Czy AI pomogła rozwiązać jedną z największych zagadek matematyki?

To może być przełom, na który świat matematyki czekał od 167 lat. Levent Alpöge, matematyk związany z firmą Anthropic ogłosił, że przy wsparciu sztucznej inteligencji udało mu się rozwiązać jedną z najważniejszych zagadek naukowych - dowieść hipotezy Riemanna. Czy to początek nowej ery w rozwiązywaniu wielkich problemów matematyki? - pyta "New Scientist".
Zdj. ilustracyjne (fot. Digineer Station) /Shutterstock
Hipoteza z XIX wieku była wyzwaniem dla pokoleń matematyków
Postawiona w 1859 roku przez niemieckiego matematyka Bernharda Riemanna hipoteza dotyczy fundamentalnej kwestii rozkładu liczb pierwszych, które dzielą się wyłącznie przez jeden i samą siebie.
Riemann zasugerował, że liczby pierwsze podlegają określonemu, głęboko ukrytemu wzorcowi, który można opisać za pomocą tzw. funkcji dzeta Riemanna. Od tamtej pory kolejne pokolenia matematyków próbowały znaleźć dowód tej hipotezy. Jej rozwiązanie uznaje się za klucz do zrozumienia wielu innych zagadnień matematycznych.
Nic dziwnego, że hipoteza Riemanna znalazła się na liście tzw. Millennium Prize Problems, siedmiu najważniejszych nierozwiązanych problemów matematyki, za których rozwiązanie Clay Mathematics Institute oferuje nagrodę w wysokości miliona dolarów. Dziś świat nauki obiegła wiadomość, że problem mógł zostać rozwiązany.
„To świt czegoś znacznie większego”
Levent Alpöge, matematyk pracujący dla firmy Anthropic, ogłosił, że we współpracy z zaawansowanym modelem sztucznej inteligencji Claude udało mu się znaleźć i sformalizować dowód hipotezy Riemanna.
Wierzę, że wspólnie z Claudem odkryłem dowód hipotezy Riemanna - napisał Alpöge w oficjalnym oświadczeniu.
To uczucie, jakby kończył się pewien etap, jakby zgasło światło przewodnie, które prowadziło mnie przez lata. Ale to, czego doświadczyłem podczas pracy, tak bardzo mnie zaskoczyło, że wierzę, iż to dopiero świt czegoś znacznie większego dla całej nauki - dodał.
Już w sierpniu Anthropic informowało o postępach w pracy nad hipotezą Riemanna, jednak wówczas nie udało się jeszcze przedstawić pełnego dowodu. Teraz Alpöge twierdzi, że przełom został osiągnięty. Nie wszyscy jednak będą mogli od razu zapoznać się z efektem pracy Alpöge i Clauda. Matematyk nie opublikował bowiem wersji dowodu zrozumiałej dla człowieka, tłumacząc, że byłoby „oczywistym błędem” publikować nieczytelną, ogromną masę matematycznego „bełkotu”. Wersja dowodu, która powstała, liczy bowiem ponad 250 tysięcy stron.
Zamiast tego Alpöge udostępnił dowód w postaci kodu napisanego w Lean, specjalistycznym języku wykorzystywanym przez matematyków do mechanicznej weryfikacji dowodów. Proces ten, zwany formalizacją, polega na rozpisaniu każdego kroku rozumowania w sposób, który może być sprawdzony przez komputer. Jeśli kod kompiluje się bez błędów, uznaje się, że dowód jest poprawny ponad wszelką wątpliwość.
Mimo entuzjazmu, środowisko naukowe podchodzi do sprawy ostrożnie. Wszystko musi zostać dokładnie sprawdzone przez ekspertów.
Zobaczmy najpierw, czy to się w ogóle kompiluje - komentuje cytowany przez "New Scientist" Kevin Buzzard z Imperial College London.
Może minąć trochę czasu, zanim znajdziemy odpowiednich specjalistów, którzy będą mogli ocenić wagę argumentacji, zakładając oczywiście, że wszystko jest prawdziwe - dodaje ekspert.
Alpöge przekonuje, że dowód może mieć wpływ na rozwiązanie tzw. uogólnionej hipotezy Riemanna (GRH), która dotyczy jeszcze szerszego zakresu własności liczb pierwszych.
Jest wiele wyników, które były warunkowane uogólnioną hipotezą Riemanna, a teraz stają się twierdzeniami - mówi James McKee z Royal Holloway University of London. Większość matematyków wierzyła, a przynajmniej podejrzewała, że GRH jest prawdziwa, więc jej dowód nie będzie szokiem.
To, co jest zarówno niepokojące, jak i ekscytujące, to tempo, w jakim w ostatnich miesiącach sztuczna inteligencja przyczynia się do automatyzacji dowodów ważnych wyników matematycznych - mówi cytowany przez "New Scientist" matematyk.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.