Bij het bezoek van Xi aan Trump is de symboliek belangrijker dan de inhoud

De Amerikaanse president Donald Trump ontvangt woensdag zijn Chinese ambtgenoot Xi Jinping voor een tweedaags staatsbezoek. Dat het bezoek überhaupt plaatsvindt, geldt voor beide landen als de belangrijkste doorbraak. De inhoud staat pas op de tweede plaats.

Toen Xi voor het laatst voet zette in de Amerikaanse hoofdstad Washington, was hij nog maar 2,5 jaar president van China. Hij werd er ontvangen door toenmalig president Barack Obama. Wanneer Xi woensdagavond landt, treft hij een heel ander Washington aan. Zijn gastheer Trump beledigde China tientallen keren.

Toch zal het aan beleefdheden niet ontbreken. Woensdagavond (Amerikaanse tijd) komt Trump naar de militaire luchthaven Andrews om Xi daar welkom te heten. Dat deed Trump nog voor geen enkele andere leider, met uitzondering van de Russische president Vladimir Poetin. Die wachtte hij vorig jaar in de staat Alaska op.

Ondanks zijn forse kritiek op China maakt Trump geen geheim van zijn bewondering voor zijn "goede vriend" Xi. "Je bent een geweldige leider, ik vertel dat steeds aan iedereen", zei Trump in mei nog tegen de Chinese president. Dat Xi de grondwet liet aanpassen om een derde termijn te kunnen beginnen, doet de Amerikaanse president dagdromen.

Donderdag staat een staatsdiner op de planning waarvoor Trump de rijkste Amerikaanse ondernemers heeft opgetrommeld, onder wie Elon Musk (Tesla en SpaceX) en Jeff Bezos (Amazon). Vrijdag trekken Trump en Xi naar de Nationale Archieven, waar de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring ligt opgeslagen.

Elke ontmoeting is een stip op de horizon

Waar de twee het achter de schermen over gaan hebben, is veel minder duidelijk. Dat maakt volgens waarnemers niet eens zoveel uit. Dát de leiders van 's werelds twee grootste economieën twee dagen met elkaar optrekken, geldt als het belangrijkste statement. Eventuele akkoorden zijn daarbij vooral bijvangst.

Volgens Chinakenner Frans-Paul van der Putten zijn bezoeken als deze essentieel om de relatie op de rails te houden. "Topambtenaren moeten er in aanloop naar zo'n top voor zorgen dat niets uit de hand loopt en dat er geen escalatie is", zegt hij. Zo is elke top een stip op de horizon en een reden voor beide landen om geen gekke dingen te doen.

Na het begin van Trumps tweede termijn ging de relatie tussen de Verenigde Staten en China aanvankelijk bergafwaarts. Trump kwam met invoertarieven op Chinese goederen en China reageerde met tegenmaatregelen. Dat opbod leidde tot een handelsoorlog.

Tijdens een ontmoeting in het Zuid-Koreaanse Busan in oktober vorig jaar sloten de twee leiders een handelsbestand voor een jaar. Sindsdien bevinden de twee landen zich weer in wat rustiger vaarwater. In mei van dit jaar werd in Peking de rode loper uitgerold voor Trump.

China is best tevreden met huidige situatie

Volgens Van der Putten gaat Xi tevreden naar huis als hij ervoor kan zorgen dat de situatie blijft zoals ze is. "De situatie is nu redelijk gunstig voor China", zegt hij. Het land heeft vorig jaar laten zien dat het zich niet laat intimideren door de heffingen van Trump, en dat heeft gewerkt. "Het conflict is sindsdien niet meer geëscaleerd."

Waarnemers zien een goede kans dat het Zuid-Koreaanse handelsbestand wordt verlengd tijdens de ontmoeting. Vermoedelijk zal China meer zeldzame mineralen op de Amerikaanse markt brengen in ruil voor lagere importheffingen.

Het zou ook kunnen dat de twee leiders samenwerking rond kunstmatige intelligentie aankondigen. In aanloop naar de top spraken onderhandelaars over een plan waarbij de twee grootmachten elkaar zouden informeren als er een gevaar dreigt.

Kwesties rond Taiwan en Iran

Als het aan China ligt, komt Taiwan ook aan bod. "China wil dat de VS de verkoop van wapens aan Taiwan opnieuw uitstelt", zegt China-expert Edgard Kagan tijdens een persbriefing van het Center for Strategic and International Studies. Dat deed de VS ook al na de ontmoeting in mei. Nieuw uitstel zou als een grote winst voor China gelden.

Trump kan op zijn beurt Chinese hulp gebruiken voor Iran. Kagan: "Trump zou willen dat China zijn invloed gebruikt om de Iraanse regering aan te moedigen een deal te tekenen." China is een belangrijke afnemer van Iraanse olie en heeft goede relaties met het land.

Nadat Xi vrijdag is vertrokken, duurt het niet lang voordat de twee leiders elkaar opnieuw treffen. In november is er in het Zuid-Chinese Shenzhen een APEC-top van landen rond de Stille Oceaan. Een maand later volgt een G20-bijeenkomst in de Amerikaanse staat Florida.

Nieuwsredacteur Samuel Hanegreefs

Dit verhaal is geschreven door Samuel Hanegreefs. Samuel is opgeleid als sinoloog - iemand die in China is gespecialiseerd - en volgt nieuws uit dat land op de voet. Tips of opmerkingen mogen naar samuel.hanegreefs@nu.nl.

Om een vraag te kunnen stellen dien je in te loggen. Log in of maak binnen 1 minuut jouw gratis account aan.