Znaczące odkrycie w Królewcu. Rosja chce oślepić radary NATO?

ICEYE wykorzystuje radary z syntetyczną aperturą SAR, czyli Synthetic Aperture Radar. Wysyłają one impulsy mikrofalowe i analizują sygnał odbity od obserwowanego terenu. W przeciwieństwie do satelitów optycznych nie potrzebują światła słonecznego i mogą wykonywać zobrazowania w nocy, przez chmury, mgłę czy opady. Nie otrzymujemy klasycznej fotografii, lecz obraz powstały na podstawie odbicia fal radarowych. Dzięki temu na obrazie można rozpoznać pojazdy, anteny i inne obiekty, porównując ich układ konstrukcyjny z wcześniejszymi obserwacjami.

Największą wartość ma możliwość regularnego fotografowania tego samego obszaru. Kolejne zobrazowania pozwalają sprawdzić, czy pojazd zmienił pozycję, czy rozłożył anteny i jak długo pozostaje na stanowisku. W ten sposób można obserwować aktywność rosyjskich jednostek bez dostępu do ich łączności i bez konieczności wysyłania samolotów rozpoznawczych.

Na zobrazowaniu radarowym można rozpoznać pojazd systemu Krasucha-2, który jest przeznaczony do zakłócania pracy radarów pokładowych statków powietrznych. Samo zdjęcie nie dowodzi jednak, że urządzenie w chwili obserwacji prowadziło emisję zakłócającą. Pokazuje jego pozycję i konfigurację, a nie aktywność elektromagnetyczną. Do potwierdzenia tej ostatniej potrzebne są dane z rozpoznania radioelektronicznego, które prowadzą samoloty i okręty walki radioelektronicznej.

WIDEO

Widać ją na nagraniu. Kobieta zakończyła karierę miliardera

Czym jest Krasucha-2?

1L269 Krasucha-2 to mobilny system walki elektronicznej, którego podstawowym zadaniem jest zakłócanie pokładowych radarów samolotów. Szczególnie istotnym celem są maszyny wczesnego ostrzegania i dowodzenia AWACS, zapewniające rozpoznanie przestrzeni powietrznej oraz koordynację działań lotnictwa.

Zestaw wykorzystuje anteny umieszczone na ciężkim podwoziu kołowym BAZ-6909 i może zmieniać stanowiska wraz z przemieszczającymi się wojskami. Według danych amerykańskiego ośrodka ODIN deklarowany zasięg oddziaływania Krasuchy-2 wynosi do 250 km. Jest to wartość katalogowa, a rzeczywista skuteczność zależy od wielu czynników, między innymi wysokości lotu samolotu, charakterystyki jego radaru i zastosowanych zabezpieczeń przed zakłóceniami.

Rozmieszczenie Krasuchy-2 w obwodzie królewieckim ma spore znaczenie dla bezpieczeństwa całego regionu. Rosyjska eksklawa jest silnie zmilitaryzowana. Stacjonują tam jednostki Floty Bałtyckiej, lotnictwo, zestawy przeciwlotnicze S-400 i wyrzutnie rakiet Iskander. W przypadku konfliktu z NATO samoloty wczesnego ostrzegania miałyby istotne znaczenie dla wykrywania rosyjskich maszyn i pocisków oraz koordynowania działań sojuszniczego lotnictwa. Zakłócanie ich radarów mogłoby utrudnić prowadzenie rozpoznania i ograniczyć jakość obrazu sytuacji powietrznej.

Nie należy jednak popadać w panikę. Nie oznacza to, że pojedynczy zestaw Krasucha-2 może wyłączyć rozpoznanie NATO nad Bałtykiem. Sojusz dysponuje wieloma źródłami informacji, a współczesne radary mają rozwiązania ograniczające skuteczność zakłóceń. Krasucha jest jednak jednym z elementów rosyjskiej obrony, który ma utrudnić przeciwnikowi obserwację i prowadzenie operacji w pobliżu Królewca.

Rosyjska wojna elektroniczna

Dla Polski szczególnie istotne są zakłócenia nawigacji satelitarnej obserwowane nad Bałtykiem i w północnej części kraju. Od 2022 r. systematycznie odnotowuje się przypadki zagłuszania i fałszowania sygnałów GNSS. Pierwsze zjawisko, określane jako jamming, powoduje utratę sygnału przez odbiornik. Drugie, czyli spoofing, polega na nadawaniu fałszywych sygnałów, które mogą sprawić, że urządzenie wskazuje np. błędną pozycję.

Problem dotyczy zarówno lotnictwa cywilnego, jak i żeglugi oraz urządzeń wykorzystywanych przez wojsko. Według danych przytaczanych przez Radę Unii Europejskiej liczba rejestracji zakłóceń dotyczących identyfikatorów ICAO samolotów wzrosła w Polsce z 1908 w październiku 2024 r. do 2732 w styczniu 2025 r. Z kolei Instytut Łączności informował o intensyfikacji zakłóceń GNSS w północnej i północno-wschodniej Polsce.

Rosyjskie instalacje w obwodzie królewieckim oddziałują na bezpieczeństwo całego regionu. Zakłócenia nawigacji mogą utrudniać loty cywilne, żeglugę, operacje dronów i działania wojskowe. W razie konfliktu problemy z GNSS mogłyby dodatkowo komplikować koordynację działań oraz użycie uzbrojenia korzystającego z nawigacji satelitarnej.

Publikacja ICEYE pokazuje przy tym drugą stronę rozwoju technologii wojskowych. Rosjanie rozbudowują systemy mające ograniczać możliwości obserwacji przeciwnika, ale sami nie mogą liczyć na to, że ich instalacje pozostaną niewidoczne. Komercyjne satelity radarowe pozwalają śledzić rozmieszczenie sprzętu, zmiany stanowisk i przygotowania do działania niezależnie od pory dnia i pogody. Krasucha może próbować oślepiać radary NATO, ale jej własna obecność nie pozostaje tajemnicą. I to jest równie istotne.