"Moment ataku" na lotnisko w Rijadzie? Uważaj na te nagrania

Ataku na lotnisko Króla Chalida w Rijadzie. Nagranie z monitoringu (10 października 2026 r.)

Źródło wideo: Saudi Ministry of Media / Reuters

"Nie jedź!" - to rekomendacja Ministerstwa Spraw Zagranicznych dotycząca podróży do Arabii Saudyjskiej. "Aktualnie MSZ odradza wszelkie podróże do kraju" - napisano w komunikacie w systemie Odyseusz, a poziom zagrożenia podniesiono z poziomu trzeciego do czwartego, najwyższego. "Sytuacja bezpieczeństwa pogarsza się. Lotnisko w Rijadzie jest zamknięte. Możliwa jest dalsza eskalacja działań zbrojnych" - ostrzegł 11 października 2026 roku resort.

To efekt ostrzałów dokonywanych przez jemeńskich Hutich, do których dochodzi na terenie Arabii Saudyjskiej. Celami są lotniska, obiekty wojskowe i infrastruktura naftowa. Władze saudyjskie poinformowały, że w wyniku ataku z 11 października 2026 roku na międzynarodowe lotnisko Króla Chalida w Rijadzie zginęła co najmniej jedna osoba, a jedenaście zostało rannych. Natomiast dzień wcześniej wskutek eksplozji na tym samym lotnisku co najmniej 12 osób zginęło, a 309 zostało rannych. Wśród ofiar śmiertelnych znaleźli się między innymi obywatele Arabii Saudyjskiej, Bangladeszu, USA, Egiptu, Jordanii czy Syrii.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ:

W związku z wydarzeniami w Arabii Saudyjskiej w sieci pojawia się wiele materiałów dotyczących ataków. Niektóre z nich są autentyczne, ale wśród publikowanych treści nie brakuje również fałszywych nagrań.

Eksplozja samolotu? Nagranie nie jest autentyczne

Po sieci krąży nagranie mające rzekomo pokazywać moment ataku. Na samym początku filmiku widzimy stojący na płycie lotniska biały samolot pasażerski z granatowym ogonem, na którym znajduje się logo saudyjskich linii lotniczych Saudia. W tle widoczny jest terminal, a wokół maszyny znajdują się pojazdy obsługi naziemnej, wózki bagażowe i inny sprzęt lotniskowy. Do przednich drzwi samolotu przystawione są schody pasażerskie. Widzimy, że coś z impetem uderza z góry w samolot i dochodzi do potężnej eksplozji. Pojawiają się pomarańczowo-żółte płomienie, które w ułamku sekundy tworzą ogromną kulę ognia, częściowo zasłaniającą maszynę i znajdujący się za nią terminal. W powietrze unoszą się kłęby dymu, a wokół rozrzucane są fragmenty różnych przedmiotów. Po chwili płomienie zaczynają przygasać, jednak nad samolotem wciąż unosi się gęsty, czarny dym.

FAŁSZ

"10 października międzynarodowy port lotniczy w stolicy Arabii Saudyjskiej, Rijadzie, ponownie uległ atakowi z powietrza, w wyniku czego zginęło co najmniej 12 osób, a 309 zostało rannych; to już trzeci atak na lokalne lotnisko w ciągu tygodnia" - napisał polski internauta, który 11 października 2026 roku zamieścił to nagranie na X (pisownia wszystkich postów oryginalna). Inny, który tego samego dnia opublikował wideo na X, również twierdził, że pokazuje atak z 10 października. Jego post wyświetlono ponad 60 tys. razy.

Filmik zdobywał popularność także w zagranicznej sieci. Ponad 50 tys. wyświetleń wygenerował post anglojęzycznego internauty, który opublikował je na X 11 października i napisał: "Nowe nagranie ma rzekomo pokazywać moment ataku na Międzynarodowy Port Lotniczy im. Króla Chalida w Rijadzie w Arabii Saudyjskiej". Jednak filmik w sieci pojawił się jeszcze wcześniej. Inny zagraniczny internauta zamieścił je bowiem 9 października.

FAŁSZ

Wideo nie pokazuje jednak żadnego z ostatnich ataków na lotnisko w stolicy Arabii Saudyjskiej. Wszystko wskazuje, że został wygenerowany przy użyciu sztucznej inteligencji. Świadczą o tym m.in. nienaturalne zachowania obiektów widocznych na nagraniu. W momencie eksplozji jeden z pojazdów obsługi lotniskowej nagle zmienia swój kształt. Staje się niemal płaski i wygląda jak kawałek kartonu.

Nie widać również, by eksplozja w jakikolwiek sposób wpłynęła na ustawienie schodów lub stojących w pobliżu pojazdów. Nagranie sprawdziliśmy więc za pomocą narzędzia do wykrywania treści stworzonych przez AI. Sightengine wykazało, że prawdopodobieństwo tego wynosi 70 proc.

Poza tym w sieci można znaleźć zdjęcie, na podstawie którego najprawdopodobniej powstał filmik z eksplozją. Chodzi o fotografię, którą znajdujemy w bazie Shutterstock. Zostało ono tam zamieszczone 2 marca 2016 roku. Zgadza się rozmieszczenie pojazdów obsługi lotniskowej, ustawienie schodów pasażerskich przy przednich drzwiach samolotu, a także położenie wózków bagażowych i pozostałego sprzętu.

Filmik zweryfikowała także zagraniczna redakcja fact-checkingowa Lead Stories. W tekście z 9 października 2026 roku wskazała, że nagranie jest sfabrykowane. Filmik był fałszywie przedstawiany jako nagranie z ataku z 8 października, do którego doszło na lotnisku. Tymczasem Lead Stories wskazało, że budynek terminala widoczny na krążącym filmie, wygląda inaczej niż ten przedstawiony na autentycznych zdjęciach z miejsca zdarzenia, które po ataku opublikowały media.

Nieprawdziwe nagranie z uciekającymi pasażerami

To nie jedyne wideo, nieprawdziwie opisywane jako pokazujące ataki na lotnisko w Rijadzie z ostatnich dni. Na innym krążącym po sieci nagraniu widzimy wnętrze dużego, przeszklonego budynku. Może on przypominać halę odlotów lub przylotów lotniska. Widzimy, jak do wyjścia biegnie kilka osób, kobiet i mężczyzn. Na pierwszym planie jest mężczyzna ubrany w saub, keffiję i agal, czyli tradycyjny saudyjski strój. Gdy mężczyzna zbliża się do drzwi, to coś przed nimi wybucha. Mężczyzna kieruje się w lewo, podobnie jak inni ludzie. Całą przestrzeń wypełniają gęste kłęby pyłu i dymu. Kamera gwałtownie się porusza, a widoczność jest coraz gorsza.

Jak przekonują internauci ten budynek to lotnisko w Rijadzie. "Pilne! Zobacz pocisk rakietowy przelatujący tuż nad głowami niewinnych cywilów na lotnisku Chalida w Rijadzie. Kilka osób zginęło, a kilka zostało rannych" - napisał arabskojęzyczny internauta, który zamieścił filmik na X 11 października. Ten post wyświetlono niemal dwa miliony razy. Nagranie trafiło już także do polskiej sieci.

FAŁSZ

Jednak i to wideo nie pokazuje ataków z ostatnich dni. Jego inne kopie krążyły w sieci już wcześniej. Za pomocą odwróconego wyszukiwania obrazem dotarliśmy do postów polskich internautów, którzy zamieścili nagranie 20 września 2026 roku. Również twierdzili wtedy, że to "moment ataku na międzynarodowe lotnisko w Rijadzie".

FAŁSZ

Jednak zarówno wtedy, jak i teraz nagranie nie przedstawiało tego, co sugerowali autorzy wpisów. Pod koniec września nagranie zweryfikowała bowiem redakcja AFP Fact Check. Wskazała, że nagranie pochodzi najprawdopodobniej z konta na X jemeńskiego polityka Alego Husseina Al-Bujairiego, który zamieścił je tam 18 marca 2026 roku. Post doczekał się już jednak oznaczenia o zawieraniu nieautentycznych treści.

"Analiza krążącego klipu w narzędziu wykrywającym Meta, która wykazała, że został stworzony przy użyciu generatywnej AI" - wyjaśniło AFP Fact Check. Redakcja wskazała także na widoczne na nagraniu błędy. W czwartej sekundzie widać jak jeden z mężczyzn "przenika" przez szklane drzwi. Natomiast w 11. sekundzie widać telefon komórkowy, który sam unosi się w powietrzu tuż przy uchu innego mężczyzny.

Również sprawdziliśmy nagranie pod kątem wykorzystania do niego sztucznej inteligencji. Analiza narzędziem AIornot.com wykazała, że prawdopodobieństwo tego, że filmik jest dziełem sztucznej inteligencji, wynosi 100 proc.

Gdzie ten wybuch

Oprócz nieautentycznych materiałów, które rzekomo pokazują ataki na lotnisko w Rijadzie, pojawił się także prawdziwy filmik, niesłusznie łączony z Arabią Saudyjską. "Moment ataku jemeńskiego drona na międzynarodowe lotnisko w Rijadzie. Po tym ogłoszono zawieszenie wszystkich lotów do i z lotniska aż do odwołania" - napisał 11 października 2026 roku arabskojęzyczny internauta. Załączył filmik, na którym widać teren lotniska i znajdujące się w jego pobliżu budynki. W pewnym momencie w oddali dochodzi do eksplozji, po której w powietrze unosi się ogromna chmura szarego dymu i pyłu. Słup szybko się powiększa i wznosi wysoko ponad zabudowania.

FAŁSZ

Ten post wyświetlono ponad milion razy. Jest on prawdziwy, ale wcale nie pokazuje lotniska w Rijadzie. W rzeczywistości pochodzi z 7 marca 2026 roku i pokazuje wybuch w pobliżu międzynarodowego lotniska w Dubaju w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.

Identyczne ujęcia tego dnia publikowały zagraniczne media, w tym "The New York Times". "Międzynarodowe lotnisko w Dubaju tymczasowo wstrzymało w sobotę działalność po tym, jak władze Zjednoczonych Emiratów Arabskich poinformowały o przechwyceniu pocisków rakietowych i dronów wystrzelonych z Iranu" - opisała filmik redakcja.

Na to, że krążące nagranie jest sprzed kilku miesięcy i pokazuje inne miasto zwrócił uwagę także dziennikarz BBC Verify Shayan Sardarizadeh.

"To nagranie przedstawia atak drona na międzynarodowe lotnisko w Dubaju w marcu, w szczytowym momencie konfliktu między Iranem a USA i Izraelem. Nie ma ono związku z atakami rakietowymi Huti na lotnisko w Rijadzie w Arabii Saudyjskiej, do których dochodzi od wczoraj" - przestrzegł dziennikarz w poście z 11 października.