Rozmowa prezydentów Polski i Litwy. „Historyczne lekcje nabierają nowego znaczenia”

Karol Nawrocki spotkał się w Pałacu Prezydenckim z prezydentem Litwy Gitanasem Nausedą. 

Polskę i Litwę łączą nie tylko wielkowiekowa historia i bliskie sąsiedztwo, ale przede wszystkim wspólne interesy, strategiczne partnerstwo i odpowiedzialność za bezpieczeństwo naszej części Europy i całej wschodniej flanki NATO - powiedział Nawrocki na wspólnej konferencji z Nausedą. 

Prezydent podkreślił wspólną perspektywę Polski i Litwy na sprawy międzynarodowe i kwestie bezpieczeństwa. 

Polska i Litwa doskonale rozumieją, że największym zagrożeniem dla bezpieczeństwa naszego regionu pozostaje agresywna polityka Federacji Rosyjskiej. Dlatego naszym wspólnym priorytetem musi być wzmacnianie wschodniej flanki NATO - podkreślił Nawrocki. 

Jak mówił, Rosja prowadzi przeciwko państwom naszego regionu działania hybrydowe, wykorzystując cyberataki, dezinformację, sabotaż, presję na granicach. 

To doświadczenie, niestety, dzielimy z Litwą, odpowiedzią musi być ścisła współpraca sojusznicza i konsekwentne wzmacnianie odporności naszych państw - podkreślił Nawrocki. 

Dodał, że „wspólnej refleksji wymaga również kwestia porozumienia Stanów Zjednoczonych z Rosją dotyczącego dostaw rosyjskiego oleju napędowe na światowe rynki”. Stabilizacja sytuacji energetycznej nie powinna prowadzić do osłabienia presji na Rosji ani podważania bezpieczeństw państw naszego regionu - dodał prezydent. 

Nauseda: Partnerzy, sąsiedzi, przyjaciele

Dziś Litwa i Polska wspólnie działają na rzecz bezpiecznej, wolnej i zjednoczonej Europy - powiedział prezydent Litwy Gitans Nauseda po spotkaniu z prezydentem Karolem Nawrockim w Pałacu Prezydenckim.

Po raz kolejny z satysfakcją potwierdzam, że jesteśmy nie tylko partnerami strategicznymi i sąsiadami, lecz także prawdziwymi, bliskimi przyjaciółmi – mówił Nauseda po spotkaniu z Nawrockim.

Zwrócił uwagę, że wtorkowe spotkanie związane jest też z 235. rocznicą przyjęcia aktu Zaręczenia Wzajemnego Obojga Narodów, które jego zdaniem przypomina, że sojusz Litwy i Polski opierał się „nie tylko na wspólnej historii”, ale też na umiejętności uzgadniania wspólnych celów – przy poszanowaniu równości i niepodległości obu państw.

Zdaniem Nausedy, w obliczu obecnej sytuacji, w tym w kontekście trwającej rosyjskiej agresji na Ukrainie, te „historyczne lekcje nabierają nowego znaczenia”. Jak wskazał, 235 lat temu Polskę i Litwę łączyło wspólne zobowiązanie do zachowania państwowości. Dziś Litwa i Polska wspólnie działają na rzecz bezpiecznej, wolnej i zjednoczonej Europy – mówił Nauseda.

Cele litewskiej prezydencji w UE

Prezydent Litwy poinformował, że w trakcie spotkania z Nawrockim przedstawił mu cele i priorytety Litwy w zbliżającej się prezydencji w Radzie UE w pierwszej połowie 2027 r., które jego zdaniem wynikają z „geopolitycznych realiów Europy”. Kluczowe dla Litwy będą m.in. bezpieczeństwo, obrona, odporność oraz konkurencyjność. Skoncentruje się też – dodał Nauseda – na rozszerzeniu Unii Europejskiej, jak i na bezpieczeństwie wewnętrznym UE i ochronie jej zewnętrznych granic. 

Jak dodał Nauseda, podczas spotkania poruszono też kwestię bezpieczeństwa i  obronności. Jak zauważył, oba państwa są celem ataków hybrydowych, kampanii sabotażowych, dezinformacyjnych i „powtarzających się naruszeń przestrzeni powietrznej”. Nauseda podkreślił konieczność przeciwdziałania wspomnianym zagrożeniom i zwiększenia presji na Rosję poprzez m.in. sankcje.

Wspólne ćwiczenia wojskowe

Podkreślił też, że Litwa zawnioskowała o przeprowadzenie wiosną przyszłego roku wspólnych ćwiczeń wojskowych z udziałem trzech państw bałtyckich i Polski na łotewskim poligonie Selonia.

Bliskość naszych państw, zdolność do wspólnego działania, stanowią solidną podstawę do budowania silniejszego, bardziej zjednoczonego i bezpieczniejszego regionu. Jestem przekonany, że konsekwentnie wzmacniając wzajemne zaufanie, osiągniemy wymierne rezultaty, które przyniosą korzyści mieszkańcom obu naszych krajów - dodał. 

Poszanowanie mniejszości narodowych

Prezydent Karol Nawrocki podkreślił, że strategiczne partnerstwo Polski i Litwy musi opierać się również na poszanowaniu praw mniejszości narodowych

Powiedział, że cieszy się z udanej misji doradców jego i prezydenta Litwy; wyraził też nadzieję, że w niedługim czasie pozwoli ona podzielić się „dobrymi informacjami”. 

Dziękuję panu prezydentowi za zainteresowanie się losem szkoły w rejonie Troków, w Połukniu. To jest wyraz otwartości także na sygnały płynące od polskiej mniejszości, od polskiego prezydenta, dziękuję za tę rozmowę i za tę otwartość pana prezydenta - zaznaczył.

Pod koniec lipca 15 polskich organizacji społecznych na Litwie zaapelowało do najwyższych władz w Wilnie i Warszawie o ochronę polskich szkół na Litwie.

Na mocy decyzji władz rejonu trockiego od ubiegłego roku szkolnego polska Szkoła Podstawowa im. Andrzeja Stelmachowskiego w Starych Trokach (około 100 uczniów) utraciła status samodzielnej szkoły. Włączono ją do polskiego gimnazjum w Trokach. Od 1 września 2026 r. samodzielność utraciło Gimnazjum im. Longina Komołowskiego w Połukniu (około 120 uczniów) i stanie się filią polskiego Gimnazjum im. Henryka Sienkiewicza w Landwarowie.