Podwożenie dzieci do szkoły szkodzi? Przełomowe badania

• Naukowcy przeanalizowali dane ponad 5,5 tysiąca nastolatków, aby zbadać związek między codzienną liczbą kroków a zdrowiem psychicznym i rozwojem mózgu.

• Większa liczba kroków każdego dnia wiązała się z mniejszą liczbą problemów ze zdrowiem psychicznym oraz korzystniejszą strukturą mózgu, przy czym nie obserwowano progu korzyści nawet u bardzo aktywnych osób.

• Zwiększenie codziennej aktywności, nawet o 1–2 tysiące kroków niezależnie od wyjściowego poziomu, przynosiło pozytywne efekty, jednak badacze zalecają wprowadzanie ruchu w realistyczny i dopasowany do nastolatków sposób.

Naukowcy z King's College London i innych ośrodków naukowych przeanalizowali dane na temat 5515 nastolatków uczestniczących w amerykańskim badaniu Adolescent Brain Cognitive Development Study, aby sprawdzić związki między liczbą pokonywanych codziennie kroków i zdrowiem psychicznym.

Uczestnicy w wieku ok. 11-12 lat przez trzy tygodnie nosili urządzenia monitorujące ruch. Rok później oceniono ich zdrowie psychiczne za pomocą Child Behaviour Checklist - szeroko stosowanego kwestionariusza wypełnianego przez młodych ludzi i ich rodziców, który mierzy m.in. objawy lęku, obniżonego nastroju i problemy z zachowaniem.

Z tych danych wyłoniła się prosta zasada. Im więcej nastolatki chodziły, tym mniej problemów ze zdrowiem psychicznym stwierdzano u nich rok później. Korzyści rosły wraz z liczbą kroków i w badanym zakresie nie zaobserwowano progu, powyżej którego przestawały się zwiększać.

Chodzenie wpływa na mózgi dzieci?

Najwięcej negatywnych objawów miały nastolatki wykonujące mniej niż 5 tys. kroków dziennie, mniej - robiące około 8 tys., a najmniej - osoby osiągające 12 tys. kroków lub więcej.

Zauważono też różnice fizjologiczne. U nastolatków wykonujących najwięcej kroków stwierdzono nieco grubszą korę mózgową w dwóch obszarach związanych z ruchem i regulacją emocji. Różnica ta częściowo wyjaśniała związek między większą aktywnością a lepszym zdrowiem psychicznym.

Nie stwierdzono natomiast związku między liczbą kroków a wynikami w nauce.

Badanie miało charakter obserwacyjny, nie może więc wykazać, że większa liczba kroków bezpośrednio poprawia zdrowie psychiczne.

Związek utrzymywał się też po uwzględnieniu wcześniejszych problemów psychicznych, choć autorzy zaznaczają, że osoby mające mniej takich problemów mogły po prostu od początku być bardziej aktywne.

- Badanie to dostarcza jednych z najwyraźniejszych dotąd dowodów na to, że nawet tak prosta, tania i łatwo dostępna miara aktywności fizycznej jak codzienna liczba kroków wiąże się z rozwojem mózgu i zdrowia psychicznego nastolatków. Co szczególnie interesujące, w obserwowanym zakresie nie widzimy, aby korzyści te osiągały pułap nawet u najbardziej aktywnych młodych ludzi w naszej grupie - mówi dr Divyangana Rakesh z King's College London, współautorka pracy opublikowanej w piśmie "JAMA Network Open".

Metoda małych kroków

Badacze zwracają uwagę, że okres dojrzewania ma kluczowe znaczenie dla rozwoju mózgu i zdrowia psychicznego, tymczasem według rezultatów korzyści płynące z aktywności fizycznej mogą dotyczyć obu tych obszarów. Dodają jednak, że nie należy teraz za wszelką cenę zmuszać dzieci do ruchu.

- Nie jest to sytuacja typu "wszystko albo nic". Nastolatki nie muszą być wyczynowymi sportowcami, żeby odnieść korzyści. Zwiększenie dziennej liczby kroków o 1-2 tys., niezależnie od poziomu wyjściowego, wiązało się z korzystniejszą strukturą mózgu i lepszym zdrowiem psychicznym, a zależność ta nasilała się wraz z dalszym wzrostem aktywności - informuje dr Amanda Paluch z University of Massachusetts Amherst, współautorka badania.

- Celem jest znalezienie realistycznych i możliwych do utrzymania sposobów na więcej ruchu poprzez codzienne okazje, takie jak chodzenie pieszo do szkoły, aktywna zabawa i zajęcia, które dzieci rzeczywiście lubią. Dzięki temu korzyści mogą być dostępne niezależnie od tego, od jakiego poziomu aktywności nastolatek zaczyna - podkreśla ekspertka.