217 yıllık şifreli mektup çözüldü: Bakın içinden hangi gizli planlar çıktı

olyon Bonapart'ın 1809'da gönderdiği şifreli bir mektup, 217 yıl sonra çözüldü.

Mühendis Carter Church, yapay zekâdan yararlanarak mektubun şifresini yeniden oluşturdu. Ortaya çıkan mesajda, Fransız ordusunun ve müttefiklerinin konumları ile yaklaşan Avusturya savaşı öncesindeki askeri planlara ilişkin bilgiler yer alıyordu.

Mektup, Napolyon'un üvey oğlu Eugène de Beauharnais tarafından, Dalmaçya'da görev yapan General Auguste de Marmont'a gönderilmişti.

Avusturya toprakları nedeniyle diğer Fransız birliklerinden ayrı kalan Marmont için güvenli iletişim büyük önem taşıyordu.

Napolyon, 16 Mart 1809'da gönderdiği emirle Marmont'un Fransız ve müttefik ordularının konumları hakkında bilgilendirilmesini istemişti, ancak mektubun şifreleme sistemi zaman içinde kayboldu ve mesajın büyük bölümü okunamaz halde kaldı.

Belgenin bilinen tek kopyalarından biri 1969'da bir Fransız askeri tarih dergisinde yayımlandı. Araştırmacılar yıllarca şifreyi çözmeye çalışsa da mektubun tamamı, Church'ün çalışmasına kadar okunamadı.

Yapay zekâ şifreyi nasıl çözdü?

Mektuptaki yaklaşık 1.300 şifre birimi, 155 farklı işaretten oluşuyordu. Kullanılan sistemde aynı harf birden fazla sembolle gösterilebildiği için şifreyi çözmek sıradan bir harf analiziyle mümkün değildi.

Church, önce belgenin görüntüsünü analiz ederek sembolleri belirledi. Ardından daha önce çözülebilmiş işaretlere ilişkin bilgilerden, Fransızca dil verilerinden ve bilgisayar destekli analizlerden yararlandı. Yapay zekâ, bilinmeyen sembollerin olası karşılıklarını bulmaya yardımcı oldu.

Modelin çalıştırılması yaklaşık 6 saat sürdü. Araştırma, yalnızca yapay zekânın bir metni okumasından ibaret değildi. Sembollerin sınıflandırılması, tarihsel kaynakların incelenmesi ve bulunan metnin doğrulanması da sürecin önemli parçalarıydı.

Napolyon'un mektubunda ne yazıyordu?

Çözülen mesaj, Fransız ve müttefik kuvvetlerinin Avrupa'daki konumlarını ve asker sayılarını anlatan bir askeri rapordu. Mektupta Bavyera, Polonya ve Fransız birliklerinin farklı bölgelerdeki konuşlanmaları hakkında ayrıntılar bulunuyordu.

Mesajın önemli bir bölümü ise Marmont'a güven vermeyi amaçlıyordu. Napolyon'un karargâhı, Rusya'nın Avusturya'ya karşı ilerlediğini ve Avusturya kuvvetlerinin farklı yönlerden baskı altında kalacağını düşünüyordu.

Mektupta, Avusturya'nın yenilgiye doğru ilerlediği belirtiliyor ve Marmont'un karşısındaki küçük birliklerden çekinmemesi gerektiği vurgulanıyordu.

Savaşın seyri, bu iyimser tablonun gerçeği bütünüyle yansıtmadığını gösterdi. Avusturya, Nisan 1809'da Bavyera'yı işgal etti. Fransız kuvvetleri İtalya'da ve Aspern-Essling Muharebesi'nde yenilgiler yaşadı.

Marmont daha sonra Dalmaçya'dan kuzeye ilerleyerek Napolyon'un ana kuvvetlerine katıldı. Temmuz ayında Avusturya'nın yenilgisiyle sonuçlanan Wagram Muharebesi'nde yer aldı. Napolyon, seferin ardından Marmont'u mareşalliğe yükseltti.

Tarihçiler neden temkinli yaklaşıyor?

Şifrenin çözülmesi, Napolyon dönemine ilişkin bütün tarihsel bilgileri değiştirecek bir keşif olarak görülmüyor. Çünkü mektuptaki bilgilerin bir bölümü, Napolyon'un günümüze ulaşan diğer yazışmalarından zaten biliniyordu.

Tarihçiler ayrıca mektupta belirtilen bazı asker sayılarının Napolyon'un gerçekte sahip olduğu kuvvetlerle uyuşmadığına dikkat çekti. Bu nedenle çözülen metnin diğer tarihsel kaynaklarla karşılaştırılması önem taşıyor.

Yine de çalışma, yapay zekânın tarih araştırmalarında nasıl kullanılabileceğini gösteriyor. Yüzyıllardır okunamayan bir mektup, görüntü analizi, kriptografi ve tarihsel araştırmanın bir araya getirilmesiyle yeniden anlaşılır hale geldi.

www.sozcu.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı Mega Ajans ve Rek. Tic. A.Ş'ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.