Unijny budżet dzieli Europę. "To czerwona linia"

W czwartek w Brukseli rozpoczął się szczyt Unii Europejskiej. Podczas dwudniowego posiedzenia przywódcy państw unijnych omówią przede wszystkim przyszły budżet Wspólnoty na lata 2028-2034.

Przedstawiona w ubiegłą sobotę propozycja budżetu przez irlandzką prezydencję w Radzie UE podzieliła unijne stolice. Część krajów skrytykowała proponowane przez Irlandię cięcia, a tzw. skąpcy, czyli państwa domagające się wielomiliardowych cięć, takie jak Niemcy i Holandia, uznali, że proponowany budżet jest wciąż zbyt duży. 

Friedrich Merz: porozumienie będzie trudne

Kanclerz Niemiec Friedrich Merz opowiedział się w czwartek przed szczytem UE za znaczącym ograniczeniem proponowanego budżetu Unii Europejskiej na lata 2028-2034. Ocenił, że porozumienie w tej sprawie będzie trudne. 

- Musimy wyraźnie ograniczyć wspólny budżet w porównaniu z propozycjami Komisji (Europejskiej - red.) - powiedział. W jego ocenie priorytetami powinny być konkurencyjność i obronność, a zwiększanie nakładów finansowych nie przyniesie oczekiwanych rezultatów bez ograniczenia biurokracji i przyspieszenia reform na unijnym rynku wewnętrznym.

- Jeśli nie uda nam się znacząco ograniczyć nadmiernej biurokracji w Europie, rozmowa o pieniądzach będzie miała stosunkowo niewielki sens - ocenił. 

Holandia domaga się ograniczenia wydatków

Premier Holandii również nie przyjął z entuzjazmem propozycji nowego budżetu UE. - Holandia nie może zaakceptować propozycji budżetu UE na lata 2028-34, przedstawionej przez irlandzką prezydencję - powiedział premier Holandii Rob Jetten.

- Wszyscy chcą przyspieszyć negocjacje, ale ważniejsze jest osiągnięcie dobrego porozumienia niż zawarcie złej umowy. Obecna propozycja irlandzkiej prezydencji nie jest wystarczająco dobra, by można było osiągnąć porozumienie - stwiedził.

Jak zaznaczył, Holandia domaga się ograniczenia wydatków i zmiany struktury przyszłego budżetu tak, aby lepiej odpowiadał na nowe wyzwania stojące przed Unią. - Chcemy nadać priorytet temu, co przed nami: konkurencyjności, bezpieczeństwu i przyszłemu dobrobytowi. Jeśli chcemy budżetu odpowiadającego tym potrzebom, musimy zmniejszyć i zmodernizować obecną propozycję - podkreślił Jetten.

Holandia należy do grupy tzw. skąpców, czyli państw członkowskich domagających się radykalnego zmniejszenia unijnego budżetu. 

Stanowcze "nie" Szwecji

W podobnym duchu wypowiedział się premier Szwecji Ulf Kristersson, który podkreślił, że proponowany nowy budżet jest zdecydowanie za duży i zbyt kosztowny, a przewidywany wzrost szwedzkiej składki o 60 proc. jest nie do zaakceptowania. 

- Po prostu powiem "nie" obecnym propozycjom. To nie jest punkt wyjścia do ostatecznego porozumienia - oświadczył szef szwedzkiego rządu.

Jak podkreślił, Szwecja już teraz wnosi znaczący wkład do budżetu UE i wspiera Ukrainę, dlatego nie powinna być zobowiązana do dalszego zwiększania swoich wpłat. - Wzrost szwedzkiej składki o 60 proc. jest po prostu nie do przyjęcia. To czerwona linia, której nie możemy przekroczyć - powiedział.

Grecja: nie zaakceptujemy cięcia wydatków

Z kolei premier Grecji Kyriakos Micotakis oświadczył w czwartek przed szczytem UE, że jego kraj nie zaakceptuje cięć w wydatkach na rolnictwo oraz politykę spójności.

- Grecja nie jest zadowolona z propozycji przedstawionej przez irlandzką prezydencję. Dostrzegamy bowiem zasadniczą niespójność między ambitnymi celami wyznaczonymi przez Komisję Europejską a środkami finansowymi, które przeznacza ona na ich realizację - powiedział. Dodał, że Grecja jest jednym z państw, które określających się jako tzw. przyjaciele spójności. 

- Jesteśmy jednym z krajów, które jasno zadeklarowały, że nie zaakceptują cięć w polityce spójności ani we wspólnej polityce rolnej, czyli w kluczowych obszarach nierozerwalnie związanych z samą ideą integracji europejskiej - zaznaczył. Wyraził nadzieję, że negocjacje w sprawie budżetu zakończą się podczas grudniowego posiedzenia Rady Europejskiej

Ponadto w ocenie Micotakisa UE powinna rozważyć wprowadzenie dodatkowych środków wsparcia energetycznego dla konsumentów, niezależnie od pomocy udzielanej im na szczeblu krajowym. 

Propozycja unijnego budżetu na lata 2028-2034

Irlandzka prezydencja zaproponowała w październiku zmniejszenie unijnego budżetu na lata 2028-2034 o 8 proc., czyli o 141 mld euro, w porównaniu z projektem KE. Największe cięcia dotyczyłyby wydatków na konkurencyjność i bezpieczeństwo.

Zgodnie z dokumentem negocjacyjnym, tzw. negotiating box, budżet miałby wynieść 1,62 bln euro wobec 1,76 bln euro proponowanych przez KE (kwoty w cenach stałych z 2025 r.). Wydatki na konkurencyjność, dobrobyt i bezpieczeństwo zostałyby zmniejszone o około 67 mld euro, a na działania zewnętrzne UE - o 33 mld euro. 

Prezydencja zaproponowała jednocześnie utrzymanie wsparcia dochodów rolników na poziomie przewidzianym przez KE oraz mechanizmy chroniące fundusze dla biedniejszych regionów. Dokument będzie podstawą dalszych negocjacji między państwami UE.