Rusya’nın Ankara Büyükelçisi Sergey Verşinin, Cumhuriyet’in sorularını yanıtladı: Sinop ve Trakya nükleer santralleri için ortaklık sinyali verdi

Ankara-Moskova hattında son dönemde kritik gelişmeler yaşanıyor. S-400 hava savunma sistemlerinin geleceğinden yeni nükleer santral planlarına, Karadeniz’deki gemi saldırılarından Türkiye’nin Ukrayna’ya ağır mühimmat satma girişimine kadar pek çok mesele, yakından takip ediliyor. Cumhuriyet, bu konuları Rusya’nın Ankara Büyükelçisi Sergey Verşinin’e sordu. Soruları yazılı olarak yanıtlayan Verşinin, S-400’lerin Birleşik Arap Emirlikleri’ne olası satışına ilişkin soruya yanıt vermedi. İşte röportajımız…

‘YÜZ YIL ÖNCE OLDUĞU GİBİ BİR ARADAYIZ’

- Bugünlerde İzmir’e bir ziyaret gerçekleştiriyorsunuz. Bu ziyaretin önemi ne, hangi temaslarda bulunuyorsunuz?

İzmir, zengin bir tarihe sahip muazzam bir şehir. Bugünlerde de yabancı işgalcilerden kurtuluşunun 104. yıldönümünü kutluyor. Bilindiği üzere Sovyet Rusya, Millî Mücadele yıllarında Türk halkının özgürlük, bağımsızlık ve kendi yolunda yürüme hakkı uğruna verdiği kavgada onunla omuz omuza durmuştur.

İzmir ziyaretimin programındaki mühim başlıklar arasında valilik ve büyükşehir belediyesi yönetimiyle, iş dünyası temsilcileriyle ve Rus vatandaşlarıyla yapılacak görüşmeler yer alıyor. Seçkin Türk şairi Nâzım Hikmet’in hayatına ve mücadelesine adanan sergiyi ziyaret etmek benim için hususi bir ehemmiyet kesbediyor. Temaslarımın en mühim ayaklarından bir tanesi de Türkiye’nin muhtelif vilayetlerinde orman yangınlarının söndürülmesinde görev alan emsalsiz Be-200ChS amfibi yangın söndürme uçaklarımızın Rus mürettebatıyla bir araya gelmek olacak. Tıpkı yüz yıl önce olduğu gibi bugün de yine bir aradayız, dar günümüzde birbirimizin imdadına yetişiyoruz.

‘KİEV’E SİLAH VERİLMESİ KONUSUNDA KANAATİMİZİ GİZLEMİYORUZ’

- Türkiye’nin Ukrayna’ya ağır mühimmat satma girişimi Ağustos ayının başında ABD Kongresi tutanaklarına yansımış ve bu, Rusya’nın tepkisini çekmişti. Rusya Dışişleri Sözcüsü Mariya Zaharova, satıştan geri dönülmesi çağrısı yapmış, Türkiye’den izahat istediklerini belirtmişti. Russia Today’de de “Bu satış gerçekleşirse Türkiye ile hiçbir şey eskisi gibi olmaz” ana mesajını taşıyan bir analiz yayımlanmıştı. Ankara'dan diplomatik veya askeri kanallardan resmi bir yanıt ya da izahat aldınız mı? Türkiye ile bu konuda diyaloğunuz var mı?

Türkiye ile aramızda en farklı konularda hakikaten güvene dayalı bir diyalog sürdürülmektedir. Yasaklı bir konu yok. Bu diyalog, tarafların menfaatlerine ve pozisyonlarına gösterilen samimi saygı temelinde yürütülmektedir. Temel insan haklarını çiğneyen, terör yöntemlerine başvuran, Nazizmin ideallerine ve eylemlerine methiyeler düzen Kiev rejiminin silahlarla beslenmesinin barışçıl bir çözüme ulaşılmasına katkı sağlamadığı yönündeki kesin kanaatimizi gizlemiyoruz.

Devlet Başkanları Vladimir Putin ile Recep Tayyip Erdoğan’ın 1 Eylül’de Bişkek’teki Şangay İşbirliği Örgütü Zirvesi marjında gerçekleştirdikleri görüşmenin neticesinde teyit ettikleri üzere, bölgemizde ve bölge sınırlarının ötesinde güvenilir ve kalıcı bir barışın tesisi de dahil olmak üzere, geniş bir ortak gündemimiz ve önümüzde duran pek çok mühim hedeflerimiz ile vazifelerimiz bulunmaktadır.

‘KARADENİZ’DE DENETİM MEKANİZMASINA İHTİYAÇ VAR’

- Erdoğan ile Putin’in Bişkek’teki görüşmeleri hakkında Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuri Uşakov, “Bildiğim kadarıyla ana konu Karadeniz’deki durumdu” dedi. Türkiye, Karadeniz’de Türk yurttaşların da hayatını kaybettiği gemi saldırılarının sonlanması için geçici ateşkes teklifini Ukrayna ve Rusya’ya sunmuş ancak Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Aleksandr Gruşko, “Moratoryumlar bizi savaşa barışçıl çözüm umudundan daha da uzaklaştıracaktır” açıklamasını yapmıştı. Rusya bu konuya nasıl yaklaşıyor, önerisi ne?*

Şunları belirtmek isterim: Karadeniz’de de dahil olmak üzere Rusya’ya telafisi imkânsız bir ekonomik zarar vermeye yönelik bir operasyon yürüteceğini haziran ayında ilan eden bizatihi Kiev rejimiydi. Esasen, aralarında Türklerin de bulunduğu denizcilerin kurban gittiği, hemen hemen bütün gemilere yönelik peş peşe ve ayrım gözetmeksizin bir yaylım ateşi başlattılar.

Bizim tutumumuz açık ve nettir. “Pandora’nın kutusu”nu açan biz olmadık ancak yapılanları karşılıksız da bırakmayacağız. Böylesi bir gerilimin kıyıdaş devletleri, deniz seyrüseferini, lojistik ve ulaştırma bağlarını olumsuz etkilememesi mümkün değildir. Bu sebeple, Karadeniz’deki seyrüseferin ve ticari deniz taşımacılığının güvenliğini sağlayacak olası tedbirler üzerine Türk mevkidaşlarımızla temaslarımızı sürdürüyoruz. Bunun için de sivil gemilerin askeri maksatlarla kullanılmadığını teyit edecek güvenilir doğrulama ve denetim mekanizmalarına ihtiyaç duyulmaktadır.

SİNOP VE TRAKYA İÇİN ORTAKLIK SİNYALİ

- Erdoğan ile Putin’in görüşmesinde Akkuyu Nükleer Santrali de gündeme geldi. Rusya’ya ait olan Mersin’deki santralin bu yıl sonuna kadar açılma hedefi dile getirildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Akkuyu Nükleer Santrali'nin açılışıyla birlikte yeni bazı santrallerin açılış adımlarını da yine birlikte atacağız” dedi. Burada hangi planlamalar var? Akkuyu’daki hisse devriyle ilgili son durum nedir? Ayrıca yakın dönemde sona erecek Mavi Akım ve TürkAkım sözleşmeleri konusunda beklentileriniz neler?

Akkuyu Nükleer Güç Santrali, yalnızca büyük bir enerji tesisi değil, fiilen Türkiye için yeni bir teknolojik seviyeye geçiş, yani ülkenin kendi nükleer enerjisini tesis etmesi anlamına geliyor. Rusya ve ROSATOM’un bu köklü sürece katkı sağlayabilmesinden memnuniyet duyuyoruz.

Bugün birincil vazifemiz, ilk güç ünitesinin bu yılın sonuna kadar devreye alınmasını temin etmektir. İlerleyen süreçte, bilindiği üzere, Türkiye'de Sinop'ta ve Trakya'da iki nükleer güç santralinin daha inşa edilmesi planlanmaktadır.

Doğalgaz, petrol ve kömürün kesintisiz sevkiyatını ve transitini gerçekleştirerek geleneksel enerji kaynakları alanındaki ikili işbirliğimizi de sürdürüyoruz. Türkiye, kilit ve güvenilir bir ortağımız olagelmiştir ve öyle olmayı da sürdürmektedir.