Spięcie w NATO po rozmowie z Putinem. Finlandia odpiera zarzuty

• Prezydent Finlandii Alexander Stubb i premier Norwegii Jonas Gahr Stoere odbyli rozmowę telefoniczną z Władimirem Putinem, co wywołało kontrowersje wśród sojuszników.

• Szefowa fińskiej dyplomacji Elina Valtonen broni działań przywódców, podkreślając, że każde posunięcie przybliżające do pokoju zasługuje na wsparcie.

• Premier Danii Mette Frederiksen wyraziła sceptycyzm wobec tej inicjatywy, zarzucając Helsinkom i Oslo brak koordynacji działań z resztą europejskich partnerów.

Fińska minister spraw zagranicznych Elina Valtonen skomentowała rozmowę telefoniczną z przywódcą Rosji Władimirem Putinem, którą we wtorek przeprowadzili wspólnie prezydent Finlandii Alexander Stubb oraz premier Norwegii Jonas Gahr Stoere. Ostatnim razem fiński prezydent dzwonił z Helsinek do Putina w maju 2022 roku.

Wówczas Sauli Niinisto, który wielokrotnie, podczas swojego 12-letniego urzędowania, rozmawiał i spotykał się z Putinem, przekazał mu, że Finlandia (przez dekady neutralna) zdecydowała ostatecznie o wejściu do NATO, co stanowiło odpowiedź na pełnoskalowy atak Rosji na Ukrainę pod koniec lutego 2022 roku.

Europejscy przywódcy zadzwonili do Putina. Finlandia odpiera zarzuty

Valtonen, która odpowiadała na pytania mediów po posiedzeniu Rady Nordyckiej w Helsinkach, przypomniała, że o nawiązaniu bezpośredniego kontaktu z Kremlem, mówiło się już od dłuższego czasu i podczas licznych wystąpień wskazywał na to również prezydent Stubb.

- Każde działanie przybliżające do pokoju zasługuje na poparcie - podkreśliła, odpierając zarzuty, że telefon do Putina był indywidualną inicjatywą Helsinek i Oslo, a nie skoordynowanym działaniem sojuszników z Europy.

Według oświadczenia kancelarii fińskiego prezydenta Stubb i Stoere działali "jako przywódcy swoich państw (mających granicę z Rosją), a nie jako przedstawiciele Europy".

Rozmowa była kontynuacją spotkania w Oslo, gdzie w ubiegłym tygodniu Stubb i Stoere spotkali się z Wołodymyrem Zełenskim oraz amerykańskimi wysłannikami i poprzedza zaplanowane na listopad rozmowy pokojowe w Abu Zabi w formacie trójstronnym z udziałem Rosji, Ukrainy oraz USA.

"Przywróciliśmy negocjacje na właściwe tory". Inicjatywa Norwegii i Finlandii

- W Finlandii i Norwegii mieliśmy takie poczucie, że negocjacje ws. pokoju na Ukrainie załamują się. Przywróciliśmy je na właściwe tory, a stosunki amerykańsko-ukraińskie działają - tłumaczył Stubb dziennikarzom podjętą inicjatywę przeprowadzenia bezpośredniej rozmowy z Putinem.

Nie wszyscy sojusznicy Finlandii i Norwegii oceniają pozytywnie ruch przywódców Norwegii i Finlandii. Swój sceptycyzm wyraziła m.in. premier Danii Mette Frederiksen. - Uważam, że powinniśmy dbać o jedność Europy, a nie działać na własną rękę - stwierdziła.

- Jestem bardzo sceptyczna co do tej norwesko-fińskiej inicjatywy. Nie została ona skoordynowana z nikim z nas - powiedziała liderka. Jak dodała, w kontekście kontaktów z Rosją "należy zachować ostrożność".

Frederiksen przyznała też, że "nie wie", co można osiągnąć dzięki rozmowie z Putinem. Jak zaznaczyła, "nie dostrzega żadnych sygnałów świadczących o tym, że Rosja pragnie pokoju z Europą". Przypomniała też, że Europa regularnie doświadcza działań hybrydowych ze strony Kremla, natomiast Ukraina jest agresywnie atakowana.