmaken. Het is de minachting van de regering die zorgt dat mensen dit doen."

Die mening leek breed gedeeld onder de jongeren. Van het tiental manifestanten dat BRUZZ sprak, stelde niemand dat de betoging "gekaapt" werd door relschoppers. Het doel heiligt de middelen, bleek veeleer de consensus.

"Het is bovendien altijd de politie die begint", zei UCL-studente Erin (21) stellig. "Voor mij is de schade die wordt aangericht door sommige betogers legitiem. Het is ook altijd alleen materieel, nooit gericht op mensen. En als er niet geluisterd wordt, wat moet je dan doen? Er waren vandaag al mensen die werfmaterieel meenamen, maar dat was om ons te beschermen tegen de politie."

"Als we niet tonen dat we boos zijn, wachten de politici gewoon tot het protest overwaait", zeiden ook Rachel en Liza (16), die een ACAB-pancarte meedroegen. "De materiële schade wordt door de politie als excuus gebruikt om traangas te gooien. Bovendien: het is beter dat het belastingsgeld gebruikt wordt om fietsen te repareren dan om agenten te betalen."

Kat-en-muisspel

Oorspronkelijk leek het protest nog rustig te gaan verlopen aan het Zuidstation en werd er gezongen en gedanst, bloemen uitgedeeld en bellen geblazen. Omstreeks 13 uur sloeg de sfeer echter om.

Aan de Europaesplanade stootte de groep van zo'n 500 mensen verschillende keren op een muur van agenten, waarna het peloton weerspanniger werd. Al snel werd er met projectielen en vuurwerk gegooid, waarop de politie reageerde met traangas en het waterkanon.

Uiteindelijk trok de groep Anderlecht in, waar een kat-en-muisspel begon en her en der barricades werden opgeworpen met deelfietsen en steps die vervolgens in brand werden gestoken. Er werden onderweg ook verschillende vuilniszakken in brand gestoken, er is schade toegebracht aan werfmateriaal en een deelwagen is op zijn dak terechtgekomen.

Vervolgens verplaatste de onrust zich richting het centrum van Brussel. Ook daar sneuvelden verschillende vitrines, waaronder de ruiten van een PS-bureau in de Dinantstraat. In de Krakeelstraat werden drie wagens in brand gestoken al is het nog onduidelijk of er een link is met de protesten. Omstreeks 20 uur keerde uiteindelijk de rust terug. In totaal vonden er een tiental arrestaties plaats, liet politiezone Brussel-Hoofdstad/Elsene weten.

De minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) heeft de nieuwe rellen zaterdag streng veroordeeld. Volgens hem ging het hier niet meer om een protestactie. "Het is puur en simpel geweld, georganiseerd en herhaald om onze samenleving te destabiliseren", klonk het.

Toch lijken de protesten nog niet meteen te zullen gaan liggen. "In het begin kwamen we op straat voor ons recht op onderwijs", verklaarde de 20-jarige ingenieursstudent Ibrahim in Anderlecht aan BRUZZ. "Nu manifesteren we zelfs voor het recht om te manifesteren. Wij zijn studenten, wij eisen onze rechten op en we zullen met steeds meer zijn."