Türkiye dahil dünya için tarih verildi: Tüm saatler değişiyor

Dünya'nın kendi etrafındaki dönüş hızı ile atom saatleri arasındaki sapmayı eşitlemek amacıyla yarım asırdır uygulanan ‘artık saniye’ (leap second) uygulaması artık tamamen kaldırılıyor. Küresel dijital altyapılarda ve finans ağlarında ciddi krizlere yol açabilen bu hassas ayar için düğmeye basıldı. Türkiye dahil dünya genelinde uygulanacak olan yeni sistemle birlikte artık bütün saatler değişecek.

UZUN SÜREDİR SAATLERİN DEĞİŞMESİ İÇİN BASKI YAPILIYORDU

Bugüne kadar resmi dünya saatlerine 27 kez eklenen artık saniye, insan hayatında fark edilmeyecek kadar küçük bir zaman dilimi olsa da teknoloji devleri ve kritik altyapılar için oldukça önem taşıyor. İnternet sunucuları, bankacılık sistemleri, havayolu rezervasyon ağları ve GPS teknolojileri, işlemlerin sırasını kaybetmemek için milisaniyelik zaman senkronizasyonuna ihtiyaç duyuyor.

Düzensiz aralıklarla yapılan bir saniyelik eklemeler, geçmişte büyük internet hizmetlerinde kesintilere ve biletleme sistemlerinin çökmesine neden olmuştu. Bu öngörülemezlik yüzünden küresel teknoloji şirketleri, uygulamanın kaldırılması için uluslararası otoritelere uzun süredir baskı yapıyordu.

İLK KEZ 1 SANİYE ÇIKARILACAK

Buzulların erimesi, okyanus akıntıları, Dünya'nın iç çekirdeğindeki hareketler ve gezegenin dönüş hızında yaşanan beklenmedik dalgalanmalar da saatlerin değişmesinin nedenlerinden biri oldu. Bugüne kadar saatlere hep 1 saniye eklenirken, Dünya'nın son dönemdeki kısa süreli hızlanması tarihte ilk kez saatlerden "1 saniye çıkarma" (negatif artık saniye) ihtimalini ortaya çıkardı. Daha önce hiç denenmemiş olan bu işlemin dijital altyapılarda yaratacağı kaos korkusu, değişikliği erkene çekmiş oldu.

YENİ DÖNEM MAYIS 2027'DE BAŞLAYACAK

Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu (BIPM) bünyesindeki 69 üye ülkenin oylamasına sunulacak olan yeni düzenlemenin kabul edilmesi halinde, kararın Mayıs 2027 itibarıyla yürürlüğe girecek. Daha önce 2035'e kadar kademeli olarak bitirilmesi hedeflenen sistemin öne alınması, zaman ölçümünde yeni bir dönemi başlatacak.

TÜRKİYE’DE DE HAYATA GEÇİRİLECEK

Türkiye’de de hayata geçirilecek olan düzenleme atom saatleri ile Dünya'nın dönüşüne dayalı astronomik zaman arasındaki minik farkların birikmesine izin verilecek. Yani saatlerimiz artık gezegenin dönüşüne doğrudan bağımlı olmayacak.

Oluşacak farkın 1 saati bulmasının 3 bin yıldan fazla sürmesi bekleniyor. Bu durum, yüzyıllar sonra tıpkı artık yıl gibi bir "artık saat" düzenlemesini gündeme getirebilir, ancak bilim insanları bu kararı gelecek nesillere bırakmayı tercih ediyor.

www.sozcu.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı Mega Ajans ve Rek. Tic. A.Ş'ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.