Hapishanelerden yükselen çığlıklar (V)

Çığlık sözü zihnimde ve gözlerimin önünde Norveçli ressam Edvard Munch’un bu adı taşıyan ünlü tablosunu canlandırır.

Tablonun kahramanı attığı çığlığın dehşetinden ya da onu duymak istemezcesine ellerini kulaklarını kapatmak ister gibi kaldırmıştır.

Daha önce kültür ve siyaset köşemde yayımlanan dört yazımın başlığındaki bu söz Munch’un tablosundan esinlenmiş olabilir.

O yazılardan sonra aldığım on kadar hapishane mektubu kutsal birer emanet gibi masamın üzerinde duruyor.

Hapishaneyi tanımış biri olarak o mektupların (ister istemez el yazısıyla) yazılması ve gönderilmesinin ne emek ve çaba harcanması gerektirdiğini bilirim.

Teknik alanda görevli ya da yönetim sorumlusu değillerse gazete yazarları gazeteye pek sık uğramazlar. Bu, yaz aylarında özellikle böyledir. Biriken postaları, gelip alamıyor ya da aldıramıyorlarsa, bulundukları adrese gönderilir. Benim için bu kez de öyle oldu. Sözünü ettiğim mektuplar çoğunlukla mayıs tarihini taşıyor.

Aradan geçen zamanda hiç değilse yatarı az olanların ya da henüz hüküm giymemiş olanların tahliye edilmiş olmalarını umarım ve dilerim. Silivri 6 No’lu cezaevi hücreleri gerçekten de Anton Çehov’un 6 No’lu Koğuş’unu anımsatıyor. Aradaki fark sadece, birinin 18. yüzyıl sonlarında Çarlık Rusya’sında, ötekinin 21. yüzyıl ortalarında Türkiye Cumhuriyeti’nde birer zindan olmaları.

Bizdeki aynı no’lu hücrede yatanlardan, Grup Yorum emekçisi, mimar-müzisyen Cem Dursun’un ablası Özlem Hanım’ın 5 Ekim tarihli WhatsApp mesajı şöyleydi: “Bugün Cem’in açlık grevinde 160. günü. Sağlıklı uykusu yok. Yatarken kemikleri birbirine değdiği için ağrıları çok fazla. Benden kalın içlikler istedi bunun için. Ne olur desteğinizi esirgemeyin. Bir haber, bir paylaşım bile çok değerli bizim için.”

Bu yazıya başlarken son durum hakkındaki soruma ise Özlem Hanım’ın yanıtı şöyle: “Perşembe günü açık görüşe gittim. 56 kiloya düşmüş. Ağız yaraları mevcut. Hücrenin havalandırmasından kötü yemek kokusu geldiği için camları sürekli açıkmış. Hareketsiz ve aç oldukları için de fazlaca üşüyorlar. Sürekli yatağın içindelermiş. Bizden piyasadaki en kalın, en sıcak tutan giyeceklerden istediler.”

Cem Dursun neden mi zindanda? Bu konuda soL haberde çıkan bilgiyi aktarıyorum: “Cem Dursun mezunu olduğu Orta Doğu Teknik Üniversitesi kampüsünde gerçekleştirdiği müzik dinletisi gerekçe gösterilerek tutuklandı. Dursun iki mahpusun kapatıldığı 8.2 metrekarelik hücrede tutuluyor. Hücredeki ranza, masa, dolap ve tuvaletin kapladığı alan çıkarıldığında kişi başına düşen hareket edilebilir alanın yaklaşık iki metrekareye indiği belirtiliyor.”

Silivri 6 no’lu zindandaki ölüm orucu direnişi 200. gününe yaklaşmış olmalı. Duruşmaları bugün saat 10.00’da Çağlayan Adliyesi 13. ACM’de. Bütün yazar-şair-sanatçı arkadaşlarımı, vicdanı olan herkesi, tek suçları siyasal iktidarın hoşlanmadığı müzik yapmak olan bu çocukları yalnız bırakmamaya çağırıyorum. Yine yazıyı yazdığım sırada, kuyu tipi denen zindanlara karşı Antalya Döşemealtı YG zindanında ölüm orucu direnişindeki Gürkan Türkoğlu’nun, direnişinin 266. gününde, yoğun bakımda, ne yazık ki yaşamını yitirmiş olduğunu büyük bir üzüntüyle öğrendim. Türkoğlu’ndan önceki bir yazımda söz etmiştim. Onun ve arkadaşlarının tek bir isteği vardı: Kuyu tipi zindandan başka bir cezaevine nakledilmek. Bu isteğe uzun süre inatla kulaklarını tıkayan siyasal iktidar, ilgili bakanlık ve yöneticiler, tek suçu bizim yerli zenginlerimizin ve yabancı turistlerin sahip oldukları eğlenme ve dinlenme olanaklarından halk insanlarımızın da yararlanmasını istemek olan bir insanımızın zindanda ölümüne göz yummakla ne kadar övünseler yeridir. Kulak misafiri olarak kalmayıp da ülkemizde düşünce ve örgütlenme özgürlüğüne karşı uygulanan zulmün niteliğini ve ölçüsüzlüğünü yakından görüp öğrendiğinizde, bu zulmün uygulandığı, insanların neden bedenlerini açlığa, ölüme yatırdıklarını anlıyorsunuz.

Unutmayalım ki Nâzım Hikmet bile yasa ve insanlık dışı mahkûmiyetin sonuna doğru sonu ölümle de bitecek olsa bu direnişten başka çare görmemişti. Başta kuyu tipi denenler olmak üzere, F tipi denenlerle başlayan bu ölüm hücrelerin hepsi kapatılmalı, evrensel insan hakları gereğince düşünce, anlatım ve örgütlenme özgürlüğü üzerindeki yasakçı uygulamalar son bulmalıdır.