"Nadzwyczajne straty, nie zyski". Minister komentuje plany Litwy

Miłosz Motyka: za rządów Daniela Obajtka zabrakło paliwa

Źródło wideo: TVN24+

Źródło zdj. gł.: PAP/Radek Pietruszka

Minister przypomniał, że na przestrzeni ostatnich 20 lat Orlen zainwestował w rafinerię w Możejkach około pięciu miliardów dolarów, a zarobił na Litwie miliard dolarów.

- Do tego zakład wymaga kolejnych nakładów inwestycyjnych, a zobowiązanie litewskiego rządu do udziału w tych wydatkach na poziomie około 50 mln euro od lat nie zostało zrealizowane - powiedział minister energii odpowiadając na pytanie PAP Biznes.

- Sytuacja Orlenu w Polsce i na Litwie jest diametralnie różna. Orlen Litwa ma w obecnej sytuacji nadzwyczajne straty, a nie nadzwyczajne zyski - podkreślił.

Jak dodał, w ostatnich tygodniach śledził "wypowiedzi litewskich polityków w tej sprawie" i na tej podstawie wnioskuje, że "oni doskonale widzą złożoność tej sytuacji".

Orlen Lietuva głównym płatnikiem

Uzgodniony przez litewską koalicję rządową tymczasowy podatek od nadmiarowych zysków może dotyczyć około dziesięciu litewskich spółek, choć głównym - a być może jedynym - jego płatnikiem będzie Orlen Lietuva - poinformował w czwartek premier Mindaugas Sinkevicius.

"Orlen Lietuva to główna firma, która przerabia ropę naftową i produkuje różne produkty naftowe. To potencjalny główny płatnik windfall tax. Jednak według klasyfikacji działalności, istnieje jeszcze kilka innych firm związanych z produkcją paliw. Prawdopodobnie do dziesięciu, ale oczywiście rozmawiamy głównie o Orlenie" - powiedział Sinkevicius w czwartek w publicznym nadawcy LRT, cytowany przez agencję BNS.

"Inne spółki zajmują się produkcją biopaliw, w tym biodiesla i bioetanolu" - dodał premier.

Według niego, producenci biopaliw nie powinni jednak podlegać opodatkowaniu, choć także uzyskują w tym roku nieplanowane zysku. Dodał, że dochody budżetu z podatku od tych spółek nie byłyby znaczące i ocenił, że obłożenie ich tym podatkiem byłoby niewłaściwe, ponieważ zajmują się energią odnawialną i wykorzystaniem lokalnych surowców.

"Dlatego nasza uwaga koncentruje się na Orlen Lietuva" - powiedział Sinkevicius.

Projekt tymczasowego podatku na Litwie

Jak podała agencja, w środę koalicja rządowa uzgodniła przygotowanie projektu dotyczącego tymczasowego podatku od nadmiarowych zysków osiąganych przez spółki z sektora paliwowego. Według premiera podatek ten może przynieść budżetowi, zgodnie ze wstępnymi szacunkami, do 70 mln euro dodatkowych dochodów w 2027 r.

Z kolei minister spraw zagranicznych Litwy Kestutis Budrys powiedział w czwartek, że przed wprowadzeniem windfall tax Litwa musi oszacować wpływ tego rozwiązania na inwestycje zagraniczne i strategiczne relacje oraz skonsultować się w tej sprawie z partnerami.

"Musimy oszacować wszystkie aspekty. Ponieważ to dotyczy także inwestycji zagranicznych i strategicznych relacji z Polską. Dobrze pamiętam okoliczności, w których Orlen wszedł na Litwę, do Mazeikiu Nafta, i wszystko to trzeba mieć na uwadze, oceniając, jak również komunikując się z partnerami, żeby nie traktować tej sprawy osobno. I tak zrobimy" - powiedział Budrys dziennikarzom, cytowany przez BNS.

Poprawa finansów Orlen Lietuva

Eksperci i uczestnicy rynku, z którymi rozmawiała agencja, ocenili propozycję podatku jako ułomną i spodziewali się, że przyniesie budżetowi niewiele dochodów.

"Zwrócili uwagę, że choć wyniki finansowe Orlen Lietuva poprawiły się ze względu na wyższe ceny paliw, napędzane przez konflikt na Bliskim Wschodzie, to rafineria przez wiele lat wcześniej odnotowywała straty" - napisał BNS.

Na początku listopada prezes Orlenu Ireneusz Fąfara poinformował w rozmowie z PAP Biznes, że koncern analizuje celowość dodatkowych, bardzo wysokich nakładów na dokończenie inwestycji w instalację BoB w Możejkach. Jak powiedział prezes, alternatywą jest rezygnacja z inwestycji i ryzyko zamknięcia litewskiej rafinerii. Według nieoficjalnych informacji na inwestycję brakuje 600-700 mln dolarów.

Decyzja o instalacji w Możejkach

Ireneusz Fąfara poinformował PAP Biznes, że obecnie Orlen stoi w przededniu kolejnej decyzji inwestycyjnej. Grupa musi zdecydować, co dalej z inwestycją BoB (ang. Bottom of the Barrel - red.), czyli budową instalacji pogłębionego przerobu ropy w należącej do Orlenu rafinerii w litewskich Możejkach.

Dodał, że w najbliższych tygodniach grupa zamierza przeanalizować czy przeznaczyć dodatkowe - bardzo wysokie - nakłady na dokończenie inwestycji w BoB, co przedłuży czas życia tej rafinerii o kilkanaście lat, czy zrezygnować z tej inwestycji i przyjąć ryzyko, że będzie to jedna z pierwszych rafinerii w naszym regionie, która zakończy działalność.

Jak podał Fąfara, Orlen Lietuva to 1,5 tys. miejsc pracy w Możejkach i co najmniej 8 tys. miejsc pracy w firmach współpracujących.