Engelli çocuğumun bulunması emekliliğimi etkiler mi?

Soru: Engelli çocuğum var. Bu şekilde çocuğu bulunanlara kanunda tanınan haklar olduğunu duydum. Bu durum emekli olmamı veya emekli maaşımı nasıl etkiler? Leyla K.

5510 sayılı kanunun 28. maddesinin sekizinci fıkrasında; yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan kadın sigortalılardan, başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunanların, 2008/ Ekim sonrası geçen çalışmalarının dörtte birinin, prim ödeme gün sayılarına ekleneceği ve eklenen bu sürelerin emeklilik yaş hadlerinden de indirileceği öngörülmüştür. Maddeden de anlaşılacağı üzere, bu hak sadece kadın sigortalılara verildiği gibi sadece yaşlılık aylığı bağlanmasında dikkate alınan bir uygulamadır. Diğer bir ifadeyle, “yıpranma payı” olarak verilen bu hak, kadın sigortalıların prim ödeme gün sayılarına eklenip emeklilik yaş hadlerinden indirim yapılmasını öngördüğünden, daha erken emekliliğe imkân vermektedir. Prim ödeme gün sayısına yapılan ilaveler, prim ödeme gün sayısına göre hesaplanan aylık bağlama oranını artırdığından emekli aylığının miktarını da olumlu yönde etkilemektedir.

Engelli çocuktan dolayı kadın sigortalılara verilecek yıpranma süreleri;

- Kadın sigortalının sigortalılık başlangıcının kanunun yürürlük tarihinden önce veya sonra olmasına,

- Çocuğun doğum tarihine,

- Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul durumda olma halinin başlangıç ve bitiş tarihine,

- Çocuğun evli olup olmadığına,

- Kadın sigortalı boşanmış ise velayetin kadın sigortalıda olup olmadığına,

- Çocuğun, kadın sigortalı tarafından evlat edinilip edinilmediğine,

- Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğun birden fazla olmasına,

Göre belirlenmektedir.

Çocuğun sürekli bakıma muhtaç ağır engelli olması durumu, hastaneye sevki sonucu alınan sağlık kurulu raporunun SGK sağlık kurulunca incelenmesi sonucu tespit edilmektedir. Dolayısıyla çalışırken veya boşta iken çocuğunuzun sağlık kurulu raporu için SGK’nin ilgili birimine müracaat ederek sevk işlemini yaptırabilirsiniz.

Banka çalışanıyım yine bankaya tabi isteğe bağlı sigortalı olabilir miyim?

Soru: Bankada çalışmaktayım. 7000 gün primi tamamladıktan sonra ayrılıp banka sandığından isteğe bağlı sigorta yatırdığım zaman sağlık hizmeti alabilir miyim? Mustafa U.

506 sayılı kanunun geçici 20’nci maddesi kapsamındaki sandıklar, anılan maddede de belirtildiği üzere, iş kazası ve meslek hastalığı, hastalık, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları yönünden en az bu kanunda belirtilen yardımları sağlamakla yükümlü tutulmuşlardır.

Diğer taraftan, 2008/Ekim ayında yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçici 20’nci maddesiyle, anılan sandıkların Sosyal Güvenlik Kurumu’na devredilmesi öngörülmüş ve maddenin onbirinci fıkrasında, kanunun kısa vadeli sigorta kolları ve genel sağlık sigortası hariç diğer hükümleri bakımından; vakıf senetlerinde bu kanuna aykırı hükümler bulunması halinde, kanun hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.

Anılan hükme ilişkin usul ve esaslar Sosyal Güvenlik Kurumu’nun 22/2/2013 tarihli ve 2013/11 sayılı genelgesinin, “Geçici 20’nci Madde Kapsamındaki Sigortalılar” başlıklı bölümünde açıklanmış olup genelgede; isteğe bağlı sigortalılık yönünden “Sandık iştirakçilerinden isteğe bağlı sigortaya devam edenler hakkında sandık mevzuatının 1/10/2008 öncesi hükümleri doğrultusunda prim tahsilatı yapılmaya devam edilecek, 1/10/2008 tarihinden sonra isteğe bağlı sigortaya müracaat eden sigortalılar hakkında devir işlemi tamamlanıncaya kadar sandık mevzuatı hükümleri uygulanacaktır” denerek sandık üyelerinin isteğe bağlı sigorta işlemlerinin 506 sayılı kanunun 85. madde hükümleri doğrultusunda devam ettirileceği belirtilmiştir.

Yine 5510 sayılı kanunun sandıkların SGK’ye devrine ilişkin geçici 20. maddesi gereğince sandıklar genel sağlık sigortası kapsamında olmadığından, hastalık sigortası yönünden 506 sayılı kanun hükümlerini uygulamaya devam etmektedir.

Buna göre, 506/geçici 20. madde sandığından ayrılarak banka sandığına isteğe bağlı sigortaya prim ödemeye devam ettiğinizde, sağlık hizmetinden yararlanma hakkı bulunup bulunmadığına ilişkin sorunuzun belirtilen mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesinde, öncelikle sandıktan ayrılıp yine sandığa tabi isteğe bağlı sigortaya prim ödeme hakkınız bulunduğunu belirtmeliyim. Öte yandan, sandıklar isteğe bağlı sigortalılık ile hastalık sigortası yönünden 506 sayılı kanun hükümlerini uygulamaya devam ettiğinden, sandık kapsamında isteğe bağlı sigortaya devam ettiğiniz sürece siz ve geçindirmekle yükümlü olduğunuz kimseler, sağlık yardımlarından yararlanamayacaktır. Ancak emekli olduğunuz zaman sağlık hizmetinden yararlanabilirsiniz.

SORULARINIZ İÇİN

nergis.simsek@cumhuriyet.com.tr adresine e-posta yollayabilirsiniz.