Litwa szykuje specjalny podatek. Popsuje to stosunki z Polską?

Opracowanie: Piotr Gądek Publikacja: Dzisiaj, 12 listopada (18:08)

Litewska koalicja rządząca uzgodniła przygotowanie projektu tymczasowego opodatkowania nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw działających w sektorze produkcji paliw, który w praktyce obejmie należącą do Orlenu rafinerię w Możejkach. Premier Mindaugas Sinkeviczius twierdzi, że nowy podatek nie zaszkodzi stosunkom z Polską. „Jeśli jednak otrzymamy jakieś sygnały, przeanalizujemy je” – zastrzega szef rządu. Litwini zwracają też uwagę, że Polska sama zdecydowała się na podobny krok.

Rafineria w Możejkach /PAP

Wstępne szacunki rządu Litwy wskazują, że taki podatek mógłby zwiększyć dochody przyszłorocznego budżetu o 70 mln euro.

Chodzi przede wszystkim o Orlen

Orlen Lietuva to główna firma (w kraju) zajmująca się przerobem ropy naftowej i produkcją różnych produktów naftowych. To podstawowy potencjalny płatnik podatku od nadzwyczajnych zysków - powiedział premier Mindaugas Sinkeviczius w czwartek na antenie radia LRT, komentując decyzję koalicji rządzącej o przygotowaniu schematu opodatkowania nadzwyczajnych zysków firm produkujących paliwa.

Dodał, że według klasyfikacji działalności gospodarczej w kraju jest około dziesięciu przedsiębiorstw związanych z produkcją paliw, ale jak podkreślił, „naturalnie chodzi przede wszystkim o Orlen”.

Pytany, czy podatek od nadzwyczajnych zysków nie zaszkodzi stosunkom z Polską, premier powiedział: 

Myślę, że nie. Jeśli jednak otrzymamy jakieś sygnały, przeanalizujemy je.

Decyzja w ciągu kilku tygodni

Przewodniczący sejmowej komisji budżetu i finansów Algirdas Sysas powiedział PAP, że techniczne kwestie związane z opodatkowaniem nadzwyczajnych zysków Orlen Lietuva są jeszcze przedmiotem dyskusji. Decyzja ma zapaść w ciągu najbliższych tygodni, gdyż na początku grudnia Sejm rozpocznie procedurę zatwierdzania przyszłorocznego budżetu.

To może być (podatek) zatwierdzony uchwałą rządu albo też ustawą sejmową. Decyzja zostanie podjęta na podstawie danych na temat zysków rafinerii oraz jej umowy z rządem – powiedział Sysas.  

Polska sama to zrobiła

Minister finansów Taurimas Valys poinformował w czwartek dziennikarzy, że w poniedziałek spotkał się z polskim ministrem finansów. Jak zaznaczył, „wyraźnie” zwrócił uwagę, że Polska sama zdecydowała się na opodatkowanie nadzwyczajnych zysków i jest jednym z liderów inicjatywy na rzecz szerszego, europejskiego rozwiązania w tej sprawie.

Nie możemy tego ignorować i z pewnością zachowujemy sobie możliwość dalszego poruszania tej kwestii. Uzgodniliśmy, że polski minister finansów wróci z określoną wizją i propozycją – powiedział szef litewskiego resortu finansów.

Bez pieniędzy na modernizację Możejek?

Algirdas Sysas zaproponował tymczasem kompromis: zamiast pobierać podatek, można go potrącić z obiecanego wcześniej przez litewski rząd wsparcia na modernizację rafinerii Orlen Lietuva. Przypomniał, że rząd zobowiązał się w marcu 2025 r. w protokole intencyjnym przekazać Orlen Lietuva 54 mln euro wsparcia na modernizację zakładu.

Dlaczego nie postąpić tak, by z tego nadzwyczajnego zysku przeznaczyć tę część na modernizację? Słyszę ze strony polskiej, że wstrzymają modernizację, a to nie jest najlepsze rozwiązanie – skomentował Sysas, cytowany przez BNS.

Minister spraw zagranicznych Kestutis Budrys zaapelował w czwartek o uwzględnienie konsekwencji dla zagranicznych inwestycji i strategicznych relacji z Polską przy pracach nad podatkiem. Podkreślił również konieczność konsultacji z partnerami.

Musimy ocenić wszystkie aspekty. Chodzi również o zagraniczne inwestycje i strategiczne relacje z Polską. Doskonale pamiętam okoliczności, w jakich Orlen pojawił się na Litwie i przejął Możejki. Trzeba to wszystko uwzględnić i rozmawiać z partnerami, aby nie pozostawić tej kwestii bez szerszych konsultacji – powiedział Budrys w czwartek dziennikarzom w Sejmie.

Czy grozi nam zamknięcie rafinerii w Możejkach?

Na początku listopada prezes Orlenu Ireneusz Fąfara poinformował, że spółka analizuje celowość dodatkowych nakładów na dokończenie instalacji pogłębionego przerobu ropy w Możejkach. Wskazał, że alternatywą jest rezygnacja z inwestycji i ryzyko zamknięcia litewskiej rafinerii. Według źródeł zbliżonych do spółki na dokończenie prac brakuje 600-700 mln dol.

Należąca do polskiego koncernu Orlen spółka Orlen Lietuva jest właścicielem rafinerii w Możejkach i terminalu naftowego w Butyndze. Jest to jedyna rafineria ropy naftowej w państwach bałtyckich.

Orlen Lietuva jest jedną z największych litewskich firm, największym płatnikiem podatków w tym państwie i jednym z największych eksporterów.