Afera wokół raportu „Polaków Portret Własny”. Fundacja odcina się od umowy z ministerstwem

Fundacja Marka Polska Think Tank wydała obszerne oświadczenie, w którym stanowczo zaprzecza, jakoby była stroną umowy z Ministerstwem Sportu i Turystyki dotyczącej kontrowersyjnego raportu „Polaków Portret Własny”. Zarząd fundacji podkreśla, że nie otrzymał żadnych środków z tej umowy, a obecne zamieszanie wokół dokumentu doprowadziło do decyzji o zakończeniu działalności organizacji.

„Nie byliśmy stroną umowy”

W poniedziałek zarząd Fundacji Marka Polska Think Tank opublikował oficjalne oświadczenie, w którym odnosi się do narastającej publicznej dyskusji wokół raportu „Polaków Portret Własny”. Dokument ten wywołał falę krytyki ze względu na błędy oraz szerokie wykorzystanie narzędzi sztucznej inteligencji przy jego tworzeniu.

„Fundacja nie była stroną umowy zawartej z Ministerstwem Sportu i Turystyki ani formalnym wykonawcą zadania objętego tą umową. Stroną umowy było Stowarzyszenie Konferencje i Kongresy w Polsce. Na podstawie dokumentacji znajdującej się obecnie w dyspozycji Fundacji Zarząd nie stwierdził, aby Fundacja otrzymała środki finansowe z tej umowy” – podkreśla w oświadczeniu zarząd fundacji.

Nowy zarząd i porządkowanie dokumentacji

Jak informuje fundacja, obecny zarząd objął swoje funkcje już po przygotowaniu i publikacji raportu. W związku z tym nie uczestniczył w procesie jego powstawania. Podkreślono, że dokument był udostępniony na stronie internetowej fundacji, a osoby związane z organizacją brały udział jedynie w części działań projektowych.

Zarząd zapewnia, że obecnie zabezpiecza i porządkuje całą dokumentację, która znajduje się w dyspozycji fundacji. 

„Zarząd zabezpieczył i porządkuje obecnie dokumentację znajdującą się w dyspozycji Fundacji i nie będzie formułował ocen ani przypisywał odpowiedzialności bez oparcia w faktach i dokumentach” – czytamy w oświadczeniu.

Kontrowersje wokół raportu i roli AI

Raport „Polaków Portret Własny” autorstwa dr hab. Barbary Mróz-Gorgoń, profesor Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu i prezeski Fundacji Marka Polska Think Tank, od początku wzbudził kontrowersje. Eksperci, w tym Łukasz Olejnik oraz Sebastian Meitz, zarzucali autorce szerokie wykorzystanie sztucznej inteligencji przy opracowywaniu dokumentu.

Barbara Mróz-Gorgoń tłumaczyła, że raport miał być wykorzystywany wyłącznie wewnętrznie w think tanku i nie powinien trafić do sieci. 

Praca badawcza została przeprowadzona zgodnie z zasadami nauk społecznych, rzetelnie i merytorycznie, w oparciu o opisaną metodologię – zapewniała autorka. Na antenie Polsat News przyznała jednak, że raport był „wspomagany sztuczną inteligencją i był efektem czegoś, co w nauce nazywa się working progress (…). To jest taki dokument, który traktuje pracę w procesie”.

Narzędzia AI wykorzystaliśmy wyłącznie do transkrypcji, podsumowania i redakcji tekstu, nie projektowały treści badawczej ani nie tworzyły wniosków. To była praca w miejscach oddających to, co naprawdę myślą Polki i Polacy. Dzięki temu, dziś razem z nami są przedsiębiorcy i organizacje pozarządowe – doprecyzowała w rozmowie z Polską Agencją Prasową.

Zamieszanie wokół fundacji

29 lipca 2026 roku Barbara Mróz-Gorgoń została powołana na stanowisko pełnomocniczki rządu do spraw promocji marki Polska. Jej zadaniem miała być koordynacja działań administracji rządowej związanych z budowaniem i ochroną wizerunku Polski w kraju i za granicą.

Jednak już w piątek, 22 sierpnia, Mróz-Gorgoń poinformowała na platformie X o swojej dymisji. 

„Przy tej niewyobrażalnej skali hejtu niemożliwe jest pełnienie tak odpowiedzialnej roli. Mam nadzieję, że ważny dla Polski projekt będzie kontynuowany bez względu na trudności” – napisała.

W międzyczasie media informowały o zmianach w komunikatach publikowanych na stronie Fundacji Marka Polska Think Tank. Wcześniej pojawiła się tam informacja o zakończeniu działalności fundacji, jednak ostatecznie komunikat został skrócony i pozbawiony tej kluczowej deklaracji, co miało wynikać z konieczności formalnego zatwierdzenia takiej decyzji przez odpowiedni organ fundacji.

Obecnie na stronie internetowej fundacji dostępne jest jedynie oświadczenie zarządu. Raport „Polaków Portret Własny”, który wcześniej można było pobrać, został usunięty. 

Co na to ministerstwo?

Resort sportu i turystyki podkreślił z kolei, że umowa z 5 czerwca 2025 r., która dotyczyła m.in. opracowania „Strategii Marki Polska”, była zawarta „z wykonawcą podstrategii turystycznej Marka Polska - Stowarzyszeniem Konferencje i Kongresy”.

„Głównym przedmiotem umowy było przygotowanie opracowania ‘Strategia Marki Polska’, a także przeprowadzenie badań, organizacja konferencji ‘Przyszłość Marki Polska’, organizacja warsztatów eksperckich i paneli dyskusyjnych oraz udziału ekspertów w tworzeniu podstrategii” - dodało ministerstwo.

Stowarzyszenia Konferencje i Kongresy w Polsce - jak samo informuje na swojej stronie internetowej - jest ogólnopolską platformą współpracy profesjonalistów związanych z przemysłem spotkań.