Havacılık tarihinin en büyük krizi yaşanıyor: ABD çaresiz kaldı

ABD Federal Havacılık İdaresinin (FAA) hava trafik kontrol sisteminde 13 Kasım Cuma günü meydana gelen teknik arıza, ülke genelinde uçuşları durdurdu. Yaklaşık 12 bin uçuşun kalkışı engellenirken krizin ardından Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, altyapının modernizasyonu için 50 milyar dolarlık acil finansman talep etti.
Radar ve iletişim sistemlerindeki istikrarsızlık nedeniyle FAA'nın güvenlik gerekçesiyle aldığı uçuşları durdurma kararı yaklaşık 4,5 saat sürdü. Havadaki uçaklar güvenli biçimde iniş yaptı. Yetkililer, uçuş güvenliğini tehlikeye atacak bir durum oluşmadığını bildirdi.
FAA, teknik sorunun kontrol altına alınmasının ardından 13 Kasım akşamı kararı kaldırdı. Ancak cumartesi gecesine kadar 6 bin 400'den fazla seferin iptal edildiği bildirildi; pazar günü de yüzlerce uçuş iptal edildi.
Chicago O'Hare, Atlanta ve Dallas/Fort Worth havalimanlarında yoğunluk yaşandı. Uçakların ve mürettebatın planlanan konumlarından uzak kalması, havayolu şirketlerinin normal sefer düzenine dönmesini zorlaştırdı. Ulaştırma Bakanlığı, hava trafiğinin 16 Kasım Pazartesi itibarıyla normal kapasitesine dönmesini beklediğini açıkladı.
KABLO DEĞİŞİMİ SIRASINDA AĞ SORUNU
Duffy'nin açıklamasına göre arıza, bir yüklenici firmanın bakır kabloları fiber optik kablolarla değiştirdiği sırada ortaya çıktı. Arkansas eyaletindeki El Dorado tesisinde bir yönlendiricinin aşırı yüklenmesi, hava trafik kontrol sistemindeki veri akışını bozdu. Teksas'ın Amarillo kentindeki bir başka tesisin de arızanın yayılmasında rol oynamış olabileceği belirtildi.
İlk değerlendirmelere göre eski ekipmanlar, kısa aralıklarla gelen yoğun bağlantı taleplerini karşılayamadı. Yetkililer, sorunun 22 hava trafik kontrol merkezinden 17'sini etkileyebilecek ölçüde geniş bir alana yayıldığını bildirdi.
İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, ilk incelemelerde siber saldırıya veya yabancı bir ülkenin müdahalesine ilişkin bulguya rastlanmadığını açıkladı. Duffy ise teknik ekipman ya da kurulum sürecindeki bir hatanın olası nedenler arasında bulunduğunu, kesin neden için soruşturmanın sürdüğünü belirtti.
Sorunlu yönlendiriciler Florida'daki L3Harris laboratuvarına gönderildi. FAA uzmanlarının da katıldığı incelemede, arızanın insan hatası, ekipman sorunu veya iki unsurun birleşiminden kaynaklanıp kaynaklanmadığı araştırılıyor.
TALEP 30,1 MİLYAR DOLARDAN 50 MİLYARA ÇIKTI
ABD Başkanı Donald Trump, krizin ardından hava trafik kontrol sisteminin tamamen yenilenmesi gerektiğini belirterek Kongreye seslendi. Sistemin önemli bir bölümünün yaklaşık 50 yıllık olduğunu savunan Trump, küçük müdahalelerin yeterli olmayacağını ifade etti.
Duffy ve Beyaz Saray Bütçe Direktörü Russell Vought, arızanın yaşandığı günün erken saatlerinde Kongreden yaklaşık 30,1 milyar dolar istemişti. Bunun 10,1 milyar doları hava trafik kontrol sisteminin modernizasyonuna, 2 milyar doları kontrol kulelerine, 18 milyar doları ise havalimanı projelerine ayrılacaktı.
Ülke genelindeki uçuş durdurma kararının ardından Duffy, ihtiyaç duyulan finansmanı 50 milyar dolar olarak açıkladı. Yeni rakamın önceki taleple ilişkisi ve projelere dağılımı konusunda ayrıntılı bütçe planı henüz kamuoyuna sunulmadı. Finansmanın Kongreden onay alıp almayacağı da netleşmedi.
DEMOKRATLAR AYRILAN KAYNAĞI SORDU
Temsilciler Meclisinin Demokrat üyeleri Rick Larsen ve André Carson, modernizasyon için 2025'te zaten 12,5 milyar dolar ayrıldığını, bunun yalnızca yaklaşık 1 milyar dolarının harcandığını belirterek yönetimden açıklama istedi.
Duffy ise 12,5 milyar doların tamamının belirli projeler için planlandığını ve 2028 sonuna kadar kullanılacağını savundu. Mevcut bütçenin telekomünikasyon altyapısının bütün ihtiyaçlarını karşılamadığını söyledi.
Trump, önceki Başkan Joe Biden yönetimini sorunları ağırlaştırmakla suçladı. Biden döneminde kabul edilen altyapı yasası kapsamında FAA'ya havalimanları, kontrol kuleleri ve hava trafik sistemleri için 25 milyar dolar ayrılmıştı. Duffy ise eksikliklerin 20 ila 30 yıllık yatırım sorunlarından kaynaklandığını, sorumluluğun tek bir partiye yüklenemeyeceğini belirtti.
YAKLAŞIK 60 YÖNLENDİRİCİDE ÖNLEM
FAA, Arkansas ve Teksas'taki sorunlu yönlendiriciler devre dışı bırakılınca ağın yeniden istikrara kavuştuğunu bildirdi. Benzer bir sorunun tekrarlanmasını önlemek için yaklaşık 60 yönlendiricide daha ilgili işlevlerin kapatıldığı açıklandı.
Bakır kabloların fiber optik altyapıyla değiştirilmesi projesinin yüzde 70'inden fazlasını tamamladığı açıklanan L3Harris Technologies, soruşturmayla iş birliği yaptığını duyurdu. Duffy ise mevcut iletişim ağının yükleniciye bağımlı yapısını eleştirerek ağı işleten firmayı değiştirmenin kolay olmadığını ifade etti.
www.sozcu.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı Mega Ajans ve Rek. Tic. A.Ş'ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.