Verilerden yola çıkılarak yüksek oranlı seyyanen zam yapılacağı söyleniyor: Uzmanların görüşü ise farklı

2027 Bütçesi’nde SGK’ya yapılacak toplam bütçe transferlerinin 2.1 trilyon liradan 3.4 trilyon liraya çıkarılması kamuoyunda emeklilere gelecek yıl yüksek oranlı seyyanen zam yapılacağı beklentisi yarattı. Yüzde 66’lık artışın emekliye seyyanen zam olarak yansıyacağı, bunun da “erken seçim sinyali” olduğu yorumları yapıldı.

Ancak bu bütçe transferinin içerisinde, bütçe teklifinde dipnot olarak da belirtildiği gibi, “Faturalı ödemeler, ek karşılıklar, devlet katkısı, emeklilere yapılan ek ödeme, prim teşviklerinden kaynaklanan transferler ve prim ödeme gücü olmayanların GSS primleri” de yer alıyor.

Bu tutar içerisinde birçok kalemin yer aldığı toplam transferleri ifade ediyor. Buna karşın bütçe ödeneklerinin programlara göre dağılımına bakıldığında ise sosyal güvenliğin payı 1.8 trilyon liradan 2.8 trilyon liraya çıkıyor.

‘DOĞRULAYAN BİR ŞEY YOK’

İktisatçı Prof. Dr. Aziz Çelik, sosyal güvenlik program harcamalarında gelecek yıl için yüzde 66 değil yüzde 54.2’lik bir artış olduğuna dikkat çekti.

Bunun enflasyonun biraz üzerinde olduğunu ancak toplam bütçe harcamalarında da yüzde 44-45 civarında artış öngörüldüğüne dikkat çeken Çelik, “Ben bu bütçede emekliye öyle kamuoyunda beklendiği oranda seyyanen zam yapılacağını görmüyorum. Kamuoyunda yüklü zam olacağı beklentisi var ancak bütçede bunu doğrulayan bir şey yok. Toplam bütçe transferlerinin içerisinde prim teşvikleri, GSS ödemeleri var. Bu şişirilmiş bir transfer. Evet bunlar genel olarak sosyal güvenlik kapsamında olabilir ancak doğrudan emekli aylıkları ile bir ilgisi yok” dedi. 

‘İŞARET GÖRMÜYORUZ’

Prof. Dr. Çelik, şöyle devam etti:

“2027’de seçim öngörmediklerini düşünüyorum. Bütçede bir işaret görmüyoruz. Böyle bir kaynak ayrılmamış bana göre. Sosyal güvenlik programlarının payı bütçe içinde çok düşük arttığı için artış olabilir ancak bu anlamlı bir artış olmaz. Kamuoyunda beklendiği gibi yüklü artış olacağı sonucu çıkmaz. Enflasyon dışında belki birkaç bin liralık, birkaç puanlık iyileştirme yapabilirler. Ancak bunu her zaman yapabilirler. Öyle yüksek oranlı artışlar zor görünüyor.”  

BAKANLIK BÜTÇESİNDEKİ ARTIŞ

Bu arada gelecek yıl Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın bütçesi de devasa artışla 2.3 trilyon liraya çıkıyor. Geçen temmuz ayında Meclis’te kabul edilen “torba teklif” ile SGK’ya “devlet katkısı” uygulamasına son verilmişti. Artık sadece “açık finansmanı” için kaynak aktarılması öngörülmüştü. Düzenleme ile SGK’nın açığı artık bütçeden karşılanıyor. 

İktisatçı Prof. Dr. Aziz Çelik, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bütçesindeki bu büyük artışın da “devlet katkısının” kaldırılmasından kaynaklandığını söyledi. Çelik, onun yerine bakanlık bütçesine ödenek konulduğunu dile getirdi.  

PAY AZALIYOR!

Bu arada SGK’ya bütçe transferlerinin GSYH ve genel bütçeye oranı da düşmeye devam ediyor. Bir zamanlar yüzde 4’ün üzerinde olan SGK’ya yapılan transferlerin GSYH’ye oranı 2024’te yüzde 3.2’ye, geçen yıl ise yüzde 3.1’e düştü. Transferlerin bütçeye oranı da 2024 yılında yüzde 13.3’tü, geçen yıl yüzde 13.2’ye indi. Oysa 2020 ve öncesindeki yıllarda bu oran yüzde 19’ların üzerindeydi.