"Zapłaciłem za lekarstwa ponad 5 tys. zł". Ekspert alarmuje: Błędne koło

Choroby przewlekłe często wpędzają Polaków w ubóstwo z powodu wysokich kosztów leków, wizyt prywatnych oraz konieczności rezygnacji z aktywności zawodowej przez chorych.
Według danych, w 2021 roku około 9 procent polskich gospodarstw domowych zmagało się z katastrofalnymi wydatkami zdrowotnymi, które przekraczały 40 procent ich budżetu.
Pacjenci z chorobami rzadkimi lub przewlekłymi często zmuszeni są organizować zbiórki pieniędzy, ponieważ publiczny system ochrony zdrowia nie gwarantuje szybkiej pomocy.
Ponad połowa Polaków choruje przewlekle. Dla wielu z nich życie z chorobą oznacza nie tylko codzienną walkę z bólem i ograniczeniami, ale także ogromne wydatki na leki, badania, wizyty u specjalistów i rehabilitację, które czasami pochłaniają całe zarobki.
Cztery lata szukania diagnozy i tysiące złotych na prywatne wizyty
Patrycja ma 21 lat, pracuje jako specjalistka ds. obsługi klienta, choruje na endometriozę. Obciążenia finansowe związane z chorobą zaczęły się jednak na długo przed postawieniem diagnozy.
- Chodziłam od ginekologa do ginekologa. Raz za razem nie udawało mi się uzyskać diagnozy ani odpowiedniej opieki. Generowało to kolejne koszty związane z prywatnymi wizytami u ginekologów. Wtedy jedna wizyta kosztowała około 250-300 zł - opowiada.
Przez cztery lata szukała odpowiedzi na pytanie, co jej dolega. W tym czasie odwiedziła kilkunastu ginekologów, na których trzeba było przeznaczyć w sumie kilka tysięcy złotych.
- Początkowo koszty ponosili moi rodzice, jednak gdy zbliżałam się do 17. roku życia, wizyty musiałam już opłacać sama, z pieniędzy zarabianych podczas praktyk szkolnych. Wciąż szukałam odpowiedniego lekarza, który pokierowałby mnie dalej - mówi.
Diagnoza okazała się jednak dopiero początkiem wydatków. - Sama wizyta u specjalisty zajmującego się endometriozą kosztowała wtedy 700 zł, do tego rezonans magnetyczny, prawie 2000 zł. Wizyta u flebologa to kolejne 500 zł. Rok, w którym uzyskałam diagnozę, był czasem, gdy przestałam normalnie funkcjonować. Musiałam odwiedzać różnych lekarzy, którzy również zajmowali się leczeniem mojego bólu. Psychiatra, lekarz opieki paliatywnej - wymienia.
Patrycja musiała przejść również operację. Zabieg wykonany prywatnie kosztował 40 tys. zł. - Dlatego postanowiłam szukać pomocy na własną rękę. Odwiedziłam trzech różnych chirurgów oraz trzech ginekologów pracujących w szpitalach. Nigdzie nie uzyskałam odpowiedniej pomocy ani skierowania na operację. To oznaczało kolejne wydatki na wizyty, z których każda kosztowała 350-500 zł. Do tego dochodziły leki, których miesięczny koszt wynosił około 500 zł, oraz dojazdy do lekarzy w różnych częściach Polski. Ważną rolę odgrywała też psychoterapia, raz w miesiącu, za 200 zł - tłumaczy. Każdą wypłatę bardzo szybko wydawała na leczenie.
Wydatki się piętrzą
Codzienność Patrycji wypełniał wówczas coraz większy ból, który z czasem uniemożliwiał jej pracę. - Nie zarabiałam i nie otrzymywałam też zasiłku chorobowego. Gdyby nie moi rodzice, nie mogłabym odbyć tych wszystkich wizyt - opowiada.
Operacja była konieczna, dlatego Patrycja założyła zbiórkę. Całą potrzebną kwotę udało się zebrać w zaledwie trzy dni. Choć zabieg się udał, choroba nie zniknęła, a wraz z nią pozostały wysokie koszty leczenia.
- Obecnie są to przede wszystkim wizyty kontrolne u specjalisty zajmującego się endometriozą, których koszt wynosi 800 zł, a także leki hormonalne i suplementy. Na kontrole jeżdżę co około trzy, cztery miesiące, natomiast miesięczny koszt leków i suplementów to około 300 zł - mówi. Wydatki wciąż są dla niej uciążliwe. Jest ich mniej niż na przykład rok temu, ale nadal są i trudno się z tym pogodzić - zaznacza.
Wielu rzeczy nauczyła się sobie odmawiać. - Nie wydaję pieniędzy na paznokcie, rzęsy czy fryzjera. I wcale nie dlatego, że nie chciałabym o siebie zadbać. Chciałabym. Jednak moje zdrowie ciągle mnie zaskakuje i tak naprawdę muszę być przygotowana na nagłe wizyty, kiedy coś się dzieje. Odkładam pieniądze, żeby mieć finansową poduszkę bezpieczeństwa na wypadek kolejnych problemów zdrowotnych. Wizyty kontrolne zazwyczaj nie są planowane z dużym wyprzedzeniem. Jadę do lekarza najczęściej dlatego, że dzieje się coś niepokojącego - zaznacza.
Zdarza się, że Patrycja rezygnuje lub przekłada wizyty ze względu na ich koszt. - Potrzebuję wizyty u flebologa, która kosztuje 600 zł. Już trzy razy przekładałam termin, bo nie jest to bardzo pilna kontrola. A za coś trzeba żyć. Przy zarobkach na poziomie niemal najniższej krajowej trudno niestety zapewnić sobie odpowiednie leczenie - przyznaje.
Patrycja podkreśla, że obecnie najbardziej potrzebuje wsparcia psychologicznego. - Nie mogę sobie jednak pozwolić na częstsze wizyty niż raz w miesiącu właśnie ze względu na koszty. Czekam więc, aż zwolni się termin na NFZ. Poza tym mam się w miarę dobrze - dodaje.
"Zapłaciłem za lekarstwa ponad 5 tys. zł". Koszty leczenia chorób rzadkich bez zbiórek są nie do udźwignięcia
Przemek Ledzian ma 35 lat i mieszka w Łodzi. Zmaga się z ponad 30 przewlekłymi chorobami, które wpływają na niemal każdy aspekt jego życia. Wśród nich są także niezwykle rzadkie schorzenia neurologiczne.
Problemy z poruszaniem się, nieprzespane noce i chroniczny ból to tylko część długiej listy jego dolegliwości. Mężczyzna pobiera przyznaną bezterminowo rentę socjalną ze względu na znaczny stopień niepełnosprawności. Świadczenie nie wystarcza jednak nawet na pokrycie podstawowych wydatków związanych z leczeniem.
- W tej chwili, z uwagi na moje dolegliwości, biorę już leki na wszystko, od sterydów po środki przeciwbólowe. W poprzednim miesiącu zapłaciłem za lekarstwa ponad 5 tys. zł. Sam koszt leków przekroczył więc wysokość renty, którą dostaję z ZUS - mówi.
Na tym wydatki się nie kończą. Do kosztów farmakoterapii dochodzą prywatne konsultacje lekarskie, badania i rehabilitacja. To kolejne, często comiesięczne obciążenie dla jego budżetu.
- Mam leki na dwa miesiące i co drugi miesiąc zastanawiam się, skąd wziąć pieniądze na to wszystko. Dochodzą jeszcze prywatne wizyty, które trzeba opłacić. To nie są małe kwoty. Za 15, może 20 minut w gabinecie lekarze specjaliści potrafią brać 300, 400 zł. Nieraz trzeba też zrobić prywatne badania krwi, żeby szybko coś sprawdzić. Ostatnio za same takie badania zapłaciłem 1000 zł - opowiada Przemek.
Jak podkreśla, korzystanie z publicznej opieki zdrowotnej często wiąże się z długim oczekiwaniem, na które nie może sobie pozwolić. Kolejki do specjalistów i na zabiegi rehabilitacyjne potrafią być ogromne. Mężczyzna stara się więc szukać pomocy również na własną rękę.
- Nieraz nie pomaga mi nawet to, że mam orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydane bezterminowo. Teoretycznie powinienem mieć wizyty poza kolejnością. W niektórych miejscach się udaje, w innych niestety absolutnie nie - zaznacza. Codzienność Przemka upływa pod znakiem bólu, kolejnych wizyt lekarskich i nieustannej walki o środki na leczenie.
Mimo własnych problemów zdrowotnych nie rezygnuje jednak z aktywności społecznej i angażuje się w wolontariat. Pomaganie innym daje mu siłę, by samemu nie poddawać się w trudnej sytuacji. Przyznaje jednak otwarcie, że bez wsparcia osób o dobrym sercu nie byłby w stanie udźwignąć finansowego ciężaru choroby.
- Gdyby nie życzliwość ludzi, którzy wpłacają pieniądze na moją zbiórkę, po prostu nie dałbym rady. Cały czas ją prowadzę, wystarczy wpisać Przemek Ledzian, mam też swoje subkonto w Fundacji Avalon na imię i nazwisko. Bez pomocy ludzi, bez wsparcia, które otrzymuję ze zbiórki, po prostu bym przegrał. Nie miałbym najmniejszych szans, żeby to wszystko finansowo spiąć. Gdyby nie pomagała mi rodzina, przyjaciele i znajomi, nie miałbym szans poradzić sobie z tym wszystkim w pojedynkę - podkreśla.
Diagnoza z TikToka i paragony grozy z apteki. Kosztowna walka z POTS
Problemy zdrowotne Moniki Piotrowskiej, działającej w internecie jako @piotrxwskaa, zaczęły się w 2022 roku, kiedy zachorowała na COVID-19.
- Od tego czasu zmagałam się z niewyjaśnioną tachykardią i przyjmowałam beta-blokery, ale poza tym funkcjonowałam w miarę normalnie. Z czasem zauważyłam jednak, że mimo regularnych treningów nie robię postępów w bieganiu. Wystarczyło, że zaczynałam lekko truchtać, a moje tętno momentalnie osiągało maksymalne wartości - opowiada.
Odwiedziła kilku kardiologów, próbując znaleźć przyczynę dolegliwości, jednak, jak tłumaczy, jej objawy były bagatelizowane.
- Przełom nastąpił w maju 2025 roku. Wzięłam udział w wymagających zawodach OCR w górach. Był to ogromny wysiłek i od tamtej pory z każdym dniem czułam się coraz gorzej. Tydzień później, po wycieczce rowerowej, mój stan pogorszył się na tyle, że w środku nocy trafiłam do szpitala. Niestety, również tam nie otrzymałam realnej pomocy - wspomina.
O POTS, czyli zespole posturalnej tachykardii ortostatycznej, dowiedziała się wcześniej z TikToka. - Podejrzewałam, że może to wyjaśniać moje problemy, dlatego sama umówiłam się prywatnie na test pochyleniowy, który potwierdził przypuszczenia - mówi.
Do lekarzy chodziła głównie prywatnie, ponieważ nie mogła pozwolić sobie na długie oczekiwanie w publicznym systemie ochrony zdrowia. Ostatecznie zdiagnozowano u niej m.in. POTS, hEDS, BPD, autyzm, ADHD, tężyczkę, livedo reticularis i niedoczynność tarczycy.
- Najdroższa pojedyncza wizyta u kardiologa kosztowała mnie 700 zł. Do tego dochodziły kolejne konsultacje, badania obrazowe, testy diagnostyczne i wizyty u specjalistów różnych dziedzin. Przy POTS trzeba też sprawdzić, czy nie występują inne współistniejące schorzenia. Zdarzało się, że płaciłam kilkaset złotych za konsultację tylko po to, by przekonać się, że lekarz nie ma wystarczającej wiedzy na temat tej choroby i nie potrafi mi pomóc. Musiałam szukać kolejnego specjalisty i ponownie płacić - wylicza.
Ogromnym obciążeniem finansowym były również leki. - Przeszłam m.in. kurację obejmującą około 100 zastrzyków domięśniowych. Sam preparat kosztował około 1500 zł miesięcznie. W najtrudniejszym okresie przyjmowałam jednocześnie 10 różnych leków, kardiologicznych i psychiatrycznych. Z apteki wychodziłam z paragonami grozy. W pewnym momencie koszty zaczęły mnie przerastać. Musiałam założyć zbiórkę internetową, bo nie byłam już w stanie samodzielnie finansować leczenia. Tym bardziej, że ze względu na stan zdrowia nie mogłam pracować tak jak wcześniej - wyjaśnia.
- Na początku wydawałam kilka tysięcy złotych miesięcznie na diagnostykę i leczenie. Wiem, że są osoby przewlekle chore, których koszty są znacznie wyższe, ale sama nie byłam przygotowana na takie obciążenie. Nikt przecież nie zakłada w swoim budżecie, że nagle będzie musiał przeznaczać kilka tysięcy złotych miesięcznie na samo poszukiwanie odpowiedzi, co dzieje się z jego organizmem - podkreśla.
To niekończący się łańcuch wydatków. - Jedna konsultacja prowadzi do kolejnych badań, wyniki do następnej wizyty, a leczenie nie zawsze przynosi oczekiwane efekty. Miałam ogromne szczęście, że mogłam liczyć na wsparcie bliskich. Bez niego byłoby znacznie trudniej. W zeszłym roku, w ciągu pół roku, wydałam na leczenie ponad 20 tys. zł - mówi.
Nie wszystkie zalecane badania i terapie udało jej się zrealizować. - Mam duże problemy ze spadkami saturacji podczas snu i zalecono mi dokładniejszą diagnostykę. Niestety, badanie kosztowało około 2500 zł, więc z niego zrezygnowałam - dodaje.
Dziś Monika jest w znacznie lepszym miejscu niż rok temu. Jej stan zdrowia się poprawił, odzyskała dużą część codziennej sprawności, pracuje zdalnie, prowadzi własną działalność i odbudowała stabilność finansową. Nadal jednak nie może trenować tak jak dawniej.
- Przyjmuję mniej leków, więc wydaję też mniej pieniędzy. Większość konsultacji odbywam w ramach prywatnego pakietu medycznego. Problem w tym, że specjaliści, których najbardziej potrzebuję, czyli konkretni kardiolodzy i neurolodzy zajmujący się moimi schorzeniami, nie przyjmują w jego ramach. Za ich wizyty nadal muszę płacić dodatkowo. Na ten moment nie potrzebuję już szczególnej pomocy finansowej. Chciałabym jednak, żeby pacjent chorujący na choroby rzadkie nie musiał sam szukać diagnoz w internecie, tłumaczyć lekarzowi, czym jest jego choroba, i wydawać tysięcy złotych, by ktoś potraktował jego objawy poważnie. Nawet jeśli nie wygląda na osobę chorą - zaznacza.
- W Polsce dolegliwości kardiologiczne czy neurologiczne u młodych osób bywają zbyt łatwo przypisywane nerwicy. Wiem, ile zdrowia, czasu, pieniędzy i siły psychicznej może kosztować walka o to, by ktoś w końcu uwierzył, że naprawdę coś nam dolega - dodaje.
Ukryta cena chorowania. Jak przewlekłe leczenie rujnuje domowe budżety?
Ponad połowa Polaków choruje przewlekle, jak wynika z raportu "Ochrona zdrowia w gospodarstwach domowych w 2023 r.". Choroba to jednak nie tylko problem zdrowotny, ale również poważne obciążenie ekonomiczne dla całej rodziny.
- Z perspektywy ekonomisty zajmującego się ubóstwem choroba przewlekła oznacza podwójne obciążenie: zwiększa niezbędne wydatki, a jednocześnie może ograniczać możliwości zarabiania. Rosną koszty leków, rehabilitacji, dojazdów i opieki, podczas gdy chory ogranicza aktywność zawodową lub całkowicie rezygnuje z pracy. Niekiedy musi to zrobić również ktoś z rodziny. W efekcie jedna choroba może uderzyć w dwa źródła dochodu - mówi ekonomista dr hab. Sławomir Kalinowski, prof. IRWiR PAN.
Nawet jeśli aktywność zawodowa rodziny się nie zmienia, choroba stopniowo przekształca jej budżet. Coraz większą część dochodów pochłaniają wydatki związane z leczeniem, przez co mniej pieniędzy pozostaje na żywność, ogrzewanie, edukację dzieci czy życie społeczne.
- Rodzina może najpierw wykorzystać oszczędności, a później popaść w zadłużenie. Powstaje błędne koło: trudności materialne ograniczają dostęp do leczenia, a pogarszający się stan zdrowia jeszcze bardziej utrudnia pracę. Zagrożone są nawet gospodarstwa, które wcześniej dobrze sobie radziły, ale nie miały dużych rezerw finansowych. Na wsi i w małych miejscowościach dodatkowym problemem są koszty dojazdów. Wizyta finansowana przez NFZ może oznaczać konieczność opłacenia transportu, poświęcenia całego dnia i zaangażowania drugiej osoby. Bezpłatne świadczenie nie zawsze oznacza więc bezkosztowy dostęp do leczenia - wyjaśnia ekspert.
Skala wydatków zależy od rodzaju i zaawansowania choroby, dostępności refundacji, potrzeb opiekuńczych oraz sytuacji zawodowej rodziny. Nie istnieje jedna kwota, która oddawałaby rzeczywiste obciążenie wszystkich chorych.
- Załóżmy, że rodzina wydaje dodatkowo 1000 zł miesięcznie na leczenie, rehabilitację i dojazdy, a jej dochody spadają o kolejne 1500 zł z powodu ograniczenia pracy. Łączne pogorszenie sytuacji wynosi wtedy 2500 zł miesięcznie, czyli 30 tys. zł rocznie. To przykład rachunkowy, a nie szacunek przeciętnego kosztu choroby. Pokazuje jednak, że rachunki za leki ujawniają tylko część ekonomicznych konsekwencji chorowania - podkreśla dr hab. Sławomir Kalinowski.
System nie jest w stanie udźwignąć skali problemu
W dłuższej perspektywie choroba może oznaczać utracone możliwości awansu, niższe oszczędności emerytalne czy konieczność dostosowania mieszkania. Istotny jest również nieodpłatny czas poświęcany na opiekę przez bliskich, często kosztem ich odpoczynku i pracy zawodowej. O skali problemu świadczą wyniki badania polskich gospodarstw domowych opublikowanego w 2025 r.
- W 2021 r. około 9 proc. gospodarstw doświadczało katastrofalnych wydatków zdrowotnych, przekraczających 40 proc. ich zdolności płatniczej po uwzględnieniu podstawowych potrzeb. Głównym źródłem obciążeń były leki. Są to dane dotyczące ogółu gospodarstw domowych, a nie wyłącznie rodzin osób przewlekle chorych. Nie można ich również traktować jako pomiaru sytuacji w 2026 r. Trzeba pamiętać, że niski rachunek za leczenie nie zawsze oznacza niewielkie wydatki. Może świadczyć o tym, że pacjenta nie stać na terapię. Dlatego należy badać także niewykupione recepty, odłożone wizyty i niezaspokojone potrzeby zdrowotne - zaznacza ekspert.
Zdaniem ekonomisty obecny system tylko częściowo chroni osoby przewlekle chore przed pogorszeniem sytuacji materialnej.
- Konieczne jest zwiększenie refundacji niezbędnych leków i ograniczenie wydatków pacjentów, zwłaszcza osób o niskich dochodach i wymagających stałego leczenia. Potrzebujemy także rozwoju dostępnej opieki domowej, wsparcia dla opiekunów oraz rozwiązań umożliwiających chorym pozostanie na rynku pracy, jeśli pozwala na to ich stan zdrowia. Na obszarach wiejskich ważny jest również dostępny transport. Pomoc powinna trafiać do rodzin, zanim wyczerpią oszczędności i popadną w ubóstwo - podsumowuje dr hab. Sławomir Kalinowski.
''Wydarzenia'': Skala lekarzy milionerów poraża. Materiał ze śledztwa Polsatu NewsPolsat News
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.