OZE, zamknięty obieg wody i nowoczesne zaplecze. Tak zmienia się kolej

Podróż pociągiem to wygoda, możliwość przejechania setek kilometrów bez zmęczenia wywołanego prowadzeniem samochodu, rozsądny koszt biletów oraz gęsta sieć połączeń. Na znaczeniu zyskuje dziś również inny wymiar podróżowania, a mianowicie jego wpływ na środowisko.

Kolej jest najbardziej efektywnym emisyjnie środkiem transportu pasażerskiego w UE. Z analizy Europejskiej Agencji Środowiska wynika, że pociągi generują znacznie mniej emisji gazów cieplarnianych w przeliczeniu na pasażerokilometr niż samochody i samoloty. W badaniu uwzględniono emisje związane zarówno z produkcją i dystrybucją energii, jak i jej wykorzystaniem.

Niska emisyjność kolei ma znaczenie także wtedy, gdy spojrzymy na codzienne wybory transportowe. W 2024 roku na samochody osobowe przypadało 69,2 proc. całego dystansu pokonywanego przez pasażerów w UE, podczas gdy udział kolei wyniósł 7,5 proc. To pokazuje, że kolej ma przestrzeń do przejmowania części podróży realizowanych samochodem. I to nie tylko na długich trasach, ale również podczas codziennych dojazdów, na przykład do pracy.

Jak ten potencjał wykorzystują przewoźnicy? PKP Intercity wdraża konkretne rozwiązania dotyczące wykorzystania energii, ograniczania zużycia zasobów oraz infrastruktury.

Elektryczne pociągi i energia z OZE

Ponad 80 proc. taboru PKP Intercity stanowią pojazdy elektryczne. Teraz przewoźnik robi kolejny krok i sukcesywnie zwiększa udział energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych.

Obecnie około jedna czwarta energii trakcyjnej wykorzystywanej przez spółkę do prowadzenia pociągów pochodzi z OZE i jest potwierdzona gwarancjami pochodzenia. Energia nietrakcyjna, czyli wykorzystywana m.in. w zapleczach technicznych, warsztatach i obiektach, jest już w całości pozyskiwana z OZE. Dotyczy to także energii trakcyjnej wykorzystywanej do ogrzewania wagonów.

– Już w 2028 roku udział energii wytworzonej z instalacji OZE w energii trakcyjnej wyniesie 100 proc. To bardzo duża zmiana. Oznacza to, że zarówno energia wykorzystywana do prowadzenia pociągów, jak i energia zużywana w zapleczach technicznych, warsztatach oraz obiektach operacyjnych będzie pochodzić z odnawialnych źródeł. Osiągnięcie tego celu pozwoli umocnić pozycję PKP Intercity w gronie liderów rynku kolejowego pod względem wykorzystania energii odnawialnej – mówi Joanna Siecińska, Członek Zarządu PKP Intercity ds. Finansów i Rozwoju Biznesu.

Sukcesywne zwiększanie udziału OZE to element szerszego planu. PKP Intercity równolegle inwestuje w nowy tabor oraz infrastrukturę techniczną. W modernizowanych obiektach pojawiają się m.in. instalacje fotowoltaiczne, myjnie z zamkniętym obiegiem wody oraz rozwiązania ograniczające emisję hałasu i zanieczyszczeń. To logiczne. Pociąg jest częścią większego systemu: potrzebuje energii, zaplecza technicznego, stacji, warsztatów i infrastruktury. Ograniczanie wpływu na środowisko musi więc obejmować cały ten łańcuch.

Drzewa, dzikie zwierzęta i mokradła

Działania środowiskowe PKP Intercity nie kończą się na energii. W latach 2025–2026 spółka, we współpracy z inicjatywą Posadzimy.pl, posadziła w całej Polsce 3500 drzew. Część nasadzeń została sfinansowana z darowizn przekazywanych przez pasażerów na projekty środowiskowe, a kolejne 2100 drzew spółka sfinansowała z własnych środków.

Podobny mechanizm zaangażowania podróżnych wykorzystano przy wsparciu ośrodków zajmujących się ratowaniem dzikich zwierząt. Jesienią 2025 roku pieniądze trafiły do Fundacji Dziki Azyl – Centrum Pomocy dla Jeży i Dzikich Zwierząt oraz Fundacji Ośrodek Leczenia i Rehabilitacji Dzikich Zwierząt "Puchaczówka". Pierwsza z nich przeznaczyła darowiznę m.in. na karmę, leki i wyposażenie potrzebne w codziennej opiece, co pozwoliło objąć pomocą ponad 200 zwierząt. Druga wykorzystała wsparcie m.in. na materiały potrzebne do budowy kolejnych wolier dla rehabilitowanych zwierząt.

Co więcej, w czerwcu 2026 roku PKP Intercity wsparło projekt LIFE SUPER EU-Scaling Up PEatlands Restoration in Europe (Zwiększanie skali odtwarzania torfowisk w Europie) realizowany przez Centrum Ochrony Mokradeł. Na ten cel przeznaczono zarówno środki przekazane przez podróżnych na projekty środowiskowe, jak i z budżetu spółki. Pieniądze wspierają działania związane z odtwarzaniem około 300 hektarów torfowisk w rejonie jeziora Łuknajno na Mazurach. Torfowiska pomagają zatrzymywać wodę, sprzyjają bioróżnorodności i pochłaniają dwutlenek węgla.

Wpływ na środowisko podróży zaczyna się wcześniej niż na peronie i nie kończy wraz z przyjazdem pociągu na stację. Obejmuje zarówno energię potrzebną do przejazdu, jak i infrastrukturę, zasoby przyrodnicze oraz działania podejmowane poza koleją. PKP Intercity z powodzeniem dba o te obszary.