پادشاه مراکش برای نخستین بار یک زن را به‌عنوان نخست‌وزیر منصوب کرد

محمد ششم، پادشاه مراکش، فاطمه الزهرا المنصوری را به‌عنوان اولین نخست‌وزیر زن این کشور منصوب کرد. این انتصاب پس از آن صورت گرفت که حزب لیبرال-میانه‌رو «اصالت و مدرنیته» به رهبری المنصوری در انتخابات پارلمانی اول مهر بیشترین کرسی‌ها را به دست آورد.

کاخ سلطنتی مراکش سه‌شنبه هفت مهر در بیانیه‌ای اعلام کرد پادشاه از المنصوری خواسته است مذاکرات برای تشکیل دولت را آغاز کند.

محمد ششم در سال‌های اخیر یک زن را به عنوان مشاور خود منصوب کرده و زنان در چندین سمت ارشد نهادی مراکش نیز حضور داشته‌اند. دولت پیشین چهار وزیر زن داشت، اما این نخستین بار است که یک زن در مراکش به مقام نخست‌وزیری می‌رسد.

بر اساس قانون اساسی مراکش، پادشاه باید رییس دولت را از حزبی انتخاب کند که بیشترین تعداد کرسی‌های مجلس نمایندگان را به دست آورده است.

حزب اصالت و مدرنیته، Authenticity and Modernity Party (PAM)، با کسب ۹۷ کرسی در جایگاه نخست قرار گرفت. «تجمع ملی آزادگان» با ۶۶ کرسی و حزب محافظه‌کار و ملی‌گرای «استقلال» با ۶۵ کرسی در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. این دو حزب در دولت ائتلافی پیشین نیز همراه با حزب اصالت و مدرنیته حضور داشتند.

حزب عدالت و توسعه، جریان اسلام‌گرای میانه‌رو، نیز ۵۴ کرسی به دست آورد. عبدالاله بن‌کیران، نخست‌وزیر پیشین و رهبر این حزب، اعلام کرد حزبش در اپوزیسیون باقی خواهد ماند. سه حزب چپ‌گرا نیز تعداد کمتری از کرسی‌های پارلمان را به دست آوردند.

حزب اصالت و مدرنیته که در سال ۲۰۰۸ به دست یکی از مشاوران پادشاه تاسیس شد، طی سال‌های گذشته با حمایت از نوسازی اجتماعی و دیدگاه‌های متمایل به سکولاریسم، خود را به عنوان وزنه‌ای در برابر حزب اسلام‌گرای عدالت و توسعه مطرح کرده است.

این حزب که دومین عضو بزرگ ائتلاف حاکم پیشین بود، در انتخابات اخیر به جایگاه نخست رسید. پیوستن فوزی لقجع، رییس فدراسیون فوتبال مراکش و مدیر بودجه دولت در دو دوره، به این حزب تنها چند هفته پیش از انتخابات، از عوامل تقویت موقعیت آن عنوان شده است.

المنصوری، وکیل، وزیر مسکن در دولت پیشین و شهردار مراکش بوده است. او اکنون باید مذاکرات برای تشکیل دولت ائتلافی را هدایت و فهرست اعضای کابینه پیشنهادی خود را برای تایید پادشاه ارائه کند.

المنصوری: در مذاکرات خط قرمزی نداریم

حزب اصالت و مدرنیته در جریان مبارزات انتخاباتی احتمال ادامه ائتلاف با تجمع ملی آزادگان را رد کرده بود. دو حزب یکدیگر را به دلیل ناکامی‌های سیاست‌گذاری، از جمله ناتوانی در مهار افزایش قیمت مواد غذایی، مقصر می‌دانستند.

با این حال، المنصوری روز پنج‌شنبه اعلام کرد در مذاکرات برای تشکیل دولت «خط قرمزی» نخواهد داشت و گفت: «ما آن صفحه را ورق زده‌ایم.»

دولت آینده مراکش مسئول نظارت بر مراحل پایانی برنامه‌ای ۲۰ میلیارد دلاری برای آماده‌سازی این کشور جهت میزبانی مشترک جام جهانی فوتبال ۲۰۳۰ با اسپانیا و پرتغال خواهد بود.

دولت جدید همچنین با چالش نارضایتی گسترده جوانان و اجرای سیاست‌های اقتصادی برای پاسخ به آن روبه‌رو خواهد بود. هجوم گسترده مهاجران به مرز منطقه اسپانیایی سئوتا در ماه ژوئیه و اعتراضات مرگبار سال گذشته به رهبری نسل زد، این نارضایتی‌ها را برجسته کرده است.

میزان مشارکت در انتخابات نیز که به عنوان یکی از شاخص‌های اعتماد عمومی به نهادهای انتخابی مورد توجه قرار داشت، به حدود ۳۸ درصد کاهش یافت؛ در حالی که در انتخابات پنج سال پیش حدود ۵۰ درصد واجدان شرایط رأی داده بودند. در آن انتخابات، حزب عدالت و توسعه پس از یک دهه حضور در قدرت شکست سنگینی متحمل شد.

مراکش یک پادشاهی مشروطه است، اما پادشاه همچنان اختیارات گسترده‌ای در سیاست خارجی، دفاعی و شماری دیگر از حوزه‌های کلیدی دارد.

تحقیقات ضدتروریسم در حال حاضر بر احتمال ارتباط این افراد با جمهوری اسلامی و انگیزه آنها از حضور در نزدیکی این پایگاه متمرکز شده است.

پیش‌تر گزارش شده بود که پلیس پس از آن پنج مظنون را بازداشت کرد که یک کشاورز در منطقه با پلیس تماس گرفت.

به‌نوشته تایمز، یکی از پنج مرد مظنون در ساعات اولیه بامداد یک‌شنبه و پیش از بازداشت اعضای گروه به ظن جرایم مرتبط با مواد منفجره و تروریسم، با شماره اضطراری ۹۹۹ تماس گرفته بود. هر پنج نفر شهروند بریتانیا، ساکن لندن و حدودا در میانه دهه بیست زندگی خود هستند. آن‌ها روز دوشنبه با قرار وثیقه آزاد شدند و همچنان تحت تحقیق قرار دارند.

به‌نوشته این روزنامه تحقیقات پلیس به‌طور ویژه بر این موضوع متمرکز است که آیا اعضای این گروه در جریان عملیات خود در منطقه گلاسترشر به‌عنوان نیروهای نیابتی حکومت ایران فعالیت می‌کرده‌اند یا خیر.

براساس این گزارش بازرسان چند احتمال را بررسی می‌کنند؛ از جمله اینکه اقدام آنها عملیات شناسایی و جمع‌آوری اطلاعات بوده، یک «تمرین آزمایشی» برای سنجش تدابیر امنیتی پایگاه محسوب می‌شده یا اقدامی نمایشی برای ارسال پیام به دولت بریتانیا بوده است.

انگیزه مظنونی که با پلیس تماس گرفته نیز هنوز روشن نیست. بازرسان در حال بررسی این احتمال هستند که او در آخرین لحظه از ادامه عملیات منصرف شده باشد یا اینکه تماس با پلیس خود بخشی از برنامه گروه بوده است.

نگرانی اولیه درباره احتمال وقوع قریب‌الوقوع یک حمله تروریستی پس از آن کاهش یافت که کارشناسان در سه ون مورد استفاده مظنونان به جای مواد منفجره، بنزین پیدا کردند.

منابع تایمز همچنین گمانه‌زنی‌های مطرح‌شده در فضای مجازی را مبنی بر اینکه این افراد سارقان سوخت بوده‌اند، رد کرده‌اند.

لارنس تیلور، رییس ملی پلیس ضدتروریسم بریتانیا، سه‌شنبه‌شب گفت سه خودرو با کمک امکانات نظامی و کارشناسان پزشکی قانونی به‌طور گسترده بررسی شده‌اند و هیچ وسیله انفجاری دست‌سازی در آنها پیدا نشده است. با این حال، به گفته او، «مقداری بنزین» در خودروها کشف شده است.

یک کشاورز که بامداد یک‌شنبه در حال بازگشت به خانه بود، سه ون و گروهی از مردان نقاب‌دار را مشاهده کرد و ساعت ۱:۳۶ بامداد پلیس را در جریان گذاشت. با این حال، تایمز می‌گوید نیروهای امنیتی تا آن زمان در محل حاضر شده بودند، زیرا یکی از مظنونان تقریبا یک ساعت پیش‌تر با پلیس تماس گرفته بود.

بررسی احتمال ارتباط با جمهوری اسلامی

پایگاه فرفورد پیش از این حادثه نیز به‌دلیل اطلاعات امنیتی جداگانه‌ای درباره وجود یک تهدید جدی، در وضعیت آماده‌باش قرار داشت و موانع و گشت‌های امنیتی در اطراف آن افزایش یافته بود.

جمهوری اسلامی که هرگونه دخالت در این ماجرا را رد کرده است، در ماه ژوئیه فرفورد را تهدید کرده بود؛ پایگاهی که به‌عنوان یکی از مراکز پشتیبانی و استقرار برای حملات آمریکا در خاورمیانه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، پیش‌تر گفته بود اعضای این گروه تحت نظر بوده‌اند. او از تصمیم مقام‌های بریتانیایی برای آزادی مظنونان با قرار وثیقه انتقاد کرده است. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز گفته است این ماجرا «به‌وضوح دست یک بازیگر خارجی را در خود دارد»، بدون آنکه آن کشور را مشخص کند.

ترامپ سه‌شنبه بار دیگر از آزادی مظنونان انتقاد کرد و گفت: «من فقط از این ناراحتم که چطور به یک تروریست وثیقه می‌دهید؟»

ترامپ همچنین گفت این عملیات «از مدت‌ها قبل» در جریان بوده و آمریکا نیز در آن مشارکت داشته است.

احتمال بررسی پرونده تحت قانون امنیت ملی

انتظار می‌رود تحقیقات پلیس چند هفته ادامه داشته باشد. کارآگاهان همچنین بررسی خواهند کرد که آیا شواهد موجود برای پیگیری پرونده تحت «قانون امنیت ملی» بریتانیا کافی است یا خیر.

این قانون برای افرادی که به نیابت از دولت‌های متخاصم، از جمله ایران، به جاسوسی، خرابکاری یا اقدامات فیزیکی دست بزنند، مجازات‌هایی تا ۱۴ سال زندان در نظر گرفته است. ناآگاهی نیز الزاما دفاع قانونی محسوب نمی‌شود؛ افرادی که «به‌طور منطقی باید می‌دانستند» برای یک قدرت خارجی فعالیت می‌کنند، ممکن است تحت پیگرد قرار گیرند.

مقام‌های بریتانیایی هشدار داده‌اند که جمهوری اسلامی و دیگر حکومت‌های متخاصم به‌طور فزاینده‌ای از نیروهای نیابتی، از جمله مجرمان سطح پایین، برای انجام «کارهای کثیف» در بریتانیا استفاده می‌کنند و در مقابل مبالغ نسبتا اندکی به آنها می‌پردازند. این اقدامات تاکنون شامل ارعاب، خشونت و آتش‌افروزی بوده است.

تیلور همچنین اعلام کرد پلیس در ارتباط با این پرونده املاکی را در لندن بازرسی کرده است. او در عین حال از تصمیم برای آزادی پنج مظنون با قرار وثیقه دفاع کرد و گفت آنها همچنان تحت تحقیق هستند و باید شرایط سختگیرانه وثیقه را رعایت کنند.

تیلور گفت درک می‌کند که آزادی مظنونان برای بسیاری تعجب‌آور بوده است، اما تاکید کرد این یک «تصمیم تحقیقاتی» بوده که بر تجربه و بررسی دقیق اختیارات پلیس استوار است و امنیت عمومی در مرکز تصمیم‌گیری‌ها قرار داشته است.

دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا، اوفَک، سه‌شنبه هفتم مهر در بیانیه‌ای اعلام کرد افراد و شرکت‌های تحریم‌شده در ایران، چین، هنگ‌کنگ، پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه فعالیت دارند. این وزارت‌خانه هدف اقدام تازه را تضعیف توان جمهوری اسلامی برای بازسازی برنامه‌های تسلیحاتی و افزایش هزینه همکاری با شبکه‌های خرید تجهیزات نظامی تهران عنوان کرد.

این بسته نماینده وزارت دفاع جمهوری اسلامی در پکن، شبکه تامین قطعات الکترونیکی برای صنایع هواپیماسازی و موشکی ایران و واسطه‌های خرید و توزیع سلاح را در بر می‌گیرد. تحریم‌ها بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ اعمال شده‌اند که اشاعه‌دهندگان سلاح‌های کشتار جمعی و ابزارهای حمل و پرتاب این سلاح‌ها را هدف قرار می‌دهد.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در بیانیه‌ای که برای اعلام تحریم‌های تازه منتشر شد، گفت: «وزارت خزانه‌داری در چارچوب عملیات طرد اقتصادی، به هدف قرار دادن و مختل کردن فعالیت کسانی ادامه خواهد داد که با ارائه حمایت مادی، فناورانه یا مالی، به رژیم ایران امکان می‌دهند فعالیت‌های تروریستی خود را ادامه دهد.»

او تاکید کرد واشینگتن به شناسایی، افشا و منزوی کردن حامیان جمهوری اسلامی ادامه می‌دهد.

کارزار «طرد اقتصادی» دوم شهریور با هدف اعلام‌شده قطع شریان‌های اقتصادی حکومت ایران و تحریم ۷۸ فرد، شرکت و کشتی آغاز شد. با احتساب بسته آغازین و اقدام هفتم مهر، آمریکا تاکنون در هشت نوبت در چارچوب این کارزار تحریم‌های تازه اعلام کرده است. این تحریم‌های تازه از شبکه‌های مالی و نفتی تا هوانوردی، رمزارزها و تامین تجهیزات نظامی را در بر می‌گیرد.

شبکه‌های خرید تسلیحات و قطعات

به گفته وزارت خزانه‌داری، سید اصغر علیزاده طباطبایی، نماینده وزارت دفاع در پکن، خرید سامانه‌های تسلیحاتی و قطعات با کاربرد دوگانه را هماهنگ می‌کند. شرکت «کاوش‌کام آسیا» نیز برای هسا، سازنده پهپاد و هواپیماهای نظامی، و گروه صنعتی شهید باکری، مسئول برنامه موشک‌های بالستیک سوخت جامد، قطعات الکترونیکی تامین کرده است. علاوه بر کاوش‌کام، علی فتوت احمدی، مدیر این شرکت، و پریسا لالی، نماینده آن، تحریم شدند. شرکت هنگ‌کنگی «ای‌سی موجو» و «لی فن»، نماینده این شرکت در چین، نیز به فهرست تحریم‌ها اضافه شدند.

بخش دیگر تحریم‌های تازه «وسیم پاشا تجمل»، رییس گروه کاوالیر در پاکستان، و سه شرکت مرتبط با او در پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه را هدف گرفته است. وزارت خزانه‌داری می‌گوید تجمل با استفاده از ارتباطات حرفه‌ای خود برای وزارت دفاع ایران سلاح تهیه و توزیع می‌کند. اوفک اعلام کرد اقدام علیه شرکت مستقر در عربستان سعودی با هماهنگی دولت این کشور انجام شده است.

گسترش فشار بر مسیرهای مالی و تجاری

در بسته‌های پیشین، واشینگتن بانک گلدن گلوبال و دو موسسه وابسته در ترکیه را ۱۳ شهریور و ۳۵ شرکت و یک فرد مرتبط با هوانوردی ایران را ۱۷ شهریور تحریم کرد. شبکه‌های پشتیبان حزب‌الله، کتائب حزب‌الله و نیروی قدس نیز ۱۹ شهریور هدف قرار گرفتند. این فشار با تحریم بانک روسی وی‌تی‌بی در ۲۳ شهریور و صرافی بیت‌بانک و شبکه مرتبط با بابک زنجانی در ۲۶ شهریور ادامه یافت. به گفته خزانه‌داری، این شبکه‌ها در انتقال درآمدهای نفتی، تامین مالی نیروهای نیابتی و جابه‌جایی رمزارز برای سپاه نقش داشتند.

در کنار تحریم‌ها، آمریکا برای مصادره بیش از ۶۱ میلیون دلار تتر مرتبط با فروش نفت ایران اقدام قضایی کرده و به افشاگران تخلفات مالی مرتبط با جمهوری اسلامی تا ۳۰ درصد جریمه‌های وصول‌شده پاداش پیشنهاد داده است.

مصادره نهایی این رمزارزها به رای دادگاه نیاز دارد.

تحریم‌های تازه نیز دارایی‌های مشمول صلاحیت آمریکا را مسدود می‌کند و بانک‌های خارجی تسهیل‌کننده معاملات عمده با تحریم‌شدگان را در معرض تحریم ثانویه و محدودیت دسترسی به نظام مالی آمریکا قرار می‌دهد.

این تهدید، بنا بر هدف اعلام‌شده واشینگتن، برای محدود کردن مسیرهای دریافت درآمد، انتقال پول و خرید تجهیزات جمهوری اسلامی به کار گرفته می‌شود.

این روزنامه سه‌شنبه هفتم مهر، به نقل از شرکت تحلیل داده‌های کالا و کشتیرانی کپلر نوشت میانگین صادرات روزانه نفت عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، بحرین، کویت و عراق در سپتامبر، از ۱۰ شهریور تا هشتم مهر، به ۱۵ میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه رسیده است.

این میزان بیش از ۸۰ درصد میانگین صادرات روزانه این کشورها در ۱۲ ماه پیش از جنگ است و نشان می‌دهد تولیدکنندگان منطقه توانسته‌اند با یافتن راه‌هایی برای مقابله با محدودیت‌های تنگه هرمز، بخش بزرگی از صادرات خود را احیا کنند.

این روزنامه بریتانیایی در گزارش خود تاکید کرد با وجود افزایش قابل توجه صدور نفت از تنگه هرمز، قیمت نفت هنوز مهار نشده است. بهای هر بشکه نفت برنت از حدود ۹۰ دلار در اوایل شهریور به بیش از ۱۰۰ دلار رسیده است؛ هرچند همچنان با اوج بیش از ۱۲۶ دلاری دوران جنگ در فروردین و اردیبهشت فاصله دارد.

کپلر، شرکت تحلیل داده‌های بازار کالاها و حمل‌ونقل دریایی، دوشنبه ششم مهر گزارش داد صادرات روزانه نفت خام تولیدکنندگان اصلی خاورمیانه در یک ماه گذشته به بیش از ۱۶ میلیون بشکه رسید. این آمار که صادرات نفت از عربستان سعودی، امارات، عراق، عمان، قطر، کویت و ایران را در بر می‌گیرد، همچنان حدود سه میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه کمتر از سطح ماه پیش از آغاز جنگ است.

کپلر افزایش صادرات عربستان و امارات و بهبود انتقال نفت از تنگه هرمز عامل اصلی این رشد ارزیابی و برآورد کرد صادرات روزانه از مسیر تنگه در این ماه به حدود ۹ میلیون و ۷۱۹ هزار بشکه برسد.

خبرگزاری رویترز نیز در گزارشی نوشت طی هفت روز منتهی به ششم مهر، ۱۹ ابرنفتکش از تنگه هرمز عبور کردند. هر کدام از آنها حامل دو میلیون بشکه نفت عربستان بود. رویترز تاکید کرده است که این آمار، عبور احتمالی کشتی‌هایی را که با سامانه شناسایی خاموش از تنگه هرمز عبور می‌کنند، شامل نمی‌شود.

انتقال نفت به بیرون از تنگه و کاهش فشار بر آمریکا

به نوشته فایننشال‌تایمز، احیای صادرات نفت منطقه می‌تواند قدرت چانه‌زنی تهران را در مذاکرات صلح کاهش دهد، زیرا ادامه خروج محموله‌ها از خلیج فارس، فشار بر آمریکا برای دستیابی به توافق را کمتر می‌کند.

آنشیکا پراجاپاتی، تحلیلگر شرکت مشاوره دریایی دروری، افزایش صادرات را نشانه بازگشت تدریجی شبکه‌های صادراتی کشورهای خلیج فارس به روال عادی پس از ماه‌ها اختلال دانست. به گفته او، گسترش انتقال رفت‌وبرگشتی نفت از تنگه هرمز نقش اصلی را در این روند داشته است.

در این روش، تولیدکنندگان نفت محموله‌ها را از بندرهای داخل خلیج فارس به نفتکش‌های منتظر در بیرون تنگه می‌رسانند. به این ترتیب، شرکت‌های کشتیرانی می‌توانند بدون فرستادن نفتکش‌های خود به داخل خلیج فارس و پذیرش خطر عبور از تنگه، نفت بارگیری کنند.

نیلز راسموسن، تحلیلگر ارشد کشتیرانی در انجمن مالکان کشتی «بیمکو»، گفت: «این روش به شرکت‌های نفتی امکان داده است صادرات خود را افزایش دهند، بدون آنکه تعداد کشتی‌های حاضر به پذیرش خطر عبور از تنگه هرمز، صادراتشان را محدود کند.»

عربستان سعودی نیز علاوه بر افزایش صادرات از خلیج فارس، بخشی از فعالیت خط لوله شرق به غرب را از سر گرفته است. این خط لوله که نفت را به دریای سرخ می‌رساند، پس از حمله ۱۹ شهریور از مدار خارج شده بود. داده‌های مقدماتی کپلر نشان می‌دهد مجموع صادرات نفت عربستان در سپتامبر بیش از دو برابر شده و به شش میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است.

صادرات امارات و بحرین نیز افزایش یافته است. فایننشال‌تایمز نوشت با شناسایی عبور کشتی‌هایی که دستگاه‌های فرستنده اطلاعات خود را در تنگه خاموش می‌کنند، ممکن است برآورد صادرات منطقه افزایش یابد.

ادامه حملات به کشتی‌ها

احیای صادرات در شرایطی رخ داده که گزارش‌های حمله به شناورها همچنان منتشر می‌شود. نیروی دریایی سپاه بامداد ۲۷ شهریور اعلام کرد یک نفتکش با پرچم توگو را هدف قرار داده است. به گفته سپاه، این نفتکش پس از حمله آتش گرفت و متوقف شد.

مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز یکم مهر از اصابت پرتابه‌ای ناشناس به یک کشتی باری در تنگه هرمز خبر داد. این حادثه به آتش‌سوزی، تخلیه خدمه و آسیب‌دیدن دو نفر انجامید. در گزارش این مرکز، عامل شلیک مشخص نشده بود.

خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه، پنجم مهر گزارش داد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی روزهای سوم و چهارم مهر، در مجموع، ۱۹ کشتی را هدف قرار دادند. این رسانه همان روز در خبری دیگر از شلیک موشک کروز دریایی به یک کشتی در تنگه هرمز خبر داد. ایران‌اینترنشنال نیز پیامی از یک ساکن محلی درباره شلیک موشک از ساحل به دریا دریافت کرده بود.

ادامه این خطرها هزینه حمل نفت را بالا برده است. به نوشته فایننشال‌تایمز، نرخ اجاره ابرنفتکش‌ها برای عبور از تنگه هرمز به رکورد روزانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار رسیده و تقاضا برای خرید نفتکش‌های دست‌دوم نیز قیمت این شناورها را به بالاترین سطح رسانده است.

با این همه، پراجاپاتی افزایش صادرات از تنگه را «گامی اولیه به‌سوی بازگشت به شرایط عادی» توصیف کرد؛ روندی که هنوز حجم صادرات را به سطح پیش از جنگ نرسانده است.

سخنگوی فرماندهی آفریقای ارتش آمریکا به این روزنامه گفت پیوند توانمندی‌های عملیاتی دو گروه می‌تواند دامنه حملات مرگبار الشباب را در شاخ آفریقا گسترش دهد و امکان بیشتری برای اعمال نفوذ و اختلال در مسیرهای دریایی دریای سرخ و غرب اقیانوس هند در اختیار حوثی‌ها بگذارد.

این روزنامه بریتانیایی در گزارشی که سه‌شنبه هفتم مهر منتشر شد، همچنین به نقل از کارشناسان امنیتی و نظامی نوشت حوثی‌ها به الشباب سلاح فروخته‌اند، صدها جنگجوی این گروه را برای استفاده از پهپاد و مواد منفجره آموزش داده‌اند و به مناطق تحت کنترل آن در جنوب سومالی رفت‌وآمد دارند.

این همکاری در شرایطی گسترش یافته که حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی، پس از تصرف بندر مخا و پیشروی به سوی باب‌المندب، برای تثبیت مواضع خود در سواحل دریای سرخ می‌جنگند. به نوشته فایننشال‌تایمز، یک‌دهم تجارت جهانی از این تنگه می‌گذرد.

رویترز نیز ۳۰ شهریور گزارش داد حوثی‌ها برای تصرف ارتفاعات راهبردی تعز و لحج پیشروی کرده‌اند تا پشت جبهه نیروهای خود در اطراف باب‌المندب را امن کنند و مواضع تازه به‌دست‌آمده را حفظ کنند.

تیم لندرکینگ، نماینده ویژه پیشین آمریکا در امور یمن، به فایننشال‌تایمز گفت همکاری با الشباب با راهبرد حوثی‌ها برای فشار بر این آبراه از هر دو سو سازگار است. به گفته او، گسترش نفوذ فراتر از مرزهای یمن، اهمیت این رابطه را برای حوثی‌ها افزایش داده است.

از فروش سلاح تا همکاری عملیاتی

گولید احمد، کارشناس سومالیایی امنیت منطقه، به فایننشال‌تایمز گفت روابط دو گروه از قاچاق فراتر رفته و به همکاری عملیاتی در زمینه تسلیحات، پهپادها و دانش فنی تبدیل شده است.

به گفته او، اگر الشباب توان استفاده از موشک‌های میان‌برد و قایق‌های بدون سرنشین دریافتی از حوثی‌ها را پیدا کند، دامنه تهدید می‌تواند به غرب اقیانوس هند گسترش یابد.

مت برایدن، رییس پیشین هیات کارشناسان سازمان ملل در امور سومالی، نیز به این روزنامه گفت ممکن است شمار جنگجویان سومالیایی آموزش‌دیده نزد حوثی‌ها به ۱۵۰۰ نفر، شامل نیروهای الشباب و دیگر گروه‌های سومالیایی، برسد.

برایدن و احمد از شواهد تلاش الشباب برای دستیابی به تسلیحات پیشرفته‌تر، از جمله موشک‌های زمین‌به‌هوای ایرانی اس-۳۵۸، خبر دادند، اما تاکید کردند این موشک‌ها تاکنون در میدان نبرد سومالی مشاهده نشده‌اند.

به گفته برایدن، حوثی‌ها از همکاری با الشباب برای نصب رادار و تجهیزات دیگر در سومالی استفاده می‌کنند تا رفت‌وآمد کشتی‌ها را از سواحل آفریقا زیر نظر بگیرند.

در سوی دیگر این مسیر دریایی، اسکای‌نیوز عربی ۲۸ شهریور به نقل از منابع نظامی یمنی از نصب رادار در ارتفاعات ساحلی یمن و بازدید چهار عضو سپاه از مخا و باب‌المندب خبر داده بود. در زمان انتشار آن گزارش، سپاه و حوثی‌ها به این خبر واکنشی نشان نداده بودند.

هشدار آمریکا در میانه تردید درباره مداخله نظامی

هشدار تازه درباره همکاری حوثی‌ها و الشباب در حالی مطرح می‌شود که واشینگتن در هفته‌های گذشته درباره ورود دوباره به نبرد با این گروه یمنی محتاط بوده است.

نیویورک‌تایمز ۳۰ شهریور گزارش داد دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، حملات برنامه‌ریزی‌شده به مواضع حوثی‌ها را در واپسین مراحل آماده‌سازی متوقف کرد. به نوشته این روزنامه، فشار جنگ ایران بر ارتش آمریکا از دلایل تردید مشاوران ترامپ درباره گشودن جبهه‌ای تازه بود.

با این حال، ابعاد بلندمدت همکاری حوثی‌ها و الشباب هنوز روشن نیست. پیتر سالزبری، استاد مدعو دانشگاه کلمبیا، به فایننشال‌تایمز گفت حوثی‌ها خواهان جذب نیرو در سومالی و استفاده از خاک این کشور برای رصد خلیج عدن و انجام حملات هستند.

او افزود ممکن است این رابطه به آموزش و انتقال محدود سلاح ختم شود یا به الگویی شبیه حمایت جمهوری اسلامی و حزب‌الله از حوثی‌ها بینجامد. سالزبری این الگو را این‌طور توضیح داد: «توان نظامی الشباب به‌تدریج افزایش می‌یابد و همزمان بیش از گذشته به حوثی‌ها وابسته می‌شود.»

نتانیاهو سه‌شنبه هفتم مهر در پیامی ویدیویی به زبان عبری هنگام بازدید از پایگاه هوایی تل نوف گفت: «نشانه‌هایی در دست داریم که حاکی از آن است دشمنان ما در آستانه انتخابات تلاش خواهند کرد به ما حمله کنند.»

او خطاب به دشمنان اسرائیل افزود: «از پایگاه نیروی هوایی و با تکیه بر بازوی بلند اسرائیل، این پیام را برای شما می‌فرستم: با ما درنیفتید؛ نه اکنون و نه هیچ‌وقت دیگر. بازوی بلند ما در هر نقطه و هر زمانی به شما خواهد رسید.»

نتانیاهو تاکید کرد اسرائیل «بی‌وقفه در تمامی جبهه‌ها» عملیات انجام می‌دهد و نیروهای این کشور طی هفته‌های اخیر بیش از ۱۰۰ «تروریست» را در نوار غزه از پا درآورده‌اند.

نتانیاهو در ادامه گفت اسرائیل با «فشارهای سنگینی» برای عقب‌نشینی و چشم‌پوشی از دستاوردهای نظامی خود مواجه است، اما او اجازه نخواهد داد چنین اتفاقی رخ دهد.

او در سخنان خود مشخص نکرد کدام کشورها یا گروه‌ها را عامل احتمالی حمله به اسرائیل در آستانه انتخابات می‌داند.

انتخابات پارلمانی اسرائیل قرار است پنجم آبان برگزار شود؛ رویدادی که ترکیب آینده کنست و سرنوشت دولت بعدی این کشور را تعیین خواهد کرد.

افزایش تنش‌های منطقه‌ای

هشدار نتانیاهو در شرایطی مطرح می‌شود که چشم‌انداز مذاکرات تهران و واشینگتن در هاله‌ای از ابهام قرار دارد و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ازسرگیری جنگی تمام‌عیار و گسترش دامنه درگیری‌ها بالا گرفته است.

در چنین شرایطی، مقام‌های جمهوری اسلامی نیز بر شدت لفاظی‌های تهدیدآمیز خود افزوده‌اند.

حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، هفتم مهر در نشستی خبری تهدید کرد در صورت تغییر شکل درگیری‌ها، جمهوری اسلامی سلاح‌های جدیدی را به کار خواهد گرفت.

محبی گفت: «ما دائما در حال طراحی سلاح‌های جدید، ارتقای سلاح‌های فعلی و تولید انبوه سلاح‌هایی هستیم که بتوانیم از خودمان دفاع کنیم و از همه فناوری‌های دنیا برای ساخت سلاح‌ها استفاده می‌کنیم.»

محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، نیز در واکنش به سخنان اخیر دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، اعلام کرد جمهوری اسلامی در برابر «لفاظی و محاصره هوایی و تجاری» عقب‌نشینی نمی‌کند.

او هشدار داد: «در منطقه‌ای که ما نفت نفروشیم، کسی نفت نخواهد فروخت و اگر امنیت ما تامین نشود، هیچ زیرساختی ایمن نخواهد بود.»

هم‌زمان با این تحولات، سفر اخیر نتانیاهو به امارات متحده عربی به احتمال تشدید تنش‌ها میان حکومت ایران و اسرائیل دامن زده است.

نخست‌وزیر اسرائیل پنجم مهر در ابوظبی با شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی، دیدار کرد.

بن سبطی، پژوهشگر امور ایران و اسرائیل، پیش‌تر در مصاحبه با ایران‌اینترنشنال گفت سفر نتانیاهو به امارات ممکن است با هدف هماهنگی بیشتر علیه جمهوری اسلامی انجام شده باشد.

شبکه آی‌۲۴نیوز نیز گزارش داد محور اصلی سفر شش‌ساعته نتانیاهو به امارات، موضوع ایران بوده است.

نتانیاهو دوم مهر در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، جمهوری اسلامی را «رژیمی قاتل و شرور» خواند و افزود مردم ایران «روزی آزاد خواهند شد».