Kabinet praat nog niet verder met BBB: 'Half vertrouwen bestaat niet'

Het kabinet wil nog niet verder in gesprek met BBB-leider Henk Vermeer over de begroting. De BBB steunde donderdag een motie van wantrouwen, wat de verhoudingen op scherp heeft gezet. JA21, SGP, CU, 50PLUS, Volt en PRO worden wel uitgenodigd.

Premier Rob Jetten ontkent vrijdag dat de verrassende move van BBB voor chagrijn heeft gezorgd, maar verbindt toch een consequentie aan het stemgedrag van de partij.

De BBB steunde donderdagavond aan het einde van het tweedaagse debat over de prinsjesdagplannen de motie van wantrouwen die door PVV-leider Geert Wilders was ingediend.

Vermeer wilde "een krachtig signaal" afgeven aan het kabinet, want hij vindt het kwalijk dat er geen beweging is gekomen op het stikstofdossier. Tegelijkertijd benadrukte de BBB-leider dat hij nog wél verder wil praten met het kabinet. Die tegenstrijdigheid zorgde voor verwarring.

Ondanks een telefoontje van Vermeer op vrijdagmorgen ziet Jetten op dit moment niet het nut in van samenwerking. "Er bestaat niet zoiets als half vertrouwen of half wantrouwen", zei de premier. Hij heeft "de luiken ook nog niet dichtgegooid", maar BBB moet de "komende weken duidelijk maken waar ze staan ten opzichte van het kabinet".

Zolang BBB op strafbankje zit, is route op rechts afgesneden

Vermeer reageerde gepikeerd. Volgens de BBB-leider heeft het kabinet dus de keuze gemaakt om met PRO in zee te gaan. In een reactie bij NU.nl stelt hij dat de uitnodiging aan JA21 en SGP voor "de bühne" wordt verstuurd.

JA21 en SGP kunnen het kabinet in de Tweede Kamer aan een meerderheid helpen, maar in de Eerste Kamer speelt de BBB een cruciale rol. De partij heeft daar elf zetels. Een totaaldeal met de partij over alle plannen leek al onhaalbaar, omdat het kabinet meerdere keren heeft benadrukt dat het niet van plan is de stikstofplannen af te zwakken.

Een totaaldeal met PRO lijkt er vooralsnog ook niet in te zitten. Leider Jesse Klaver eist nog steeds dat álle bezuinigingen op de sociale zekerheid uit de boeken worden gehaald. "Ik wil u nogmaals meegeven dat de fractie van PRO op dit punt niet gaat bewegen", zei hij donderdag in de richting van Jetten.

Kabinet lijkt als enige nog te geloven in brede steun

Desondanks hoopt de premier nog steeds op een "brede samenwerking": een totaaldeal gesteund door JA21, PRO en de kleinere partijen die opnieuw worden uitgenodigd. Inmiddels lijkt alleen het kabinet daar nog in te geloven. Het alternatief is dat ministers per begroting op zoek gaan naar steun in het parlement. Ze kunnen dan de ene keer over rechts en de andere keer over links.

Het is de vraag of de oppositie daarvoor openstaat. Klaver gaf tijdens het debat alvast een winstwaarschuwing af. "Als het kabinet denkt op die manier te kunnen shoppen en dan even bij ons komt aankloppen: de groeten." JA21-leider Joost Eerdmans liet zich tijdens het debat ontglippen dat hij wel wat voelt voor deze route.

De ogen zijn met name gericht op het belastingplan. In dit deel van de miljoenennota staan de belangrijkste financiële plannen van het kabinet. Het regelt onder meer de hoogte van de inkomstenbelasting en box 3.

Zowel het linker- als rechterdeel van de oppositie eist aanpassingen. De komende tijd zal moeten blijken of het kabinet op dit specifieke onderdeel wel in staat is een deal te sluiten.

De uitnodigingen voor de oppositiepartijen worden vrijdag verstuurd. Het is nog onbekend of ze apart op gesprek worden gevraagd of in groepjes.