"Kosmiczne narodziny". Naukowcy uchwycili ważny moment w przestrzeni międzyplanetarnej

• Wokół młodego układu podwójnego WISPIT 2 powstają planety WISPIT 2b i WISPIT 2c.
• WISPIT 2b ma masę pięciokrotnie większą od Jowisza i krąży 57 razy dalej od swojej gwiazdy niż Ziemia od Słońca.
• W pobliżu WISPIT 2b zaobserwowano wiry gazowe wcześniej przewidywane wyłącznie przez modele komputerowe.

Obserwacje pokazują, jak młode planety zmieniają otaczający je dysk gazu i pyłu. Twór, określony symbolem WISPIT 2b, wyżłobił w nim szeroki kanał, gromadząc materię potrzebną do dalszego wzrostu. Planeta WISPIT 2c pozostawiła po sobie charakterystyczną szczelinę. Układ ma około 5,4 mln lat, podczas gdy wiek Słońca szacuje się na 4,6 mld lat.

WISPIT 2b i WISPIT 2c na zdjęciach z sieci ALMA

Szczególne znaczenie ma obraz wirów gazowych otaczających WISPIT 2b. Naukowcy przewidywali ich istnienie na podstawie symulacji, lecz wcześniej nie udało się ich bezpośrednio zobaczyć.

Tym razem zarejestrowano równocześnie planetę, jej protoplanetarny dysk oraz wpływ gazu na formujący się obiekt. WISPIT 2b jest obecnie jedyną znaną protoplanetą, przy której zaobserwowano wszystkie te elementy.

Planeta znajduje się 57 razy dalej od swojej podwójnej gwiazdy niż Ziemia od Słońca. To niemal dwukrotnie większa odległość niż dystans dzielący Neptuna od naszej gwiazdy. Tak rozległa orbita sprawia, że WISPIT 2b należy do najbardziej oddalonych od swoich gwiazd znanych egzoplanet.

Przyszłość badań nad formowaniem planet

Badania przeprowadził zespół kierowany przez profesor Myriam Benisty z Max Planck Institute for Astronomy w Heidelbergu. Naukowcy wskazują, że modernizacja ALMA oraz budowa Ekstremalnie Wielkiego Teleskopu na pustyni Atakama w Chile pozwolą dokładniej analizować młode układy planetarne. Przyszłe obserwacje mają pomóc odróżniać ślady formujących się planet od struktur powstających w wyniku innych procesów.