„Druga Jałta” w Shenzhen? Tajemnicza propozycja z Kremla

Opracowanie: Karolina Wasyl Publikacja: Dzisiaj, 19 października (06:21)

Prezydent Rosji Władimir Putin zaproponował zorganizowanie w listopadzie spotkania z prezydentem USA Donaldem Trumpem oraz przywódcą Chin Xi Jinpingiem. Według doniesień „Wall Street Journal” rozmowy miałyby dotyczyć zakończenia konfliktu w Ukrainie, a ich efekty mogłyby znacząco wpłynąć na światowy układ sił.

Władimir Putin (fot: HANDOUT) /AFP/East News

Jak podaje amerykański dziennik, Putin miał zaproponować spotkanie podczas rozmowy telefonicznej z Trumpem 9 października. To właśnie wtedy obaj przywódcy uzgodnili porozumienie w sprawie zawieszenia sankcji na rosyjski olej napędowy. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow potwierdził, że trwają rozmowy na temat potencjalnego spotkania, które mogłoby odbyć się podczas szczytu APEC (Wspólnoty Gospodarczej Azji i Pacyfiku) w chińskim Shenzhen w dniach 18-19 listopada.

Były oficer rosyjskiego wywiadu powiedział dziennikowi, że Putin ma ambicje, by taki szczyt stał się „drugą Jałtą”, na której trzej przywódcy mocarstw podzieliliby świat na strefy wpływów.

Niepewność wokół szczytu

Nie ma jeszcze jasnego porozumienia co do samego spotkania ani jego potencjalnego programu, chociaż wszystkie trzy strony przyznają, że istnieje hipotetyczna możliwość jego zorganizowania – podkreślił informator „Wall Street Journal”.

Według cytowanego przez gazetę amerykańskiego urzędnika, Trump nie przyjął jeszcze propozycji, ale może być na nią otwarty, licząc na możliwość zakończenia wojny w Ukrainie.

Planowane spotkanie budzi niepokój wśród sojuszników Ukrainy. Szczyt bez udziału prezydenta Wołodymyra Zełenskiego byłby bezprecedensowy i – jak ocenia „WSJ” – wywołałby alarm w europejskich stolicach. Obraz amerykańskich, rosyjskich i chińskich przywódców negocjujących losy kraju trzeciego byłby silnym sygnałem, budzącym niepokój m.in. na Tajwanie.

Chiny w roli mediatora?

Dla Xi Jinpinga taki szczyt mógłby być okazją do wzmocnienia roli Chin jako dyplomatycznego mediatora. Rosyjscy urzędnicy mieli już przedstawić Pekinowi ten pomysł kanałami dyplomatycznymi, a strona chińska nie wyklucza udziału, jeśli Trump się zgodzi. Jednak – jak zauważają źródła – spotkanie wiązałoby się z ryzykiem dla Xi, który stara się balansować między wsparciem dla Putina a utrzymaniem relacji gospodarczych z Europą.

Biały Dom odmówił na razie komentarza w tej sprawie. Autorzy podkreślają, że takie trójstronne spotkanie mogłoby wciągnąć Chiny jeszcze bardziej bezpośrednio w konflikt w Ukrainie i wywołać reakcję ze strony europejskich stolic.