İran 'vurduk' dedi, ABD yalanladı... Bahreyn'deki kritik radar tesislerinin stratejik önemi nedir?

ABD ile İran arasında Basra Körfezi'nde gerilim yeniden yükseldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), Bahreyn'de bulunan ABD'ye ait erken uyarı radar tesislerini hedef aldığını ve imha ettiğini öne sürdü. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise saldırının başarısız olduğunu açıkladı.

CENTCOM, cuma günü yaptığı açıklamada, İran Devrim Muhafızları tarafından gönderilen iki tek yönlü saldırı İHA'sının ABD güçlerince düşürüldüğünü duyurdu. Açıklamada, saldırı sonucunda herhangi bir yaralanma veya maddi hasar meydana gelmediği belirtildi.

El Cezire'nin Washington muhabiri Alan Fisher, ABD ve İran tarafından yapılan açıklamaların bağımsız kaynaklarca doğrulanamadığını bildirdi.

İRAN: SALDIRIYA MİSİLLEME YAPTIK

İran Devrim Muhafızları, operasyonun ülkenin güneyindeki Hürmüzgan eyaletinde bulunan bir telekomünikasyon kulesine düzenlenen hava saldırısına karşılık gerçekleştirildiğini açıkladı.

İran'ın resmî haber ajansı IRNA, perşembe günü yetkililere dayandırdığı haberinde, Hürmüzgan eyaletindeki Sirik liman kentinin düşman ateşiyle hedef alındığını duyurmuştu.

Yarı resmî Tesnim Haber Ajansı tarafından yayımlanan açıklamada Devrim Muhafızları, Bahreyn'deki operasyonu, Hürmüz Boğazı'nda sürdüğünü öne sürdüğü hava provokasyonları ve petrol kaçakçılığı faaliyetlerine karşı ciddi bir uyarı olarak nitelendirdi.

Açıklamada, "Bu ihlaller ve saldırganlık eylemleri tekrarlanırsa Devrim Muhafızları Hava-Uzay Kuvvetleri sınırsız şekilde karşılık vermeye tamamen hazırdır" ifadelerine yer verildi.

Devrim Muhafızları'na yakın Fars Haber Ajansı ise İran güçlerinin ABD'ye ait radar tesisini hedef alarak imha ettiğini iddia etti.

EYLÜL AYINDAN BU YANA BİR İLK

Reuters'a göre İran'ın açıklaması, eylül ayının başından bu yana bir Körfez ülkesindeki ABD askerî varlıklarını hedef aldığını duyurduğu ilk saldırı oldu.

El Cezire'nin Tahran muhabiri Resul Serdar, ABD'nin daha önce İran'ın güneyindeki askerî tesislerde bulunan telekomünikasyon altyapısını zaman zaman hedef aldığını belirtti.

Serdar, İran'ın bu saldırılara karşılık bölgedeki ABD askerî varlıklarını doğrudan hedef almaktan kaçındığını, ancak son gelişmenin bu tutumda bir değişikliğe işaret edebileceğini söyledi.

İran'ın komşu ülkelerdeki ABD askerî tesislerine yönelik saldırılarını sürdürüp sürdürmeyeceğinin, bölgede yeni bir savaş dalgası yaşanması açısından belirleyici olabileceğini ifade etti.

BAHREYN'DEKİ TESİSLERİN STRATEJİK ÖNEMİ

Bahreyn, ABD'nin Basra Körfezi'ndeki erken uyarı ve füze savunma ağının stratejik merkezlerinden biri konumunda bulunuyor. Ülkede 2007 yılında hizmete alınan AN/TPS-59(V)3B radarı, 2004'te imzalanan 43,6 milyon dolarlık anlaşma kapsamında, balistik füze tehditlerini önceden tespit etmek ve Bahreyn'in hava savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla kuruldu. Açık kaynaklı askerî envanter kayıtları, ABD tarafından işletilen AN/TPY-2 radarının da 2009 itibarıyla Bahreyn'de bulunduğunu gösteriyor.

Teknik açıdan bu radarlar, balistik füzeleri uzun mesafeden tespit etmek, uçuş yörüngelerini hesaplamak, muhtemel hedeflerini belirlemek ve hava savunma sistemlerine erken uyarı sağlamak amacıyla kullanılıyor. AN/TPS-59, 360 derecelik gözetleme kapasitesine sahipken, X-bandında çalışan AN/TPY-2 radarı hedefin özelliklerine ve çalışma moduna bağlı olarak yaklaşık 870 ila 3 bin kilometre mesafedeki nesneleri takip edebiliyor. Bu sistemlerden elde edilen veriler, Patriot, THAAD ve Aegis gibi füze savunma unsurlarının tehditlere karşı zamanında harekete geçmesine yardımcı oluyor. 

Tesislerin stratejik önemi, Bahreyn'in ABD Donanması 5. Filosu ve ABD Deniz Kuvvetleri Merkez Komutanlığı'na (NAVCENT) ev sahipliği yapmasından kaynaklanıyor. İran kıyılarına yakın konumdaki ülke, Washington'ın Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndaki askerî faaliyetleri açısından kritik bir merkez niteliğinde. Erken uyarı radarlarının devre dışı kalması, ABD'nin bölgedeki füze tehditlerini tespit etme ve önleme kapasitesini zayıflatarak savunma sistemlerinin tepki süresini kısaltabilir.