Temiz havaya yatırım 15 kat kazandırıyor

İklim kriziyle mücadele ile hava kirliliğini azaltmak birlikte ele alındığında yapılan her 1 dolarlık yatırım yaklaşık 15 dolarlık ekonomik fayda sağlayabilir.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) ile İklim ve Temiz Hava Koalisyonu’nun (CCAC) yayımladığı “Gizli Varlıklar: İklim ve Temiz Hava Eyleminin Ekonomik ve Sağlık Açısından Gerekçesi” (Hidden Assets: The Economic and Health Case for Climate and Clean Air Action) raporu, temiz havanın yalnızca bir sağlık meselesi değil, güçlü bir ekonomik yatırım olduğunu ortaya koyuyor.

Rapor, enerji, sanayi, ulaşım, tarım ve gıda sistemleri, konutlarda pişirme ve ısınma ile atık yönetimini kapsayan altı sektörde 25 önlemi inceliyor. Yenilenebilir enerji ve enerji verimliliğinin artırılmasından elektrikli araçlara, petrol ve gaz sızıntılarının azaltılmasından daha iyi atık yönetimine uzanan bu önlemlerin birlikte uygulanması durumunda ekonomik kazanımların 2035’te küresel GSYH’nin yüzde 2.8’ine, 2050’de ise yüzde 4.5’ine ulaşabileceği hesaplanıyor.

MİLYONLARCA YAŞAM

Hava kirliliğinin insani bedeli ise tablonun en çarpıcı tarafı. Rapora göre 2025’te insan kaynaklı dış ortam hava kirliliğine maruz kalma dünya genelinde tahmini 6.4 milyon erken ölümle ilişkilendirildi. Ev içi hava kirliliği ise yaklaşık 300 bini çocuk olmak üzere 2 milyon erken ölümle bağlantılı. Aynı yıl dış ortam hava kirliliğinin 5.5 milyon yeni çocukluk çağı astımı ve 2 milyon yeni demans vakasına katkıda bulunduğu hesaplandı. Raporda incelenen 25 önlemin tamamen uygulanması durumunda 2050’ye kadar hava kirliliğine bağlı 144 milyon erken ölümün önlenebileceği öngörülüyor. Önlemler aynı zamanda 2050’de karbondioksit emisyonlarını yarıya indirebilir, metan emisyonlarını yüzde 60 azaltabilir ve siyah karbon, kükürt dioksit ve azot oksitler gibi başlıca hava kirleticilerini yaklaşık yüzde 70 düşürebilir.

Ancak gecikmenin de bir faturası var: Rapora göre harekete geçilmeyen her yıl, dünya ekonomisi yıllık 1.5 trilyon dolardan fazla potansiyel faydayı kaybediyor.