Idealna dieta istnieje? Naukowcy zbadali 7500 osób i odkryli coś ważnego

Zdrowe odżywianie to wolniejsze starzenie się organizmu – potwierdzają najnowsze badania niemieckich naukowców. Co ciekawe, nie istnieje jedna uniwersalna dieta, która gwarantuje najlepsze efekty. Różne wzorce żywieniowe mogą być równie skuteczne, a wybór zależy od naszych preferencji i stylu życia.

Sałatka z kurczakiem, jajkiem i awokado

Zdrowe jedzenie, wolniejsze starzenie

Naukowcy z Niemieckiego Centrum Chorób Neurodegeneracyjnych (DZNE) przeanalizowali nawyki żywieniowe około 7500 dorosłych i potwierdzili, że zdrowe odżywianie wiąże się z wolniejszym starzeniem biologicznym. Badacze przyjrzeli się aż dziesięciu różnym dietom – od śródziemnomorskiej, przez nordycką, roślinną, po dietę DASH, która pomaga obniżać ciśnienie krwi.

Wyniki są jednoznaczne: wszystkie analizowane diety były powiązane z wolniejszym starzeniem się organizmu, co potwierdzają zmiany w DNA związane z wiekiem. Nasze badanie sugeruje, że zdrowe odżywianie idzie w parze z wolniejszym biologicznym starzeniem się. Efekty nie są spektakularne, ale mierzalne i istotne dla profilaktyki. Spowalniając proces starzenia, można zmniejszyć ryzyko chorób związanych z wiekiem, takich jak demencja czy choroby układu krążenia. Zatem zdrowe odżywianie przyczynia się do zdrowego starzenia się – podkreśla prof. Monique Breteler, dyrektor ds. nauk o zdrowiu populacji w DZNE.

Nie ma jednej „najlepszej” diety

Badacze podkreślają, że nie istnieje jedna uniwersalna dieta, która byłaby najlepsza dla wszystkich. Co ważne, prawdopodobnie nie ma jednej „właściwej” diety. Według naszych danych różne wzorce żywieniowe są powiązane z wolniejszym starzeniem się – jedne bardziej, inne mniej. To zachęcające odkrycie, ponieważ pozwala na dostosowanie zdrowego odżywiania do osobistych i kulturowych preferencji, budżetu i gustu – dodaje prof. Breteler.

W praktyce oznacza to, że osoby zdrowo odżywiające się według jednego standardu, często nie spełniają kryteriów innej diety. Ta sama osoba mogła zatem uzyskać wysoką pozycję w rankingu jednej diety i niską w rankingu innej. Innymi słowy: osoby odżywiające się zdrowo według jednego standardu często nie były tymi samymi osobami, które odżywiały się zdrowo według innego. Według naszych danych prawie nikt nie jest uważany za osobę zdrowo odżywiającą się według wszystkich standardów jednocześnie – zaznacza Juliana Tavares, główna autorka publikacji.

DNA pod lupą naukowców

W badaniu wykorzystano najnowocześniejsze technologie do analizy tzw. wzorców metylacji DNA – markerów biologicznego starzenia. Zastosowaliśmy trzy różne podejścia, tzw. zegary epigenetyczne, do odczytywania biologicznego starzenia się na podstawie metylacji DNA. W tym celu wykorzystaliśmy najnowocześniejszą technologię, która pozwoliła nam objąć około 850 000 miejsc w DNA. To mniej więcej dwa razy więcej niż w większości poprzednich badań – wyjaśnia Tavares.

Wyniki pokazały, że wyższa jakość diety, niezależnie od jej rodzaju, wiązała się z wolniejszym starzeniem biologicznym. Co ciekawe, efekt ten był szczególnie widoczny u palaczy, choć nie odżywiali się oni zdrowiej niż osoby niepalące. Być może – sugerują naukowcy – osoby palące mogą zyskać więcej na zdrowym odżywianiu, ze względu na negatywne skutki palenia.

Wspólne mechanizmy, różne ścieżki

Analiza wykazała, że choć każda dieta wiązała się z innym zestawem zmian w DNA, to aż 70 procent szlaków biologicznych było wspólnych dla wszystkich diet. Obejmują one strukturę komórek, sygnalizację komórkową i metabolizm – procesy kluczowe dla starzenia się i chorób przewlekłych. Dlatego zrozumiałe jest, że badane przez nas wzorce żywieniowe były powiązane ze spowolnieniem biologicznego starzenia się – podkreśla Tavares.

Niektóre szlaki były jednak unikalne dla konkretnych diet – np. dieta DASH wspierała serce, a dieta MIND funkcje poznawcze i pamięć. Nie trzeba stosować idealnej diety – i to może być tu najważniejszy, praktyczny wniosek. Jednak z perspektywy dalszych działań, mechanizmy związane z dietą wskazują kierunki przyszłych badań nad ukierunkowanymi interwencjami żywieniowymi. Mogłoby to okazać się pomocne w opracowywaniu precyzyjnych zaleceń zdrowotnych – podsumowuje Tavares.