Kabinet wil 25.000 rijksambtenaren minder, politie en defensie uitgezonderd

De rijksoverheid moet het ook kunnen met zo'n 25.000 ambtenaren minder. Dat staat in de plannen van staatssecretaris Van der Burg voor Slagvaardige Overheid. In 2035 moet zo'n 16 procent van de ongeveer 160.000 (voltijds)ambtenaren zijn wegbezuinigd.

Dat dit kabinet inzet op verkleinen van het ambtenarenapparaat was al bekend. Maar Van der Burg maakt nu voor het eerst een schatting van het aantal banen dat dat kost.

Hij zegt nog niets over welke departementen hoeveel banen moeten schrappen. Wel is duidelijk dat politie en defensie buiten schot blijven. Uitvoeringsinstanties als het UWV, IND en de Belastingdienst, die al onder druk staan, zijn niet op voorhand uitgezonderd.

Uitzondering op uitzondering

Van der Burg stelt dat ook dergelijke instanties met minder mensen toe kunnen, mits er werk wordt gemaakt van het vereenvoudigen of schrappen van regels. Dat is een speerpunt van het kabinet. "Met minder uitzondering op uitzondering wordt het werk eenvoudiger."

De afgelopen jaren waren er overigens meer kabinetten die wilden snoeien in het aantal ambtenaren, maar ondertussen zijn het er alleen maar meer geworden. Desgevraagd zegt Van der Burg daarover dat dit kabinet het wel gaat doen, omdat iedereen inziet "dat het anders moet".

Om met minder mensen toe te kunnen wordt onder meer de facilitaire dienstverlening op ministeries versoberd, worden ICT-systemen gestandaardiseerd en kijkt het kabinet naar andere efficiency-maatregelen, onder meer met de inzet van AI.

Snijden in adviesorganen

Maar Van der Burg erkent dat alleen efficiënter werken niet genoeg is. "Er zijn keuzes nodig met betrekking tot wat de overheid anders, minder of niet meer gaat doen." Die keuzes zijn nog niet gemaakt, maar worden nog "nader uitgewerkt".

Het kabinet kijkt ook naar het schrappen van adviescolleges (dat zijn er nu 28) en adviescommissies (zo'n 150), die op uiteenlopende vlakken adviezen uitbrengen. "Daarin snijden scheelt echt heel ambtelijke capaciteit", zegt Van der Burg. In welke adviesorganen er dan precies gesneden moet worden, maakt hij later bekend.

Het kabinet kijkt ook naar het hervormen van de Wet open overheid. Op die wet kunnen journalisten en andere burgers een beroep doen als ze overheidsinformatie openbaar willen krijgen. "De vraag naar informatie is regelmatig zo breed dat niet meer duidelijk is welke informatie geleverd moet worden", schrijft Van der Burg aan de Tweede Kamer. En dat kost ambtenaren veel tijd.

Binnen een half jaar hoopt de staatssecretaris veel van de plannen om de rijksoverheid "eenvoudiger, slimmer en kleiner" te maken af te hebben. Uiteindelijk zou het allemaal in 2035 moeten leiden tot een jaarlijkse besparing van 3,5 miljard euro.