Yapay zekanın edebiyattaki yeri

Yazar Philippe Jaenada, Fransa’nın en prestijli edebiyat ödülünü kazandı. Fakat konuşulan tek olay Jaenada’nın başarısı değil. Çünkü kitabın sayfalarına ChatGPT ve Claude da girdi.

62 yaşındaki Philippe Jaenada, 2026 Goncourt Ödülü’nü “L’Inconnue du quai de Javel” adlı romanıyla kazandı. Kitap 1949’da Paris’te öldürülen 29 yaşındaki Louise Cansot’nun çözülemeyen cinayetini ele alıyor. Arşiv kayıtlarından yararlanan yazar, araştırma sırasında ChatGPT ve Claude’dan da yararlandı. Hatta sohbet botlarıyla yaptığı konuşmaları kitabına dâhil etti. Bu gelişme eleştirileri de beraberinde getirdi.

Cep telefonu bile olmayan Jaenada, ChatGPT ve Claude’u kullandığını gizlemek yerine savundu. Kısa süre önce gerçekleşen bir röportajda da “Bir film yönetmeni özel efekt kullandığını gizler mi?” diye cevap verdi. Ancak Jaenada yapay zekadan yararlanmanın romanların tamamen makineler tarafından yazılacağı anlamına gelmediğini vurguluyor. Yazara göre yapay zeka, insanın anılarını, duygularını ve dünyaya bakışını taşıyamaz. Dolayısıyla araştırmada bir araç olarak kullanılabilir, ama edebiyatın insana özgü yanının yerini alamaz.

Yapay Zeka Nedeniyle Bir Başkası Diskalifiye Edildi

İşin ilginç kısmı Jaenada’nın yarıştığı 2026 Goncourt Ödülü’nde daha önce bir yapay zeka krizi yaşanmış olması. İlk aday listesinde yer alan Thélyson Orélien, romanının büyük bölümünün yapay zekayla yazıldığı ve geçmişte intihal yaptığı yönündeki bulgular nedeniyle yarışmadan çıkarıldı. Bu olaylardan sonra Goncourt Akademisi, sadece insanlar tarafından yazılan eserlere ödül verilmesini açıkça düzenleyen yeni kurallar hazırlama kararı aldı. Bu arada Jaenada, 10 euroluk sembolik bir ödül aldı, ama ödül kitap satışlarını tetikleyebilir. Geçen senenin birincisi Laurent Mauvignier’in La Maison vide romanı 640 bin adet satmıştı.