Daily MaverickWatch – Why the markets make no sense right nowThe Jerusalem PostEisenkot condemns anti-Kahana Olam Katan cover as 'disgrace' from 'Netanyahu's media mouthpiece'InquirerRimbang ready to face NBI lie detector test to deny Laos drug linksZDF heuteAktuelle Pressemitteilungen des ZDFRolling StoneHow ‘GTA VI’ Got Its Vice City SoundCBS SportsGrading every trade deadline acquisition's new team debut: Kirk Cousins, two WRs get near 'A'Rai NewsIl caso De Gennaro e le ferite ancora aperte sulle stragi del ’92Complete SportsEUROMATCH NPFL: Plateau United Chase Elusive First Away Win At Ranchers BeesVanguardPSC posts new commissioners to Abia, ZamfaraFotogramasJavier Bardem debuta como actor de teatro: "Tengo una foto pequeñita en el camerino de los dos, me da fuerza. De ella aprendí a respetar el oficio"InteriaMelania Trump z uznaniem o Polsce. Kancelaria Prezydenta pokazała nagraniePremium TimesSIIP: Instant payment use grows in Africa despite concerns over fraud, AI
The Daily Newsstand · Free, Always
Thursday, November 19, 2026

Reset ludowcowo-prezydencki. Dlaczego PSL walczy o wyzerowanie TK

Translate

Wydarzenia polityczne w tym tygodniu mocno oscylują wokół sytuacji w Trybunale Konstytucyjnym. W czwartek w Sejmie odbywa się wysłuchanie publiczne projektu zmiany konstytucji, przygotowanego przez PSL.

Zakłada on przejście wszystkich 15 sędziów (bez względu na to, czy ich status jest kontestowany, czy nie) w stan spoczynku. Nowy skład TK miałoby wyłonić Zgromadzenie Narodowe (wspólne posiedzenie Sejmu i Senatu) większością trzech piątych. Wniosek z kandydaturami na sędziów składałby marszałek Sejmu, po zasięgnięciu opinii m.in. pierwszych prezesów Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także po uzyskaniu uprzedniej zgody prezydenta RP.

– Jest to kolejna ocena debaty, którą zainicjowaliśmy, przygotowując projekt konstytucji, dający szansę na odnowę Trybunału Konstytucyjnego – mówi WP Krzysztof Paszyk, szef klubu PSL-Trzecia Droga. – Liczymy, że odpowiedzialność i troska o państwo zwyciężą, bo bez tego typu rozwiązania, niestety, Trybunał Konstytucyjny będzie łupem, po który będą sięgały kolejne ekipy, które będą zwyciężać w wyborach parlamentarnych, a w takim układzie traci sens istota Trybunału Konstytucyjnego – dodaje.

WIDEO

"Tusk kalkuluje i liczy". Obajtek o działaniach wokół TK i NBP

Projekt pałacowy

Równolegle trwa szlifowanie projektu w Kancelarii Prezydenta, w dużej mierze wzorowanego na propozycjach PSL. Wirtualna Polska dotarła do pełnej jego treści, którą jako pierwszy omówił TVN24.pl.

Zakłada on m.in., że Trybunał Konstytucyjny składa się z 15 sędziów wybieranych indywidualnie przez Sejm większością co najmniej 3/5 głosów ustawowej liczby posłów, na 9 lat (ponowny wybór do składu Trybunału jest niedopuszczalny). Na stanowisko sędziego Trybunału może być wybrana osoba, która ukończyła 40 lat i nie ukończyła 70 lat, wyróżnia się wiedzą prawniczą oraz posiada kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska sędziego SN lub NSA. Politycy (np. posłowie czy członkowie rządu) dalej mogliby zasiadać w TK, pod warunkiem, że od czasu wygaśnięcia ich mandatu albo zakończenia pełnienia funkcji upłynęło co najmniej 8 lat.

Ustawa zakłada wygaszenie kadencji wszystkich obecnych sędziów TK, a Sejm miałby w ciągu 2 miesięcy wybrać pełny nowy skład. Kandydaci mieliby być zgłaszani po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Sądownictwa, Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz ogólnokrajowych organów samorządów zawodowych osób wykonujących zawody adwokata, radcy prawnego oraz notariusza. W przypadku prezydenta mowa jest o czymś więcej, bo o uzyskaniu jego zgody – co oznaczałoby daleko idące umocnienie jego roli w procesie obsadzania TK.

Kadencje sędziów miałyby być zróżnicowane – pięciu sędziów byłoby wybranych indywidualnie na 3 lata, kolejnych pięciu – na 6 lat i pięciu – na 9 lat (losowanie zdecydowałoby, kto miałby jaką kadencję).

Cyzelowanie projektu

Dla przeprowadzenia zmian przez Sejm potrzeba uzbierać 307 głosów. Jako że w kwestii ewentualnego poparcia dla jednej bądź drugiej inicjatywy nic się nie zmieniło, większość rozmówców nie wierzy, że uda się tyle głosów znaleźć. Na dziś nie ma szans, by w temat resetu zaangażowały się Koalicja Obywatelska, Lewica i Centrum. Te kluby mają łącznie 191 mandatów.

– Jeśli mamy cokolwiek resetować, to ja jestem zwolennikiem resetu prezydenckiego – ironizuje Robert Kropiwnicki z KO.

Jego zdaniem w konstytucji powinien znaleźć się zapis, że głowę państwa powinno wybierać Zgromadzenie Narodowe, a nie obywatele w wyborach bezpośrednich, bo taka forma wyboru gwarantowałaby, że władza wykonawcza nie będzie rozdarta konkurencją dużego i małego pałacu.

– Nie podzielamy tej wizji, którą prezentują Pałac Prezydencki czy PSL, choć oczywiście szanujemy ich koalicyjną autonomię. Jednak proponowane zmiany przewidują niemalże autorytarne uprawnienia dla prezydenta, co stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą niezależności sądów i będzie szkodzić interesowi prawnemu obywateli – argumentuje Mirosław Suchoń z klubu Centrum.

Z obozu rządzącego tylko licząca 15 posłów Polska 2050 jest zainteresowana poparciem inicjatywy PSL, choć zastrzega, że trzeba zadbać o to, by ustawa miała charakter incydentalny i by podobne mechanizmy odwoływania składów TK nie były stale wykorzystywane w przyszłości.

Do tego chóru przeciwników resetu dołącza PiS, liczący 147 posłów. "Propozycja resetu byłaby do zaakceptowania, ale tylko pod warunkiem zmiany rządu na prezydencki rząd techniczny" – obwieścił na X prezes PiS Jarosław Kaczyński. To jednak nie przeszkadza PiS w uczestniczeniu w naradach nad resetem, jakie trwają w Pałacu. Przedstawiciele partii Kaczyńskiego – Marcin Warchoł i Andrzej Śliwka – zgłosili tam nawet propozycję wykreślenia konkretnego artykułu, na mocy którego piątka sędziów TK, których nie zaprzysiągł Karol Nawrocki, odesłana byłaby – podobnie jak pozostali – w stan spoczynku (co wiąże się z uposażeniem i ochroną immunitetową).

– Nie ma zgody na tolerowanie łamania prawa, bezkarność i przywileje dla tych, którzy dopuścili się zamachu stanu – grzmi Marcin Warchoł. Jego zdaniem projekt ustawy, nad którym pracują w Pałacu, zawiera sprzeczności. – Z jednej strony projekt przyznaje, że nie objęli stanowiska sędziego, a z drugiej wyposaża ich w stan spoczynku skutkujący immunitetem i uposażeniem. Tymczasem już TK w wyroku z 3 grudnia 2015 K 34/15 powiązał ochronę immunitetową ze statusem sędziowskim. Jeśli oni nie są sędziami TK, lecz uzurpatorami, to nie mogą korzystać z tej ochrony – przekonuje Warchoł.

Nowe propozycje

Z naszych informacji wynika, że w rozmowach pojawiły się nowe propozycje. Jedna z nich dotyczy tego, by zgoda prezydenta była zastosowana tylko raz, przy obecnym resecie. Potem, przy obsadzaniu kolejnych stanowisk w TK, już nie byłaby potrzebna. – Przekonywaliśmy Pałac, że zostawienie na stałe mechanizmu uzyskiwania zgody prezydenta na kandydatów do TK dziś jest im na rękę, ale w końcu przestanie, bo po Nawrockim przyjdą inni prezydenci, niekoniecznie o prawicowych poglądach – przekonuje jeden z uczestników narad w Pałacu.

Druga propozycja ma rozwodnić obawy PiS dotyczące wysłania obecnych sędziów – także tych, których PiS i prezydent nie uznają – w stan spoczynku. Projekt w pewnym momencie wskazuje precyzyjnie, że w stan spoczynku wysyła się także czwórkę wybranych 13 marca oraz jednego (Macieja Berka) 4 września 2026 r. Takie wskazanie ich palcem jest nie do przełknięcia zarówno dla PiS, jak i KO – choć z różnych powodów.

– Dlatego jest propozycja, by pójść szerzej i określić, że w stan spoczynku wysyłamy wszystkich sędziów wybranych po 2017 r. W ten sposób, bez wskazywania palcem, obejmiemy i sędziów niezaprzysiężonych przez Nawrockiego i ostatniego sędziego-dublera Wyrembaka – argumentuje rozmówca znający kulisy rozmów z Pałacem.

O co chodzi ludowcom?

Właśnie z racji nikłych szans powodzenia tej resetowej inicjatywy w koalicji z dużym sceptycyzmem patrzą na działania ludowców. Mimo to politycy PSL wierzą, że dynamika sytuacji wokół TK zmieni też nastroje w Sejmie.

– Gdybyśmy nie wierzyli, że jest szansa na porozumienie ponad podziałami, to nie byłoby projektu, nie byłoby tej debaty, nie byłoby wysiłków, które zmierzają do znalezienia wspólnego mianownika – mówi Krzysztof Paszyk z PSL.

– Bo jeśli nie reset, to co? Na pewno nie to, co jest teraz, bo widać jasno, że z tego dalej zaufania do Trybunału Konstytucyjnego nie będzie. Ja liczę ostatecznie, że te animozje i emocje, które dzisiaj wybrzmiewają, ustąpią miejsca rozsądkowi - dodaje.

Jego partyjny kolega przekonuje: – Na razie Tusk i KO twierdzą, że są przeciwni. Ale im bardziej PiS będzie przeciwko resetowi, tym większa szansa, że Tusk w ostatniej chwili zmieni zdanie i złapie PiS na spalonym.

W KO z uśmiechem reagują na takie koncepcje. Zamiast tego nasi rozmówcy idą w rozważania, dlaczego PSL tak ostro idzie w temat resetu. Najczęściej słychać o tym, że PSL próbuje się budować sondażowo poprzez zaznaczanie swojej odrębności względem KO i granie na elektorat, który jest już zmęczony wieloletnim sporem o TK.

Jeden z rozmówców mówi, że może to być efekt propozycji, jaką miał usłyszeć Kosiniak-Kamysz w sprawie wspólnej listy z KO.

– Mówi się, że zakładała 15 jedynek dla działaczy PSL. To ich nie urządza, bo realnie wprowadziliby do Sejmu z tych miejsc pewnie od 3 do 5 kandydatów – wskazuje rozmówca z KO.
Inny koalicyjny rozmówca uważa, że trzeba patrzeć szerzej niż tylko na sondaże. – Kosiniak-Kamysz chce się budować w oczach Amerykanów. To on gwarantuje im miliardowe kontrakty zbrojeniowe w Polsce. Ma świetne kontakty z Petem Hegsethem, a poprzez niego z Trumpem. Stawiając na reset, próbując godzić premiera z prezydentem, chce się jawić za oceanem jako wicepremier, z którym można coś budować – ocenia polityk.
View the original on Wirtualna Polska →

KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.