Zwrot w sprawie Trybunału Konstytucyjnego. Komisja Wenecka: Prezydent nie może kontrolować

W opinii podkreślono, że prezydent nie powinien mieć możliwości ani odmowy przyjęcia ślubowania od prawidłowo wybranego sędziego TK, ani dowolnego odwlekania tej czynności.

Komisja wskazała, że kompetencja prezydenta w tym zakresie nie może być traktowana jako dodatkowy etap weryfikacji decyzji Sejmu.

Komisja Wenecka uderza w prezydenckie weto wobec sędziów TK

Komisja Wenecka odniosła się również do sytuacji, w której prezydent odmawia odebrania ślubowania lub przewleka jego przyjęcie. W takim przypadku, według opinii, możliwe może być złożenie ślubowania bez fizycznej obecności głowy państwa, o ile zachowane zostaną najważniejsze elementy procedury i prezydent zostanie o tym skutecznie poinformowany.

Stanowisko Komisji ma znaczenie w kontekście trwającego w Polsce sporu dotyczącego sędziów Trybunału Konstytucyjnego. W ostatnich miesiącach pojawiały się przypadki, w których prezydent nie odbierał osobiście ślubowania od osób wybranych przez Sejm do TK, co prowadziło do sporów o możliwość objęcia przez nie urzędu i udziału w orzekaniu.

ZOBACZ: "Stanowi zagrożenie". Jednoznaczna opinia o projekcie prezydenta

Komisja Wenecka przypomniała jednocześnie, że wybór sędziów Trybunału należy do Sejmu, a udział prezydenta w procedurze nie powinien oznaczać prawa do samodzielnego oceniania, czy parlament dokonał wyboru prawidłowo.

Opinia Komisji Weneckiej została przygotowana w związku z pytaniami dotyczącymi roli prezydenta w procesie powoływania sędziów oraz konsekwencji odmowy odebrania od nich ślubowania. W pracach poprzedzających jej wydanie uczestniczyli przedstawiciele polskich instytucji państwowych, wymiaru sprawiedliwości i środowisk prawniczych.

Spór o ślubowanie sędziów TK w Polsce 

W marcu Sejm wybrał nowych sędziów TK, jednak Karol Nawrocki odebrał ślubowanie jedynie od części z nich. Czworo wybranych sędziów - Anna Korwin-Piotrowska, Krystian Markiewicz, Maciej Taborowski i Marcin Dziurda - 9 kwietnia złożyło w Sejmie oświadczenia odpowiadające treści ślubowania, mimo nieobecności prezydenta. Następnie dokumenty zostały przekazane do Kancelarii Prezydenta.

Pałac Prezydencki uznał jednak, że takie działanie nie wywołuje skutków prawnych. Szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki przekonywał, że ślubowanie sędziego TK powinno odbyć się osobiście wobec głowy państwa. Karol Nawrocki skierował następnie do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w tej sprawie.

Prezydent zwrócił się do TK m.in. o rozstrzygnięcie, czy kompetencja do odebrania ślubowania od sędziego Trybunału Konstytucyjnego należy wyłącznie do głowy państwa oraz czy Sejm może organizować czynności, które miałyby zastąpić złożenie ślubowania w obecności prezydenta.