Niemieckie media reagują na zamach w Krakowie. Słowa o "końcu mitu"

• Niemieckie media, w tym Frankfurter Allgemeine Zeitung, komentują zamach w Krakowie, podkreślając że Polska nie może być już oceniana jako kraj będący bezpieczną oazą w Europie.

• Szef MSWiA Marcin Kierwiński wskazał na radykalne poglądy sprawcy, jednak resort zaapelował o wstrzymanie się z ocenami do czasu uzyskania oficjalnych ustaleń prokuratury.

• Eksperci ostrzegają, że zamach może pogłębić polityczne podziały w kraju, a kluczowym sprawdzianem dla dojrzałości debaty publicznej będą nadchodzące obchody 11 listopada.

Komentator dziennika "Frankfurter Allgemeine Zeitung" ocenia, że "koszmarny zamach w Krakowie" ostatecznie zburzył w Polsce budowane latami poczucie bezpieczeństwa. Jak zaznacza, Polacy wierzyli do tej pory, że ich kraj jest bezpieczną oazą na mapie Europy.

"Ta wiara chwiała się już jednak od miesięcy, bo krajem wstrząsnęła fala przemocy. Latem doszło do serii ataków na obywateli Ukrainy, a zaledwie w połowie października - po fali ataków z użyciem noża w placówkach oświatowych - rząd zdecydował o wysłaniu dziesiątek tysięcy policjantów do patrolowania szkół" - przypomina Reinhard Veser.

"Absurdalne teorie spiskowe". Niemieckie media reagują na zamach

Autor komentarza w "FAZ" zaznacza, że pierwsze reakcje na tragedię w Krakowie pokazały, jak potężne są podziały polityczne w Polsce. Przypomina, że przez eskalację sporu o Trybunał Konstytucyjny nastroje nad Wisłą były ostatnio jeszcze bardziej napięte niż zwykle, a prawica ostro i bezpardonowo atakowała rząd Tuska.

"W tym środowisku już w weekend zaczęły krążyć absurdalne teorie spiskowe na temat zamachu" - pisze.

Jak przypomina komentator niemieckiej gazety, 11 listopada przypada rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości, która od lat stanowi symbol głębokiego pęknięcia w społeczeństwie. "Także w tym roku ulicami Warszawy przejdą dziesiątki tysięcy narodowców w ramach Marszu Niepodległości. Pozostaje mieć nadzieję, że szok po tragedii w Krakowie ostudzi nieco polityczne emocje przed tą datą" - pisze.

Jak ocenia, prawdziwy sprawdzian dla polskiej demokracji i dojrzałości debaty publicznej dopiero jednak nadchodzi. "Jeśli potwierdzą się doniesienia, że zamachowiec kierował się skrajnie prawicową ideologią, obu stronom politycznego sporu trudno będzie oprzeć się pokusie wykorzystania tej tragedii do własnych celów. Rząd Tuska będzie musiał odpowiedzieć na pytanie, czy nie zbagatelizował problemu radykalizacji społeczeństwa. Opozycja z kolei stanie przed wyborem: czy utrzyma obecne zawieszenie broni również po 11 listopada, czy też wykorzysta zamach, by dalej podkopywać zaufanie do instytucji państwa" - zaznacza "FAZ".

"Polska straciła poczucie bezpieczeństwa"

Warszawska korespondentka dziennika "Sueddeutsche Zeitung" Victoria Grossmann komentarz na temat tragedii w Krakowie tytułuje: Dzień, w którym Polska straciła poczucie bezpieczeństwa.

Jak zaznacza, dotychczas 38-milionowy naród znał strzelaniny i zamachy terrorystyczne głównie jako zjawisko występujące na Zachodzie. Teraz symbolem utraty bezpieczeństwa stał się Rynek Główny w Krakowie. "To tragedia w skali Polski całkowicie bezprecedensowa" - zaznacza Grossmann, opisując kontrast między romantyczną, wielokulturową i historyczną atmosferą Krakowa a bezwzględnością ataku zamachowca.

Korespondentka w Warszawie podkreśla, że już kilka godzin po zamachu śledczy mówili o motywach politycznych zbrodni i rzekomych radykalnych poglądach sprawcy, a zbrodnia w Krakowie części mieszkańców przypomina zamachy w Norwegii z 2011 roku, kiedy prawicowy ekstremista zamordował w Oslo i na wyspie Utøya 77 osób.

Dziennikarka powołuje się też na polskie media, takie jak "Rzeczpospolita" i "Gazeta Wyborcza", które skrytykowały instrumentalne wykorzystanie tragedii do celów politycznych. "Między innymi posłowie narodowo-konserwatywnej partii PiS oraz powiązane z nimi media szybko zaczęli krytykować policję i rząd, zarzucając im bierność oraz opieszałość w działaniu" - tłumaczy Grossman i cytuje polskiego premiera Donalda Tuska, który powiedział w sobotę: "Dzisiaj nie jest dzień na polityczne gierki".

Reakcja na słowa Kierwińskiego

Stołeczny "Tagesspiegel", pisząc o zamachu w Krakowie, zastanawia się, czy Polska ma problem z ekstremizmem. Odnosi się w ten sposób do pierwszych komunikatów szefa polskiego MSW, Marcina Kierwińskiego, który po tragedii powiedział, iż sprawca miał "bardzo radykalne poglądy" i był "zafascynowany ideologiami skrajnie prawicowymi". Resort później się z tego wycofał, apelując o powściągliwość do czasu oficjalnych ustaleń prokuratury.

W ocenie rozmówcy dziennika dr. Kai-Olafa Langa z berlińskiej Fundacji Nauka i Polityka (SWP), Polska nie odbiega pod względem zagrożenia radykalizmem od innych krajów Europy, ma jednak swoją specyfikę.

"Po pierwsze w silnie spolaryzowanym kraju rośnie radykalizacja sił politycznych. Po drugie charakterystyczna dla Polski jest niska dynamika ekstremizmu lewicowego oraz religijno-islamistycznego. Po trzecie w Polsce istnieją silne środowiska prawicowo-radykalne i nacjonalistyczne" - tłumaczy.

Analityk przestrzega jednak na łamach dziennika przed przedwczesnym łączeniem zamachowca z konkretnymi ruchami politycznymi. "Należy dokładnie zbadać, jakie konkretnie kontakty miał sprawca z Krakowa. I czy istniał motyw polityczny" - ocenia Kai-Olaf Lang.

Oceniając wpływ zamachu na sytuację w Polsce, ekspert mówi, że być może w polityce nastąpi moment refleksji, ale bardzo możliwe, że wzajemne oskarżenia szybko powrócą. "Obóz rządzący będzie podkreślał rosnącą radykalizację opozycji i bliskich jej środowisk. A opozycja będzie się bronić przed zakwalifikowaniem tego czynu jako aktu terrorystycznego oraz przed powoływaniem się na rzekomą motywację polityczną, krytykując to jako kampanię polityczną" - czytamy w niemieckim dzienniku.

Marta Przybylik-Wiśniewska, Redakcja Polska Deutsche Welle

Artykuł ukazał się na stronie Deutsche Welle, otwiera się w nowym oknie.