انتقال اطلاعات ماهواره‌ای روسیه از طریق جمهوری اسلامی به نیروهای نیابتی

الگویی که از بررسی ۴۰ حمله‌ موشکی و پهپادی بین ۱ ژوئیه تا ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ علیه عربستان به دست آمده، بیانگر انتقال اطلاعات مهم به حوثی‌های یمن و شبه‌نظامیان عراقی است.

یک شبکه‌ی‌ گسترده از ماهواره‌های جاسوسی روسیه در روزهای پیش از حملات دقیق تروریست‌های تحت حمایت رژیم ایران به عربستان سعودی، بر فراز اهداف کلیدی گرد آمده‌  بودند. این الگو در تمام ۴۰ حمله‌ موشکی و پهپادی بررسی‌شده بین ۱ ژوئیه تا ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ مشاهده شده و نشان‌دهنده‌ی انتقال اطلاعات حیاتی به حوثی‌های یمن و شبه‌نظامیان عراقی است.

بر اساس گزارش منتشرشده‌ در خبرگزاری «آسوشیتدپرس»، در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶، چندین پهپاد که از خاک عراق پرتاب شده بودند، سه ایستگاه پمپاژ حیاتی در طول خط لوله‌ شرق- غرب عربستان سعودی را هدف قرار دادند.

این خط لوله ۱۲۰۰ کیلومتری (حدود ۷۴۶ مایل) که از شرق عربستان از میان فلات نجد عبور کرده و به سواحل غربی در دریای سرخ می‌رسد، نقش حیاتی در صادرات نفت عربستان ایفا می‌کند، به‌ ویژه در شرایطی که رژیم ایران حمله به کشتیرانی در تنگه هرمز را تشدید کرده و مسیرهای عادی و رایج صادرات را مختل ساخته است. ایستگاه‌های پمپاژ برای عبور نفت از ارتفاعات بیش از ۱۱۰۰ متر ضروری هستند و حمله به آنها جریان نفت را بلافاصله قطع کرد.

بر اساس همین گزارش، شرکت اطلاعات مکانی آرورا (AURORAH Geosignal Intelligence) مستقر در ژنو گزارش داد که از ماه ژوئیه، ۱۱ ماهواره از سری «کاسموس ۲۶۰۰» روسیه بر سه بخش این خط لوله متمرکز شده بودند. تعداد عبور ماهواره‌ها در هفته‌های منتهی به حمله و ساعات اطراف آن به شدت افزایش یافت که نشان‌دهنده جمع‌آوری اطلاعات پیش و پس از عملیات است.

یک هفته بعد، پایگاه هوایی «ملک فهد» در طائف هدف چندین پرتابه از سوی حوثی‌های تحت حمایت رژیم ایران قرار گرفت. در این حمله، علاوه بر آسیب به آشیانه‌ها، یک جت جنگنده‌ی «یوروفایتر تایفون» نیروی هوایی ایتالیا نیز آسیب دید. وزارت دفاع ایتالیا این خسارت را تأیید کرد.

نکته‌ی قابل توجه این است که حمله نه فقط هواپیماهای سعودی مستقر در همان پایگاه، بلکه با دقت هواپیمای ایتالیایی را نیز هدف قرار داد. نواف عبید، بنیانگذار آرورا و پژوهشگر ارشد در کالج کینگز لندن، این دقت را نشانه‌ی «پشتیبانی اطلاعاتی بسیار تخصصی» دانست که حوثی‌ها و رژیم ایران به تنهایی از آن برخوردار نیستند.

در هر دو مورد این حملات ، تعداد ماهواره‌های روسی بر فراز اهداف در بازه ۷۲ ساعته‌ی پیش و پس از حملات، ۵۰ درصد نسبت به ماه ژوئیه افزایش یافته بود.

شرکت آرورا با استفاده از اطلاعات منابع باز و منابع دیگر، ۷۲ ماهواره‌ی شناسایی روسی را از میان بیش از ۱۱ هزار فضاپیما در مدار زمین شناسایی کرد و مسیرها و مانورهای آنها را با فعالیت‌های نظامی زمینی مقایسه نمود.

نواف عبید تأکید کرد که این شرکت انتقال واقعی اطلاعات به رژیم ایران یا متحدانش را رهگیری نکرده، اما موقعیت ماهواره‌ها و فعالیت شناسایی متمرکز بر اهداف استراتژیک پیش از حملات را ثبت کرده است. او گفت: «آنچه یافتیم، تطابق ۱۰۰ درصدی است.» این الگو نه تنها در حملات به عربستان، بلکه در ارتباط با حملات جمهوری اسلامی به پایگاه‌های آمریکایی در خاورمیانه طی جنگ اخیر که از فوریه آغاز شد نیز مشاهده شده است. عبید افزود که این تحول اساسی در توازن نظامی منطقه‌ای به شمار می‌رود: «سیستم اطلاعاتی پشت سلاح، به اندازه‌ی خود سلاح اهمیت پیدا کرده است».

سه مقام، از جمله یک مقام سعودی و یک رهبر ارشد تروریست‌های حوثی، و همچنین یک تحلیلگر اطلاعاتی خصوصی به آسوشیتدپرس گفتند که حوثی‌ها و دیگر متحدان رژیم ایران از اطلاعات روسی و همچنین قابلیت‌های چینی بهره‌مند شده‌اند و مشاوران وابسته به رژیم ایران در میدان، این اطلاعات را تحلیل و به متحدانشان منتقل می‌کنند.

رید کریملی، معاون وزیر امور خارجه عربستان در دیپلماسی عمومی، هفته‌ی گذشته به خبرنگاران گفت که جمهوری اسلامی و حوثی‌ها اطلاعات را از «عواملی در در روسیه و چین، حتی گاهی عاملان تجاری» دریافت می‌کنند. او افزود که عربستان این موضوعات را بطور منظم با چین و روسیه مطرح می‌کند و ادامه خواهد داد. مقامات روسی در پاسخ به این اظهارات، از جمله یافته‌های شرکت آرورا، واکنش فوری نشان ندادند.

همچنین یک مقام مطلع از تحقیقات سعودی درباره‌ی حملات اخیر، که به شرط ناشناس ماندن صحبت کرد، تأیید کرد که ماهواره‌های روسی به حوثی‌ها و شبه‌نظامیان عراقی در حمله به اهداف حساس، از جمله ایستگاه‌های پمپاژ خط لوله شرق- غرب، کمک کرده‌اند.

این تحقیقات همچنین نشان داد که ماهواره‌ها در حملات ماه مارس جمهوری اسلامی به پایگاه هوایی شاهزاده سلطان عربستان (جایی که یک هواپیمای نظارتی آمریکایی به شدت آسیب دید) در ریاض نقش داشته‌اند. موشک‌ها و پهپادهای مورد استفاده حوثی‌ها حاوی اجزای ساخت روسیه و چین بوده‌اند.

ماهواره‌های روسی همچنین به پیشرفت‌های چشمگیر حوثی‌ها در جنگ داخلی یمن علیه مخالفان تحت حمایت عربستان کمک کرده‌اند. شرکت آرورا، پیکربندی ماهواره‌ها را در ارتباط با حمله‌ی ۱۵ اکتبر حوثی‌ها به کاخ ریاست‌ جمهوری در بندر عدن و مرکز فرماندهی نزدیک ائتلاف تحت رهبری عربستان، و همچنین حمله به مرکز جذب نیروی دولتی در استان شبوه که ۷۵ نفر از تازه‌سربازان را کشت، شناسایی کرد.

یک رهبر ارشد تروریست‌های حوثی به آسوشیتدپرس گفت که مشاوران رژیم ایران در یمن، داده‌های مبتنی بر اطلاعات ماهواره‌ای روسی را برای هدف‌گیری در اختیار آنها قرار می‌دهند. این رهبر حوثی همچنین افزود که جمهوری اسلامی تجهیزات پیشرفته‌تری از جمله سیستم‌های هدایت پهپاد و فرار موشک‌ها از دفاع هوایی را در اختیار تروریست‌های حوثی گذاشته‌ که یا توسط رژیم ایران توسعه یافته، یا به صورت تجاری خریداری شده، یا توسط روسیه و چین تأمین شده است.

آدام مارش، معاون راهکارهای فناوری در شرکت لئولبز (LeoLabs) کالیفرنیا که در زمینه‌ی اطلاعات مداری فعالیت می‌کند، گفت که تجمع ماهواره‌ها دقیقاً همان چیزی است که برای جمع‌آوری اطلاعات انتظار می‌رود. او افزود که روس‌ها می‌توانند این کار را انکار کنند، اما هیچ نهاد نظارتی برای توقف این اقدامات وجود ندارد.

اینهمه بخشی از همکاری نظامی روسیه و جمهوری اسلامی است که شامل انتقال فناوری پهپاد نیز می‌شود. در حالی که روسیه مستقیماً در جنگ‌های منطقه‌ای دخالت نکرده، مقامات آمریکایی و اروپایی گفته‌اند روسیه اطلاعات را با رژیم ایران به اشتراک گذاشته است.

خط لوله‌ی شرق- غرب عربستان به عنوان مسیر جایگزین حیاتی در برابر اختلالات تنگه هرمز عمل می‌کند و هدف‌گیری دقیق آن نمایانگر سطح بالای اطلاعات در دسترس مهاجمان است.

در مجموع، جنگ اطلاعاتی فضایی، اکنون به عنصر کلیدی در درگیری‌های خاورمیانه تبدیل شده و جمهوری اسلامی با دریافت اطلاعات از روسیه و چین، آن را در اختیار نیروهای نیابتی خود قرار می‌دهد.

عربستان سعودی که خود را هدف حملات مکرر می‌بیند، این موضوع را با قدرت‌های بزرگ مطرح کرده، اما این روند همچنان ادامه دارد. کارشناسان معتقدند بدون رهگیری مستقیم انتقال داده‌ها، اثبات قطعی آن دشوار است، اما تطابق ۱۰۰ درصدی در ۴۰ مورد، شواهدی قوی از هماهنگی و انتقال اطلاعات را ثابت می‌کند.