Jongeren vaker slachtoffer van vernedering met behulp van AI

Stichting Offlimits heeft een hulplijn waar mensen terecht kunnen als zij digitaal worden gepest of misbruikt. Tussen januari en september kreeg de stichting al 955 meldingen, tegenover 860 in heel 2025 en 298 in 2024.

Inzet van AI

Opmerkelijk is dat er bij het cyberpesten steeds vaker gebruik wordt gemaakt van door AI gemanipuleerde beelden. 17,4 procent van de meldingen dit jaar had hier betrekking op. In 2024 ging het nog om 2 procent. Volgens Stichting Offlimits wordt AI dan ook steeds vaker gebruikt om jongeren te vernederen, waarbij de grens tussen grap en pesten vervaagt.

Jongeren melden bijvoorbeeld dat AI wordt gebruikt om beelden van hen te maken waarin zij gênante of vernederende dingen doen. Zo gaan er nepbeelden rond waarin zij bijvoorbeeld zoenen, dansen of moeten overgeven. In sommige religies kan het voor jongeren ingrijpende gevolgen hebben als er nepbeelden van hen rondgaan waarin zij dansen of zoenen.

Vernederende spelletjes

Of een beeld echt is of met AI is gemaakt, maakt voor een slachtoffer geen verschil, zegt Stichting Offlimits. Het verlies van controle en de gevoelens van schaamte en angst zijn immers echt.

Naast meldingen over gemanipuleerde beelden, krijgt de stichting ook meldingen over vernederende online spelletjes. Het gaat dan bijvoorbeeld om spelletjes waarbij jongeren spelen met online beelden van elkaar, zoals zogenoemde 'ship'-accounts met beelden van leraren en leerlingen, of het spel 'raad de leerling'.

Volgens Babette Keuning, coördinator bij de hulplijn van Offlimits, stopt online pesten niet zodra een jongere uit school komt. 

"Wat vroeger misschien op het schoolplein gebeurde, gaat nu thuis op de telefoon door en verspreidt zich in korte tijd. Door AI komen daar nieuwe mogelijkheden bij. Een beeld kan worden aangepast, iemand kan iets laten doen wat diegene nooit heeft gedaan, en vervolgens kan een hele groep daar binnen enkele minuten op reageren."

Stichting Offlimits roept ouders en scholen op om online gedrag al vroeg en structureel mee te nemen in gesprekken met jongeren. 

Ook volwassenen hebben te maken met pesten. In deze video leggen we uit hoe je daarmee om kunt gaan: