Hongersnood dreigt in Oekraïense dorpen: 'Laatste voorraden worden aangebroken'

Er dreigt een hongersnood voor zo'n 6000 Oekraïense burgers aan de frontlinie. Daarvoor waarschuwde Oekraïne de Verenigde Naties deze week. Het gaat om de bewoners van een aantal dorpjes in door Rusland bezet gebied.

Ze zijn omsingeld door Russische landmijnen, waardoor ze al maanden van de buitenwereld zijn afgesloten. Inwoners hebben geen toegang meer tot voedsel, medicijnen en andere hulpmiddelen. Inmiddels worden de laatste voedselvoorraden aangebroken.

De dorpjes, waarvan Oleshky de grootste is, liggen in de buurt van de Oekraïense stad Cherson. Het gebied werd kort na de Russische inval van 2022 bezet. Uiteindelijk wisten de Oekraïners de Russen terug te dringen over de rivier de Dnjepr, waarbij ook de noordelijke Antonovsky-brug werd verwoest.

Sindsdien vormt de rivier de natuurlijke frontlinie tussen de Oekraïense troepen in Cherson en de Russische troepen aan de andere kant van de oever.

Ook andere toegangswegen naar de dorpen zijn onbegaanbaar gemaakt. Met behulp van drones hebben Russische troepen sinds januari van dit jaar talloze landmijnen geplaatst, waardoor de wegen te gevaarlijk zijn geworden om te bereizen. Daarnaast staat het gebied onder constante bewaking van Russische drones.

En dus zitten de dorpsbewoners klem. De laatste supermarkt sloot in januari(opent in nieuw venster) al, nadat de aanvoer van goederen te gevaarlijk was geworden. Een tijdje reden particulieren met busjes heen en weer om voedsel en hulpgoederen te leveren, maar ook die bereiken het gebied al maanden niet meer.

"Een vrouw vertelde me dat ze leeft op water vermengd met honing", zegt Zarina Zabrisky, een Amerikaanse journalist die verslag doet vanuit Cherson. Contact leggen met bewoners in het dorp is lastig. Het bereik is slecht en contact met Oekraïners is in het door Rusland bezette gebied streng verboden.

Toch weten sommige verhalen over hoe het in het dorp is Zabrisky te bereiken. "In de zomer ging het iets beter, omdat mensen hun eigen groenten verbouwen. Daarnaast hebben de meeste bewoners veel potten met ingemaakte groenten en fruit, maar ook die voorraden raken nu op."

Soms proberen bewoners op eigen houtje producten in andere dorpen te halen, al kunnen ze daarvoor tot wel 12 uur onderweg zijn. "Daar komen regelmatig mensen bij om omdat ze toch op een landmijn zijn gestapt", zegt Zabrisky. "Of ze worden aangevallen door drones. De lichamen liggen overal langs de weg. En ze blijven daar liggen omdat weghalen te risicovol is."

De isolatie van de dorpen past in een nieuwe Russische tactiek die de afgelopen maanden ook op andere plekken wordt toegepast, zoals in Cherson, Slovjansk of Kramatorsk. Al is een omsingeling daar tot nog toe mislukt.

Ook daar worden drones ingezet rondom wegen en andere vitale onderdelen van een stad, zoals markten, openbaar vervoer of hulpverleningsroutes. Uiteindelijk raakt een stad daardoor dusdanig geïsoleerd en gevaarlijk dat hij onleefbaar wordt.

In het geval van Oleshky speelt er nog meer mee, legt Zabrisky uit: "Vanwege de ligging van de dorpen is er altijd veel contact geweest tussen de inwoners van Cherson en de dorpsbewoners. Veel mensen hebben vrienden of familie aan de andere kant van de rivier."

Dat is volgens haar ook van invloed op de oorlogsvoering: "Stel je voor dat je de plek moet bombarderen waar je familie woont? In feite worden deze burgers door de Russen gegijzeld en gebruikt als een menselijk schild".

Op allerlei manieren proberen Oekraïners aandacht te vragen voor de crisis rondom Oleshky, net zoals tennisster Oleksandra Oliynykova:

MFA of Ukraine 🇺🇦@MFA_Ukraine

Right after winning her opening match at the WTA 500 tournament in Singapore, Ukrainian tennis player Oleksandra Oliynykova used her post-match interview to draw attention to the humanitarian catastrophe in Oleshky, a Ukrainian city temporarily occupied by Russia. “Please, Google about Oleshky,” she told the audience. Around 2,000 people, including around 50 children, remain in Oleshky under Russian occupation. The city has no electricity or gas, while residents face severe shortages of food, medicine, and other essentials. Ukraine and international humanitarian organisations are ready to provide life-saving assistance and help evacuate civilians. But Russia continues to block these efforts – and every day without humanitarian access puts more lives at risk. Do not stay silent about Oleshky.

17:2822 september 2026(opent in nieuw venster)

Over een mogelijke evacuatie van de dorpen rondom Oleshky wordt al maanden met Rusland onderhandeld, tot nu toe zonder resultaat. In een persconferentie erkende Kremlinwoordvoerder Peskov dat er "inderdaad problemen zijn met de toelevering van voedsel en medicijnen naar het gebied". Volgens Moskou zijn het echter de Oekraïners die de aanvoer van goederen frustreren.

Oekraïne doet daarom een dringende oproep aan de internationale gemeenschap om de druk op Rusland op te blijven voeren. "Wie weet kan internationale aandacht en blijvende economische sancties op Rusland iets in beweging brengen", zegt Zabrisky.

Veel hoop op constructieve gesprekken hebben de Oekraïners niet meer. Dmytro Loebinets, de Oekraïense Ombudsman voor mensenrechten, zei eerder nog dat er ooit sprake was van het evacueren van een deel van de bewoners, maar dat de Russen "hun bereidheid daartoe al een lange tijd niet meer laten blijken".