Polak przykładem dla całej Europy. Ursula von der Leyen wskazała go w orędziu

— Historia ICEYE dowodzi, że Europa jest kolebką innowacji i że potrafimy na nowo rozbudzić europejskiego ducha przedsiębiorczości. Firma ICEYE została założona przez dwóch młodych Europejczyków: Rafała z Polski i Pekkę z Finlandii — mówiła von der Leyen, przedstawiając specjalnych gości zaproszonych na jej orędzie.

Czytaj nas częściej w Google

Dodaj w Google

Rafał z Polski to Rafał Modrzewski, współzałożyciel i właściciel ICEYE, firmy sektora kosmicznego, która produkuje i obsługuje radarowe satelity do obserwacji Ziemi. Firma jest właścicielem największej na świecie konstelacji satelitów SAR.

— O tym, że mam się pojawić w Parlamencie Europejskim, dowiedziałem się dosłownie dwa dni temu — mówi Onetowi Modrzewski.

— To szok, ale i duma, że podczas tak ważnego europejskiego wystąpienia wymieniony jest Polak, a to przecież nie dzieje się często — dodał Rafał Modrzewski.

Polsko-fińska firma została wymieniona jako przykład współpracy dwóch młodych osób z różnych państw Unii Europejskiej, które poznały się w czasie studenckiego programu "Erasmus", a na rozwój swojej firmy uzyskały finansowanie z europejskiego programu "Horyzont". Dziś firma podbija świat, a jej wartość wyceniana jest na 10 mld euro. Satelity tworzone przez ICEYE są również dużą nadzieją dla wojska i mogą znaleźć zastosowanie w obronności.

Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo

"Pokój jest zagrożony"

Drugim aspektem, w którym podczas orędzia o stanie Unii Europejskiej wymieniona została Polska, jest właśnie obronność. Temu tematowi von der Leyen poświęciła sporo czasu. Przywołała ostatnie przykłady rosyjskich prowokacji na wschodnich granicach Wspólnoty oraz na lotnisku w Lipsku.

Wszystkie takie działania zdaniem szefowej Komisji Europejskiej są atakiem wymierzonym nie tylko w jedno państwo członkowskie, ale w całą Unię. — Cyberataki, sabotaż, podpalenia czy wtargnięcia dronów — ich skala rośnie z każdym dniem. Wraz ze wzrostem poziomu zagrożenia musi zatem rosnąć gotowość Europy — mówiła.

Szefowa KE przyznała, że doktryny i instytucje europejskie w dziedzinie bezpieczeństwa zostały stworzone na czasy pokoju i nie nadążają za rzeczywistością. Dlatego też w najbliższym czasie powstanie nowa europejska strategia bezpieczeństwa.

UE a NATO

— Uważam, że nadszedł czas na europejski odpowiednik Artykułu 4 — czyli Protokół Bezpieczeństwa w Sytuacjach Kryzysowych. Jego uruchomienie przez jedno państwo członkowskie skutkowałoby zwołaniem wszystkich państw członkowskich. Celem byłoby skoordynowanie europejskiej reakcji, odstraszenie od dalszej eskalacji i ograniczenie skutków zdarzenia — mówiła. W czasie orędzia von der Leyen nie podała jednak żadnych szczegółów na temat tego, jak ten system miałby działać w praktyce.

Zdaniem von der Leyen przesłanie płynące z Europy powinno być jasne: zawsze będziemy przestrzegać naszych wartości i praw podstawowych. Nigdy jednak nie pójdziemy na kompromis w kwestii ochrony naszych granic. To my, Europejczycy, decydujemy o tym, kto przybywa do naszej Unii i na jakich zasadach.

"Będziemy bronić każdego centymetra"

W wystąpieniu pojawiła się kwestia powstania nowego Europejskiego Instrumentu na rzecz Strategicznych Zdolności Wspierających — w pełni kompatybilnego z działaniami NATO. Mocno wybrzmiało zdanie, które von der Leyen wypowiedziała na koniec tej części wystąpienia — Europa będzie bronić każdego metra kwadratowego swojego terytorium.

Ma to oznaczać jeszcze silniejsze wsparcie dla Ukrainy. Unia Europejska razem z partnerami będzie chciała zapewnić pomoc humanitarną oraz wzmocnić ukraiński system zaopatrzenia w energię i ciepło. W czasie orędzia padła również zapowiedź wzmocnienia ukraińskiej obrony powietrznej. — W ostatnich tygodniach po raz pierwszy wyraziliśmy zgodę na zakup amerykańskich pocisków obronnych Patriot. Muszą one teraz zostać pilnie dostarczone. Musimy jednak również wspólnie pracować nad ograniczeniem naszej zależności od jednego dostawcy — zaznaczyła von der Leyen.

Dlatego też, wykorzystując pozostałe środki z funduszu SAFE, ma zostać uruchomiony nowy program wspólnych projektów wojskowych z ukraińskimi przedsiębiorstwami.

Energia i klimat

Jedną z głównych kwestii dotyczących bezpieczeństwa jest dziś energia i energetyczna niezależność. — Musimy radykalnie przyspieszyć realizację projektów leżących w strategicznym interesie Europy. Musimy również zdecydowanie ograniczyć obciążenia administracyjne, które hamują działalność przedsiębiorstw, w tym małych i średnich firm — zaznaczyła von der Leyen. Jej zdaniem należy przeprowadzić elektryfikację Europy, której celem powinno być podwojenie udziału energii elektrycznej w miksie energetycznym do 2040 r. Dzięki temu Europa mogłaby obniżyć rachunki za import paliw kopalnych o 260 mld euro rocznie. Tutaj ważną rolę powinny odegrać Odnawialne Źródła Energii. — Nie ma jednak wątpliwości: Europa może, musi i będzie konsekwentnie dążyć do realizacji wyznaczonych celów klimatycznych — dodała von der Leyen.

Szefowa Komisji Europejskiej zapewniała, że nie chodzi tylko o wybór między łagodzeniem skutków zmian klimatu a przystosowaniem się do nich. Zdaniem von der Leyen oba te działania powinny być prowadzone jednocześnie. Von der Leyen zapowiedziała również, że w przyszłym miesiącu Komisja Europejska przedstawi nowe ramy działań na rzecz odporności klimatycznej; ma się w nich znaleźć 100 najbardziej narażonych na skutki zmian klimatu obszarów w Europie.

Kanada bliżej Europy

— W tym nowym świecie musimy pilnie przemyśleć na nowo nasze partnerstwa i budować globalne koalicje na rzecz naszej odporności oraz demokracji. I w tym obszarze również tylko Europa — dzięki swojej skali i sile — może przejąć inicjatywę — mówiła szefowa KE i jednocześnie powitała na sali premiera Kanady, Marka Carneya.

To właśnie ten kraj ma być coraz ważniejszym partnerem Unii Europejskiej. — Stworzymy sojusz technologiczny. Zintegrujemy nasze przemysłowe bazy obronne. Uczynimy z Arktyki sztandarowy wspólny projekt. Będziemy współpracować w dziedzinie energii, surowców krytycznych i baterii — mówiła von der Leyen. I dodała — To partnerstwo nie jest wymierzone przeciwko nikomu innemu. Służy ono budowaniu naszej wspólnej siły. Krótko mówiąc, chcemy wynieść relacje z Kanadą na najwyższy możliwy poziom.

AI jako punkt zwrotny

Sporo miejsca w orędziu o stanie Unii Europejskiej von der Leyen poświęciła sztucznej inteligencji. Przyznała, że wierzy w jej przyszłość i potencjał, ale jednocześnie wskazała na spore zagrożenia, jakie niesie ze sobą AI. — Opracowywane obecnie modele umożliwią przeprowadzanie ataków hakerskich na skalę, która dotąd wydawała się niemożliwa. Wkrótce trafią one w ręce przeciwników, którzy postrzegają świat zupełnie inaczej niż my — ostrzegała.

Zdaniem szefowej Komisji Europejskiej kluczem jest tworzenie wartości, której sztuczna inteligencja jeszcze nie dostarczyła — przeniesienie AI z ekranów komputerów do realnej gospodarki i społeczeństwa. — Sztuczna inteligencja musi wspierać naszych lekarzy a nie ich zastępować — dodała szefowa KE i zaznaczyła, że w listopadzie Komisja Europejska przedstawi szczegóły nowego programu skupionego na AI. — Chcemy AI, ale chcemy, że nadzorował je człowiek i to jest dla nas najważniejsze — mówiła von der Leyen.

Ochrona dzieci w internecie

Jeszcze w tym tygodniu Komisja Europejska przedstawi propozycję ustawy "Kids Act". Ma to być stopniowe i zróżnicowane podejście do kwestii ochrony najmłodszych w internecie. Zgodnie z tym dokumentem dla każdej grupy wiekowej przewidziano odpowiednio dostosowany poziom ochrony. Wprowadzony ma zostać zakaz posiadania indywidualnego konta w mediach społecznościowych przez osoby poniżej 15. roku życia i zakaz korzystania z mediów społecznościowych przez osoby poniżej 13. roku życia. Oznacza to, że osoby w wieku od 13 do 15 lat będą mogły korzystać jedynie z kont zakładanych i nadzorowanych przez rodziców, o ograniczonych funkcjach i z limitami czasowymi. — Europa ma moc działania. To my ustalamy zasady, a nie wielkie koncerny technologiczne — mówiła szefowa KE.

Współpraca handlowa

W czasie orędzia szefowa KE przypomniała, że w tym roku Wspólnota podpisała umowy o wolnym handlu z Indiami, Mercosurem, Meksykiem, Australią i Indonezją. Obecnie Unia Europejska ma umowy handlowe z ponad 80 krajami — to więcej niż jakikolwiek inny podmiot na świecie.

W swoim orędziu von der Leyen twardo zapowiedziała jednocześnie wsparcie dla europejskiego rolnictwa, co również może być bardzo ważne z polskiej perspektywy.

Przyszłość Unii

W przyszłym roku będziemy świętować historyczną, 70. rocznicę podpisania traktatów rzymskich, czyli dwóch umów międzynarodowych, które położyły fundament pod dzisiejszą Unię Europejską. Z tej okazji ma zostać zorganizowany Kongres Europy, na którym zgromadzą się wybitni myśliciele, pisarze, artyści, naukowcy, a także przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego.

— Potrzebujemy naszych najtęższych umysłów — z całej Unii i całego kontynentu. Wspólnie opracują one wizję zdolną zainspirować nowe pokolenie Europejczyków. Wizję, która pozwoli nam na nowo odnaleźć europejską wyobraźnię, tak aby kolejne pokolenie mogło pisać własną historię — zakończyła swoje orędzie szefowa Komisji Europejskiej.