TRT Genel Müdürü Sobacı: Küresel düzenin merkezi hızla çözülüp dağılıyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla gerçekleştirilen 10. TRT World Forum; 43 ülkeden 150’ye yakın konuşmacı ve yaklaşık 2 bin katılımcının katılımıyla başladı.

Forumun açılış konuşmasını yapan TRT Genel Müdürü Mehmet Zahid Sobacı, uluslararası hukukun ve küresel kurumların işlevini yitirdiği bir dönemden geçildiğini vurguladı.

Bu yılki ana temanın "Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?" olarak belirlendiğini hatırlatan Sobacı, şunları kaydetti;

Muhterem Cumhurbaşkanım, kıymetli hazırun; bu yıl 10’uncusunu düzenlediğimiz TRT World Forum’a hepiniz hoş geldiniz. Sayın Cumhurbaşkanımızın teşrifleriyle bir kez daha onurlandırdığı forumumuzu 43 ülkeden 150’ye yakın konuşmacı ve 2000’e yakın katılımcıyla gerçekleştiriyoruz. Bu yıl, dünyada yaşanan sarsıntıların bizi getirdiği eşiği tartışmak üzere temamızı "Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?" olarak belirledik. Bu temayı seçmemizin en önemli sebebi, kuralların kâğıt üzerinde varlığını koruduğu fakat fiiliyatta hükmünü yitirdiği bir dünyada yaşıyor olmamızdır.

"Kaba güç tek başına hiçbir sorunu çözemiyor"

Bugün uluslararası hukukun sesi, kaba gücün gürültüsü altında kayboluyor. Bu düzeni korumak için kurulan kurumlar soykırım gibi, insanlığın en ağır imtihanı karşısında bile kendilerinden beklenen cevabı veremiyor. Kuralları koyanlar kendi çizdikleri sınırları aşarken, hakemlik iddiasında olanlar adaletin terazisini güçlüden yana eğiyor. Her çifte standart, cezasız kalan her ihlal mevcut uluslararası sistemin adaleti tesis edebileceğine duyulan güveni biraz daha aşındırıyor. Tüm bunlar yaşanırken aynı zamanda 1945'ten sonra inşa edilen küresel düzenin merkezi hızla çözülüp dağılıyor. Merkezin çözülmesiyle güç; artık bölgeler, ittifaklar ve yeni iş birliği zeminleri arasında paylaşılıyor. Bugün hiçbir ülke, dünyanın yegâne merkezi olduğunu iddia edemiyor. Son yıllarda yaşananlar bir gerçeği çok açık şekilde göstermektedir: Kaba güç tek başına hiçbir sorunu çözemiyor. Dar ufuklu, benmerkezci, dışlayıcı ve tahakkümcü politikalar sorunları ve çatışmaları daha da derinleştiriyor. Rekabetin giderek daha çatışmacı bir yöne doğru evrildiği, dünyanın merkezsizleştiği böyle bir ortamda kuralları kimin belirleyeceği, birlikte hareket etme iradesini kimin ortaya koyacağı soruları ön plana çıkıyor.

"Türkiye, yıkılan masaları yeniden kuruyor"

Karşı karşıya olduğumuz tablonun kaos yerine daha adil, istikrarlı ve kapsayıcı bir düzene yol açması; kuralların ve ilkelerin herkese aynı tutarlılıkla uygulanmasına, krizlerin çözümünde samimiyetle sorumluluk üstlenilmesine ve birlikte hareket etme kapasitesinin sahada yaşama geçirilmesine bağlıdır. Bu ilkeler yaşama geçirilmediğinde insanlığın ödediği bedel Gazze'de tüm çıplaklığıyla ortadadır. Üstelik ilkesizliğin bedeli sadece Gazze ile de sınırlı değildir. İşte Türkiye, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde bu ilkeler doğrultusunda hareket etmekte ve krizlerin çözümünde sorumluluk üstlenmektedir. Ülkemiz coğrafyası fark etmeksizin ne zalim güçlü diye susmakta ne de mazlum zayıf diye sırtını dönmektedir. Ne ilkelerinden taviz vermekte ne de tavrını ve duruşunu günün konjonktürüne göre belirlemektedir. Rusya ile Ukrayna'yı defalarca aynı masaya oturtan, Afrika'da çatışan tarafları ortak bir paydada buluşturan, Suriye'nin istikrara kavuşmasına omuz veren Türkiye, kaba gücün devirdiği masaları yeniden kurmaktadır. Bugün dünya merkezini kaybetmiş olabilir ancak çözüm söz konusu olduğunda hangi kapının çalınacağını herkes çok iyi bilmektedir.