Ostry spór Rafała Brzoski z Metą. Wicepremier reaguje

Opracowanie: Piotr Gądek Publikacja: Dzisiaj, 17 sierpnia (19:35)

Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski zapowiedział, że zwróci się do Mety o pilne wyjaśnienia w sprawie przestrzegania przepisów DSA i eliminowania oszukańczych reklam, na których koncern cały czas zarabia. To reakcja na spór Mety z szefem InPostu Rafałem Brzoską. „Przypadek Rafała Brzoski pokazał, jak działa dziś biznesowy model platform społecznościowych: ktoś wykorzystuje cudzy wizerunek do oszustwa, Meta emituje reklamę, zarabia na niej, a odpowiedzialność próbuje przerzucić na anonimowego reklamodawcę” – napisał na X wicepremier Gawkowski.

Zwrócę się do Mety (Meta Platforms, czyli właściciel m.in. Facebooka i Instagrama – przyp. red. ) z zadaniem pilnych wyjaśnień w zakresie przestrzegania DSA i eliminowania oszukańczych reklam na których koncern cały czas zarabia - przekazał w poniedziałek Polskiej Agencji Prasowej wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.

To reakcja m.in. na czasowe zablokowanie przez Metę konta prezesa InPostu Rafała Brzoski na Instagramie. „Niedługo po tym, jak opublikowałem na Instagramie post o scamie z moim wizerunkiem na Facebooku i pokazałem twarze polskich zarządzających tą firmą, mój Instagram został zablokowany (...). Nieźle co?” - napisał w poniedziałek Brzoska na platformie X.

Brzoska: Na waszym miejscu szukałbym innej pracy

W ostatni piątek, gdy Brzoska opublikował na platformie X wpis, do którego dołączył screen reklamy z Facebooka, opatrzonej komentarzem „To jego tragiczny koniec. Cała Polska jest w szoku!”. Na screenie widoczny jest mężczyzna z twarzą Brzoski, w kajdankach i szlafroku, otoczony rzekomymi funkcjonariuszami policji. „Może innym to nie przeszkadza, ale jeśli moje małoletnie dzieciaki wysyłają mi te screeny pytając »o co chodzi Tato?«, to jak się polskiemu zarządowi tej gównianej firmy wydaje, że nic z tym nie będę robił mimo pozytywnych wyroków Sądu Polskiego - TO POWIEM TAK - na waszym miejscu szukałbym innej pracy” - napisał Brzoska.

W dalszej części wpisu wymienił imiona i nazwiska osób na kierowniczych stanowiskach w Meta Poland i regionie CEE. „To teraz konkrety - operacyjne kierownictwo Mety, związane z polskim rynkiem, złożone z polaków (celowo z małej litery), co zaprzedali się przestępczej działalności tej firmy w naszym kraju” - napisał Brzoska.

Gawkowski: Meta nie jest ponad prawem

W poniedziałek do sprawy odniósł w serwisie X wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, podkreślając m.in, że Meta Platform, musi zrozumieć, iż nie jest ponad prawem. 

„Przypadek Rafała Brzoski pokazał, jak działa dziś biznesowy model platform społecznościowych: ktoś wykorzystuje cudzy wizerunek do oszustwa, Meta emituje reklamę, zarabia na niej, a odpowiedzialność próbuje przerzucić na anonimowego reklamodawcę. A dodatkowo kiedy ofiara, której wizerunek służy do okradania ludzi, zaczyna o tym głośno mówić, Meta po prostu ją blokuje. To cenzura w najczarniejszym wydaniu” - napisał wicepremier.

Ocenił, że nie jest to jedynie spór jednego przedsiębiorcy z globalną korporacją. „To sprawa bezpieczeństwa milionów Polaków, którzy mogą stracić oszczędności przez oszukańcze reklamy, deepfake’i i fałszywe inwestycje. Meta ma pieniądze, technologię i możliwości, żeby skutecznie zatrzymywać takie treści. Ma też obowiązek to robić (...). Polska będzie egzekwować odpowiedzialność wielkich platform za bezpieczeństwo swoich użytkowników” - wskazał Gawkowski.

Weto Nawrockiego

Gawkowski przypomniał, że narzędzia, które pozwalały egzekwować od Mety walkę ze scamem, zostały na początku roku zawetowane przez prezydenta Karola Nawrockiego, który nie podpisał tzw. ustawy cyfrowej, zgodnej z europejskim aktem o usługach cyfrowych. „Pracujemy jednak dalej i nowe przepisy wdrażające DSA wkrótce będą znów przyjęte przez Parlament. Liczę, że ze strony Prezydenta tym razem nie będzie ochrony big techów, tylko ochrona polskich użytkowników” - skwitował Gawkowski.

Postanowienie sądu: Meta Platforms ponosi odpowiedzialność

Pod koniec kwietnia szef InPostu poinformował o postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który uznał, że Meta Platforms, ponosi odpowiedzialność za reklamy fałszywych inwestycji, w których wykorzystywany jest wizerunek prezesa InPostu i jego żony Omeny Mensah.

Jego zdaniem postanowienie sądu było przełomowe. W maju Polska Agencja Prasowa dowiedziała się, że po rozstrzygnięciu Sądu Apelacyjnego sprawa Brzoska kontra Meta wróci do Sądu Okręgowego w Warszawie. Meta Platforms nie odpowiedziała wtedy na pytania PAP dotyczące tej sprawy.

O czym mówią przepisy DSA?

Unijny akt o usługach cyfrowych (DSA) ma m.in. chronić prawo do swobody wypowiedzi przed nadmiernym ograniczaniem ze strony platform, a zarazem – prawo użytkowników i użytkowniczek do prywatności. Ma również wspierać walkę z nielegalnymi treściami w sieci i zabezpieczać przed uzależniającymi funkcjami aplikacji, takimi jak niekończący się feed (nowe treści). Najwięcej obowiązków nakłada na największe platformy internetowe (VLOP-y), czyli m.in. Facebooka, TikToka, X czy YouTube’a.

W Polsce DSA nie zostało jeszcze zaimplementowane. W styczniu br. prezydent Karol Nawrocki zawetował nowelizację ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, która wdrażała DSA. Argumentował m.in., że ustawa może ograniczać wolność wypowiedzi.

Zawetowane przepisy zakładały m.in., że urzędnicy Urzędu Komunikacji Elektronicznej i Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji mogliby nakazywać platformom internetowym zablokowanie treści dotyczących 27 czynów zabronionych, zawierających m.in.: 

• groźby karalne, 
• namowę do popełnienia samobójstwa, 
• pochwalanie zachowań o charakterze pedofilskim, 
• propagowanie ideologii totalitarnych, 
• nawoływanie do nienawiści
• znieważanie na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych. 

W ustawie wymieniono też treści naruszające prawa autorskie czy odnoszące się do nielegalnej sprzedaży towarów lub nielegalnego świadczenia usług.

Obecnie w Sejmie procedowany jest kolejny projekt nowelizacji ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw, która ma na celu skuteczne wdrożenie DSA.

Akt o usługach cyfrowych (DSA) jest pierwszą na świecie regulacją cyfrową (rozporządzeniem), która nakłada na firmy w całej UE odpowiedzialność za treści zamieszczane na ich platformach. W całości obowiązuje w krajach członkowskich od 17 lutego 2024 r.