گزارش تحلیلی هفته؛ اروپا در خواب عمیق زمستانی

جمهوری اسلامی بعد از جنگ ۴۰ روزه تهدیدات خود علیه امنیت دولت‌ها و شهروندان اروپایی را افزایش داد. بلغارستان و یونان نخستین کشورهایی هستند که این تهدیدات را دریافت کردند بطوری که آمریکا و ناتو بخشی از هواپیماهای خود را از این دو کشور خارج کردند.

مقامات جمهوری اسلامی مدام دولت‌های اروپایی را تهدید می‌کنند. محسن رضایی دبیر «شورای عالی امنیت ملی» هشدار داده است که اگر آمریکا جنگ دیگری علیه جمهوری اسلامی ایران به راه بیندازد، تمام پایگاه‌های نظامی، از غرب آسیا تا اروپا، هدف مشروع حملات آن خواهند بود.

یکی از کشورهایی که از سوی سپاه پاسداران و عوامل آن بارها مورد تهدید قرار گرفته بریتانیا است. دونالد ترامپ بارها از مقامات بریتانیایی خواسته بود در جنگ با جمهوری اسلامی کنار آمریکا بایستند اما با مخالفت آنها روبرو شد. آنان مانند دیگر رهبران اروپایی معتقد بودند که جنگ آمریکا با جمهوری اسلامی ربطی به آنها ندارد.

این در حالیست که بازداشت چند خرابکار وابسته به سپاه پاسداران در بریتانیا که قصد اجرای توطئه در پایگاه نظامی سلطنتی «فیرفورد» بریتانیا را داشتند یا حمله سایبری عوامل سپاه به سردخانه‌ها و یخچال‌های فروشگاه‌ها در فرانسه و چند کشور اروپایی نشان داد تا چه اندازه رژیم ایران می‌تواند برای امنیت اروپا تهدید محسوب شود.

کشورهای اروپایی از داخل ایران توسط مقامات نظام بطور علنی تهدید می‌شوند. آنها به صراحت می‌گویند توان افزایش بُرد موشک‌های جمهوری اسلامی برای رسیدن به اروپا را دارند. با اینهمه اینکه دولت‌های اروپایی این تهدیدات را تا چه اندازه جدی می‌گیرند چندان روشن و مشخص نیست.

مایک هاکابی سفیر آمریکا در تل‌آویو می‌گوید، جمهوری اسلامی امکان هدف قرار دادن لندن، برلین، پاریس و رُم را دارد. در حال حاضر آمریکا ۳۱ پایگاه نظامی در اروپا دارد و همچنین ۱۸ پایگاه مشترک را با متحدان اروپایی خود اداره می‌کند.

در هفته‌های گذشته بارها پرواز هواپیماهای مسافربری در اروپا با تهدید به بمب‌گذاری با اختلال روبرو شد. اکنون سرویس‌های اطلاعاتی اروپا در حال بررسی هستند که کدام دولت و گروهی پشت این تهدیدات قرار دارد. هرچند مستقیم نام جمهوری اسلامی مطرح نیست اما برخی تحلیلگران می‌گویند بعید نیست که سرنخ‌هایی از دخالت عوامل رژیم در این مسئله پیدا شود.

اگر تهدیدات حکومت در خاک اروپا در سال‌های پیش محدود به قتل و ارعاب مخالفان یا فعالان سیاسی ایرانی در تبعید می‌شد، اما اکنون بسیار فراتر از آن رفته است. گزارش و هشدارهای منابع امنیتی غرب این موضوع را تأیید می‌کنند.

در همین ارتباط، روزنامه فرانسوی «لوموند» درباره افزایش تهدیدات جمهوری اسلامی از جمله طرح‌های ترور، آتش‌سوزی‌های عمدی، اقدامات خرابکارانه و حملات سایبری می‌نویسد: «کشورهای اروپایی اکنون با تهدیدی مستمر و گسترده از سوی جمهوری اسلامی روبرو هستند؛ تهدیدی که همزمان با افزایش بازداشت افرادی که مظنون به همکاری با سرویس‌های اطلاعاتی تهران هستند، در سراسر قاره ابعاد جدی‌تری پیدا کرده است.»

تهدیدات جدی‌تر شده‌اند

اروپا مدت‌هاست نگران پیامدهای تهدیدات جمهوری اسلامی است اما در عمل چندان آن را جدی نگرفته است. پس از جنگ ۴۰ روزه در زمستان ۴۰۴ وضعیت نسبتاً تغییر یافت و به نظر می‌رسد اکنون آنها اقدامات «نامتقارن» رژیم ایران را جدی‌تر گرفته‌اند.

دست‌کم ۳۲ کشور از جمله بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایالات متحده، کانادا و هلند، اواخر مهرماه ۱۴۰۵ با صدور بیانیه‌ای مشترک، استفاده جمهوری اسلامی از «حملات خشونت‌آمیز، از جمله طراحی عملیات مرگبار، آتش‌سوزی عمدی، خرابکاری، حملات سایبری و دیگر فعالیت‌های ترکیبی» علیه کشورهای خود و شرکا را به شدیدترین شکل ممکن محکوم کردند.

با اینهمه به نظر می‌رسد دولت‌های اروپایی همچنان تهدیدات جمهوری اسلامی را چندان اساسی نمی‌دانند. در بیانیه پایانی نشست دو روزه وزرای خارجه «گروه هفت» که  ۹ و ۱۰ نوامبر (۱۸ و ۱۹ آبان) در پاریس برگزار شد، آنها در حد دو خط با اشاره به نقش جمهوری اسلامی در تهدید علیه پایگاه هوایی «فیرفورد» بریتانیا از «دخالت ایران در طرح‌های خشونت‌آمیز علیه شهروندان و سرزمین‌های خود» ابراز نگرانی کردند و هشدار دادند که جمهوری اسلامی «نباید هیچ تردیدی داشته باشد که ما متحد هستیم و همچنان به حفاظت از حاکمیت ملی خود متعهد خواهیم ماند.»

درواقع سال‌هاست که اروپایی‌ها صرفا با ابراز نگرانی از اقدامات ضدامنیتی جمهوری اسلامی و تهدیدات آن از جمله در حوزه اتمی، موشکی و نیابتی‌ها و تروریسم به صدور بیانیه و تحریم‌های کم‌اثر بسنده کرده‌اند و به جمهوری اسلامی فرصت داده‌اند تا برنامه‌های جنگ‌ افروزانه‌ و تروریستی خود را با گستاخی بیشتر پیش ببرد.

نکته قابل توجه اینکه با وجود اطلاعات  و شواهد امنیتی که اروپا در دست دارد، عوامل جمهوری اسلامی علاوه بر دسترسی آسان به خاک اروپا، به راحتی از سفارتخانه‌های آن در تهران ویزا دریافت می‌کنند و از آن مهمتر به بخش‌هایی از سیستم مالی و پولی اروپا نیز دسترسی دارند.

براساس گزارش منابع غربی، در ماه‌های اخیر موارد متعددی از ارتباط عمیق جمهوری اسلامی با نهادهای مالی، بانک‌ها، هتل‌ها، بنگاه‌های مسکن و شرکت‌های خصوصی اروپا در آلمان، سوئیس، بریتانیا و لیختن‌اشتاین افشا شده است.

از سال ۲۰۲۴ تا کنون سازمان‌‌های اطلاعاتی آلمان، نروژ، سوئد، فنلاند، دانمارک و هلند درباره فعالیت‌های تروریستی جمهوری اسلامی و عوامل آن شامل جاسوسی، حملات سایبری و ترکیبی، تلاش برای دسترسی به فناوری‌های دارای کاربرد دوگانه، تلاش برای دسترسی به مواد شیمیایی، استفاده از باندهای تبهکار، تقویت اوباشگری و خرابکاری در شهرهای اروپایی و موارد مشابه هشدار داده‌اند اما در نهایت دولت‌های اروپایی اقدامات چندانی برای مقابله انجام نداده‌اند. تداوم این سیاستِ در عمل انفعالی سبب شد تا رژیم ایران از یک حاشیه امن برخوردار شود.

بهای بی‌تفاوتی امروز؛ هزینه‌های سنگین فردا

دولت‌های اروپایی تلاش کردند از ترس پیامدهای اقدامات جمهوری اسلامی، صرفاً با صدور بیانیه‌های دیپلماتیک، احضار سفیر و تحریم‌های محدود تهدیدات رژیم را مهار کنند، اما چنین مماشات و سیاستی رژیم ایران را به این باور قاطع رسانده است که اروپا «ترسو» و در مقابل تهدیدات، بی‌دفاع و دست‌بسته است.

به این ترتیب، در طول زمان مسئله از عملیات اطلاعاتی، تهدید روزنامه‌نگاران و مخالفان سیاسی یا حملات احتمالی به اهداف اسرائیلی و آمریکایی فراتر رفته و حالا  زیرساخت‌های اروپا هدف قرار می‌گیرد.

چنین الگویی به جمهوری اسلامی فرصت و امکان داده تا دامنه عملیات خود را گسترش دهد و همزمان با فرار از پاسخگویی، مسئولیت آنها نپذیرفته و انکار کند. اروپا سال‌هاست جولانگاه عوامل رژیم ایران است. علی انصاری از مهره‌های اقتصادی نزدیک به مجتبی خامنه‌ای فقط نمونه‌ای از آن است که فعالیت‌های او علنی شده است. طی سال‌های اخیر بسیاری از ایرانیان میهن‌دوست در تبعید در مورد مهره‌ها و شرکت‌های دیگر وابسته به رژیم به نهادهای امنیتی اروپا گزارش‌های مستند ارائه داده‌اند اما هرگز پیگیری نشده است.

اروپا در مقابل تهدیدات جمهوری اسلامی در خواب عمیق زمستانی فرو رفته است. این انفعال و بی‌عملی پیام روشنی برای رژیم ایران دارد که از آن نهایت استفاده رابه سود سیاست‌های تروریستی و خرابکارانه‌ی خود کرده است:  عبور از خطوط قرمز دموکراسی‌های اروپا هزینه جدی در پی ندارد! چنین برداشتی نه‌تنها تهران را به ادامه و گسترش عملیات تشویق کرده، بلکه به الگویی برای دیگر دولت‌های متخاصم و گروه‌های تروریستی تبدیل می‌شود.

اروپا امروز با انتخابی تعیین‌کننده روبروست: مقابله‌ی جدی و کارآمد با زیرساخت‌های مالی، اطلاعاتی و عملیاتی جمهوری اسلامی، یا نشستن در انتظار روزی که که تهدیدات کنونی به بحران‌های جدیِ امنیتی فردا در این قاره تبدیل شوند. مطمئنا آن زمان، هزینه‌ی انفعال امروز در برابر جمهوری اسلامی بسیار سنگین‌تر از اکنون خواهد بود.