Migratiepact opnieuw op tafel bij EU-landen, drie maanden na nieuwe regels

• De EU-lidstaten streven naar onmiddellijke aanpassingen aan het nieuwe migratie- en asielkader.
• Technische storingen en administratieve hindernissen vormen de drijfveer voor hervormingen in de “tweede fase“.
• Nationale regeringen worstelen met het vinden van een evenwicht tussen uniforme EU-normen en individuele autonomie.

Slechts drie maanden nadat het nieuwe migratie- en asielkader van de Europese Unie van kracht werd, overwegen de lidstaten al aanpassingen aan het systeem. De wetgeving die op 12 juni in werking is getreden, is het resultaat van jarenlange onderhandelingen. Toch bestaat er onder de lidstaten al terug de vraag of deze regels moeten worden bijgewerkt.

Bijeenkomsten in München en Luxemburg

Op 26 september staan er informele besprekingen gepland in München. De afgevaardigden uit ongeveer 18 landen zullen daar onderzoeken hoe ze migratie- en asielprocedures kunnen stroomlijnen. Deze gesprekken vormen een opmaat naar een formele bijeenkomst van de EU-ministers van Binnenlandse Zaken op 1 oktober, waarbij de Europese Commissie verslag zal uitbrengen over de invoering van het Migratie- en Asielpact. De komende officiële agenda richt zich op de werking van het Schengengebied, uitzettingsinspanningen en migratiebeheer.

Technische uitdagingen

Hoewel de bijeenkomst in München de EU-wetgeving juridisch gezien niet kan wijzigen, duidt deze wel op de wens van verschillende regeringen om het kader opnieuw te evalueren op basis van hun eerste praktische ervaringen. Het EU migratiepact regelt een breed scala aan taken, waaronder solidariteit tussen de lidstaten, grenscontroles, registratie en de behandeling van asielaanvragen. De Europese Commissie heeft deze activiteiten onderverdeeld in tien afzonderlijke onderdelen, zoals grensprotocollen en de Eurodac-databank. Technische storingen met Eurodac op de eerste dag van de implementatie toonden echter de kwetsbaarheid van het systeem voor administratieve en digitale storingen.

Voorgestelde hervormingen

De huidige discussies richten zich op mogelijke hervormingen in de “tweede” fase“. Het gaat daarbij onder andere over het uitbreiden van het gebruik van Eurodac-gegevens, het vereenvoudigen van de asielaanvraagprocedure en het verduidelijken van de rechtsgronden voor het intrekken van internationale bescherming. Daarnaast is er belangstelling voor het leggen van een juridische basis voor het gebruik van door artificiële intelligentie (AI) gestuurde tolkdiensten tijdens asielgesprekken. De nieuwe doelstellingen sluiten aan bij de oorspronkelijke bedoeling van het pact: het versnellen van beslissingen aan de buitengrenzen en het stroomlijnen van de uitzetting van personen zonder legaal verblijfsrecht. Ondertussen werken het Europees Parlement en de Raad ook aan een nieuwe terugkeerverordening om de doeltreffendheid van uitzettingen te vergroten.

Technische aanpassingen

Nu de bijeenkomst van 1 oktober in Luxemburg nadert, moet een belangrijk onderscheid worden gemaakt tussen technische uitvoeringsproblemen en fundamentele tekortkomingen in de wetgeving. Terwijl administratieve kwesties kunnen worden opgelost met betere richtsnoeren of technische aanpassingen, vereist het wijzigen van daadwerkelijke wettelijke verplichtingen nieuwe wetgeving. De afweging zal waarschijnlijk afhangen van operationele gegevens die de komende maanden binnenkomen. (ev)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!