Amerikaanse troepen verlaten Irak; Iran ziet machtspositie verder groeien

• Amerikaanse troepen verlaten alle resterende bases in Irak.
• Iran krijgt aanzienlijke strategische invloed in de regio.
• Veiligheidslacunes vormen een risico voor een heropleving van Islamitische Staat (ISIS).

Na twee decennia van conflict zullen Amerikaanse troepen naar verwachting uiterlijk woensdag hun resterende Iraakse bases verlaten. De terugtrekking, die onder Joe Biden werd geïnitieerd en door de regering-Trump werd uitgevoerd, wordt door Iran en zijn regionale partners – die al aanzienlijke invloed in het land hebben – als een triomf geprezen.

Machtsverschuiving in de richting van Iran

Veiligheidsanalisten in Irak waarschuwen dat het vertrek van Iran en zijn proxy-strijdkrachten onbeperkte macht kan geven. De terugtrekking van het Amerikaanse leger – dat als strategisch tegenwicht fungeerde – kan die groeperingen in staat stellen meer controle uit te oefenen over politieke en veiligheidsoperaties.

Die mening wordt gedeeld door Abu Mojtaba al-Yasiri van het Islamitisch Verzet in Irak, die de terugtrekking beschouwt als een verpletterende klap voor de Amerikaanse ambities en als een herstel van de nationale soevereiniteit.

Zorgen over lokale stabiliteit

Ondanks de algemene steun voor de troepenuittrekking vinden sommige lokale figuren dat de timing voorbarig is, schrijft Reuters. Abdulrahman al-Zobaie, een stamhoofd uit Fallujah, uitte zijn bezorgdheid dat het daaruit voortvloeiende veiligheidsvacuüm het land zou kunnen destabiliseren, met het argument dat Irak nog niet in staat is om zelfstandig voor zijn veiligheid te zorgen.

Erfenis van conflict

De militaire geschiedenis van de Verenigde Staten in Irak wordt gekenmerkt door twee verschillende fasen: de invasie van 2003 om Saddam Hoessein af te zetten en een daaropvolgende terugkeer tussen 2014 en 2017 om de Islamitische Staat te bestrijden.

Gedurende deze jaren fungeerde Irak als een wankel middengebied tussen Washington en Teheran, en werd het vaak het toneel van een proxy-oorlog. Die spanning bereikte in 2020 een hoogtepunt met de moord door de VS op de Iraanse generaal Qassem Soleimani en de daaropvolgende vergeldingsaanvallen op Amerikaanse installaties.

As van het verzet

Vanuit het perspectief van Teheran is deze terugtrekking een overwinning voor de ‘as van het verzet’, een netwerk van gelieerde groeperingen die erop uit zijn de Amerikaanse troepen volledig uit het Midden-Oosten te verdrijven.

Amir Hayat Moqaddam, een Iraans parlementslid, verklaarde dat blijvende stabiliteit pas bereikt zou worden zodra de Amerikaanse invloed verdwenen is. Omgekeerd hebben de VS juist de door Iran gesteunde milities ervan beschuldigd de regio te destabiliseren, onder meer door recente aanvallen op Saoedische infrastructuur.

Heropleving van ISIS

Bovendien groeit de vrees dat het wegvallen van Amerikaanse inlichtingen- en drone-ondersteuning de Islamitische Staat zal aanmoedigen. Hoewel hun kalifaat jaren geleden is ontmanteld, blijven slapende cellen actief.

De Koerdische commandant Sirwan Barzani constateerde een recente toename van militante activiteiten na de aankondiging van de terugtrekking. Veiligheidsfunctionarissen, waaronder kolonel Khalid al-Bayati, waarschuwen dat de groep erop uit is haar blijvende relevantie te bewijzen door nieuwe veiligheidslacunes uit te buiten om gewelddadige aanslagen te plegen.

(at)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!