Zehir denilen kemoterapi kaç kadının hayatını kurtardı?

Kanseri öldürmek için verilen ilaç, sağlıklı hücreleri de etkileyebiliyor.

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Gelişmelerden anında haberdar olun.

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Haberin Devamı

O halde kemoterapiye “zehir” demek haksız mı?
Bu sert kelime, tedavinin gerçek yan etkilerini hatırlatıyor, saç dökülmesi, bulantı, yorgunluk, enfeksiyon riski...
Bunlar küçümsenemez.
Fakat onkolojide karar, “Bu ilaç zararsız mı” diye değil, “Bu hastada beklenen yarar olası zarardan fazla mı” diye verilir.
Ekim ayı meme kanserini konuşma ayı.
Pembe kurdelelerin yanında kemoterapi düşmanlığını da sık duyuyoruz.
Oysa asıl soru şu:
Bu ilaçlar kaç kadının hayatını kurtardı?
Tek bir kesin sayı yok. Çünkü bir kadının yaşamını yalnızca kemoterapiye bağlamak mümkün değil.
Tarama, cerrahi, hormon tedavisi, hedefe yönelik ilaçlar ve kemoterapi çoğu zaman aynı başarı öyküsünün parçaları.
Bazı hastalarda ameliyat sonrası görünmeyen kanser hücrelerinin nüks oluşturma riskini azaltırken, bazılarında hastalığı kontrol altına almaya yardımcı oluyor.
Yine de elimizde önemli bir hesap var.
ABD’de 1975-2020 arasını inceleyen, nüfus verilerine dayalı bir model, meme kanserinden yaklaşık 1 milyon 30 bin yaşam kaybını önlendiğini tahmin ediyor.
Bunun 770 bini, tarama olmasaydı tedavideki ilerlemelerle, 260 bini ise tedavi olanakları varken taramayla önlenmiş olarak hesaplanıyor.
Fakat 770 binin tamamı kemoterapinin eseri değil.
Hesaba hormon ve HER2 hedefli tedaviler de dahil.
Bu, ABD’ye ait model tahmini, dünyadaki kadınlar için tutulmuş bir sayaç değil.
Kemoterapinin kendi payını tek bir toplamla söyleyemiyoruz ama etkisini klinik çalışmalarda ölçebiliyoruz.
100 binden fazla kadını kapsayan 123 randomize çalışmanın analizinde, uygun kemoterapi rejimleri meme kanserine bağlı yaşam kaybı riskini yaklaşık üçte bir azalttı.
Bu göreli azalma, her 100 kadından 33’ünün kurtulduğu anlamına gelmiyor.
Bir kadının elde edeceği mutlak yarar, tümörün özelliklerine ve başlangıçtaki riskine göre değişiyor.
Bilim bugün kemoterapiyi herkese vermekten uzaklaşıyor.
TAILORx çalışmasında, en sık görülen erken evre meme kanseri grubundaki kadınların yaklaşık yüzde 70’inde genetik test sonuçları kemoterapiden kaçınmaya yardımcı oldu.
Doğru hastada kemoterapiyi es geçmek de gerçekten yarar görecek hastaya önermek kadar bilimsel bir başarı.
Üstelik yeni biyoteknoloji, kemoterapiyi bir gecede tarihe kaldırmadı onu daha hedefli kullanmanın yollarını arıyor.
Antikor-ilaç konjugatlarında antikor kanser hücresini buluyor, ona bağlı hücre öldürücü ilacı taşıyor.
Yani en yeni tedavilerin bazılarında bile kemoterapinin güçlü molekülleri, biyolojik hedeflemeyle buluşuyor.
Kemoterapi elbette yan etkisiz değil “zehir” sözü de yaşanan zorluğu küçümsemiyor.
Ama korku, tedavi kararının yerine geçmemeli.
Kanıta göre doğru hastaya, doğru zamanda verilen kemoterapi hâlâ hayat kurtarıyor.
Bugünün onkolojisi onu herkese vermek değil; kimin gerçekten ihtiyacı olduğunu giderek daha iyi bulmak üzerine kurulu.