Son dakika... Ukrayna lideri Zelenski'den önemli açıklamalar: Liderler görüşmesi için adres Türkiye mi olacak?

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya ile devam eden savaş ve Türkiye ile ilişkilere dair CNN Türk'e açıklamalarda bulundu. Türkiye'nin görüşmelerde arabuluculuk yapacağını umduğunu dile getiren Zelenski, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesine ilişkin, "Üçlü formatta liderler görüşmesinin Türkiye'de gerçekleşmesi konuşuldu" açıklamasını yaptı. Zelenski, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Türkiye bir görüşme yapmaya hazır olduğunu kaydetti.

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Gelişmelerden anında haberdar olun.

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Haberin Devamı

Rusya ile süren savaşa ve Türkiye ile ilişkilere dair CNN Türk'e değerlendirmelerde bulunan Ukrayna lideri Zelenski, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesinde üçlü formatta bir liderler zirvesinin Türkiye'de yapılmasının ele alındığını bildirdi. Türkiye'nin arabuluculuğuna duyduğu umudu dile getiren Zelenski, Erdoğan'ın hem Trump hem de Putin ile kurduğu ilişkilerin bu süreçte faydalı olabileceğini belirtti.

Zelenski, kış ayları yaklaşırken Rusya'nın balistik saldırılarını sürdürmesinin kritik bir sorun oluşturduğuna dikkat çekti. Savaşın 24 Şubat'ta beşinci yılına gireceğini hatırlatan Ukrayna lideri, sıcak çatışma aşamasının en azından diplomasi aşamasına taşınması gerektiğini vurguladı. Görüşmede enerji ve gıda güvenliği ile Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğinin de masaya yatırıldığını söyledi.

Haberin Devamı

Zelenski'nin açıklamalarından öne çıkan satır başları şu şekilde:

"Türk tarafına teşekkür ediyorum, ekiplerimize, şahsen Cumhurbaşkanı’na. Böyle kritik anlarda irtibat kurabilme imkanımızın olması çok önemli. Önemli hususlar görüşülüyor. Bugün görüşülen noktalardan biri de kış ve saldırılardı. Biliyorsunuz Rusya balistik saldırılarını sürdürüyor ve kış ayları yaklaşırken bu gerçekten de çok kritik öneme sahip oluyor. Sizin de ifade ettiğiniz gibi 24 Şubat'ta 5. yılına varacağız. Bu savaş bitmeli. Birleşmeliyiz, bu savaşın sıcak aşamasını en azından diplomasi aşamasına taşımalıyız. Bu noktada Türkiye'nin arabuluculuğunu umuyorum. Şahsen Cumhurbaşkanı ile olan ilişkilerimiz ve onun Trump ve Putin ile olan ilişkilerinin de faydalı olabileceğini düşünüyorum. Bugün yine üçlü formatta liderler görüşmesinin Türkiye'de gerçekleşmesi konuşuldu. Tabii Türkiye bunu başarabilirse biz bunu kabul eder ve sadece mutlu oluruz.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile 31 Ekim'de Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Ofisi'nde yapılan ikili ve heyetler arası görüşmelerinin ardından ortak basın toplantısı düzenlemişti.

Haberin Devamı

'KARADENİZ KAPALI KALIRSA BÜYÜK SIKINTI ORTAYA ÇIKIYOR'

Savaşın başında çok fazla görüşüyorduk telefonda. Bunu basına açık ve kapalı şekilde yapıyorduk. 2022 senesinde Tahıl Koridoru’nu Rusya kilitlediğinde bu, gıda güvenliği açısından çok önemliydi. Karadeniz kapalı kalırsa, Ukrayna limanlarından gemiler hareket edemezse birçok ülke için gıda güvenliği tehlike altındaydı ve bu korkunç bir durumdu. Hürmüz Boğazı'ndaki enerji konusu da benzer şekilde şu an gündemde. Enerji üzerine bir pazarlık yapılıyor. Benzer şekilde gıda ürünleriyle alakalı da Karadeniz kapalı kalırsa bu büyük bir sıkıntı ortaya çıkarıyor.

O dönem Cumhurbaşkanı Erdoğan, Tahıl Koridoru Anlaşması'nın nihayete ulaşması noktasında başarılı olmuştu. Ukrayna ile Rusya arasında Karadeniz Tahıl Koridoru gerçekleşmişti. Orta Doğu, Afrika ve diğer ihtiyaç duyan birçok ülkeye Ukrayna'dan sevkiyatlar yapılmıştı. Onların hayatta kalmaları için bu çok kritik sevkiyatlardı.

Haberin Devamı

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN İLE GÖRÜŞMEDE SEYRÜSEFER GÜVENLİĞİ GÜNDEME GELDİ

Bugün de benzer şekilde Cumhurbaşkanı Erdoğan'la görüştük. "Biz ilerlemeliyiz" dedik ve özellikle enerji alanındaki ateşkesin gerçekleşmesine ilişkin konuştuk. Çünkü enerji demek, hayat demek. İnsanların elektriğe erişimi olması çok önemli. Benzer şekilde yine gıda güvenliği üzerine konuştuk. Karadeniz'deki seyrüsefer ve ticaretin serbestleşmesine ilişkin güvenliğe nasıl ulaşacağımızı değerlendirdik. Bu noktada Karadeniz'in nasıl yeniden güvenli hale getirilebileceğini konuştuk. Bu, bütün tarafları ilgilendiren bir konu. Rusya'yı da Ukrayna'yı da ilgilendiriyor. Özellikle ihracat yapan ülkeleri ve bu ihracattan faydalanan ülkeleri ilgilendiriyor.

Haberin Devamı

Hepimiz çok hızlı tepki vermeliyiz. Çünkü örneğin hâlihazırda saldırı altında olan Türkiye'ye ait üç gemi var. Bunların dışında bir de Yunan gemisi bulunuyor. Bunlar sürekli Ukrayna limanlarında bulunan ve aralıksız Rus saldırılarına maruz kalan gemiler. Biz tabii kurtarmak için konvoylar oluşturuyoruz ama Rusya bizim ekiplerimize de saldırıyor. Eğer bu gemiler batarsa mürettebat da ölecek.

Bu nedenle Karadeniz üzerinde bir koridorun açılması çok kıymetli ve bu koridorun güvenli bir şekilde sağlanması çok önemli. Tabii bunun kuralları olmalı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'la da görüştük. Bu kurallardan biri; örneğin Türk bayraklı veya başka bayraklı gemilerin Ukrayna limanlarına uğrayabilmesi ve Rusya'nın bunları vurmaması olmalıdır. Benzer şekilde Türk bayraklı gemiler Rus limanlarına girdiğinde Ukrayna da bu gemilere saldırmamalıdır. Ancak böyle asgari düzeyde bile olsa Karadeniz'de güvenliği sağlayabiliriz ve Karadeniz'deki seyrüsefer güvenliğini konuşabiliriz.

Haberin Devamı

"DETAYLARI ANKARA'DA GÖRÜŞTÜK"

Detayları Ankara ile görüştük. Şahsen ben de ikili görüşmem sırasında Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan'a bunları ifade ettim. Şimdi ise Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bu konuları Rus tarafıyla görüşeceğini biliyoruz. Hangi formatta, nasıl ve ne zaman yapılacağı elbette Cumhurbaşkanı'nın takdirine bağlı.

Birkaç tur oldu ve bunların bir kısmı Türkiye'de gerçekleşti. Başarıya ulaşıp ulaşmadığına ilişkin farklı yorumlar yapılabilir. Ancak Rus hapishanelerinden insanlarımız evlerine dönüyorsa, esir değişimi gerçekleşiyorsa bu zaten büyük bir başarıdır. Çünkü insanlar evlerine dönüyor, çocukları ve eşleri onlara kavuşuyor.

Türkiye'de gerçekleşen müzakereler bu konuda başarılıydı. Şu an Abu Dabi ile ilgili ABD'nin bir teklifi var. ABD, Rusya ve Ukrayna arasında üçlü teknik ekip görüşmesinin Abu Dabi'de yapılması öngörülüyor. Bunun kasım ayının ortalarına kadar gerçekleşmesini umuyoruz.

"ORTA DOĞU'DA YAŞANANLARI YAKINDAN TAKİP EDİYORUZ"

Şunu da ifade etmek isterim; biz Orta Doğu'da yaşananları da çok yakından takip ediyoruz. Savaş bazen duruyor gibi oluyor, ardından yeniden alevleniyor. Bu nedenle Abu Dabi'deki görüşmenin teknik ekiplerimiz açısından çok faydalı olacağını düşünüyoruz.

Bunlar paralel süreçler. Teknik ekiplerimiz görüşecek. Ancak liderler görüşmesini de olmazsa olmaz bir şart olarak görüyoruz. Teknik ekiplerin görüşebileceği konular bellidir. Bazıları ise liderler seviyesinde ele alınmalıdır.

TEKNİK EKİPLERİN GÖRÜŞMESİ

Teknik ekiplerin gündeminde enerji ateşkesi, deniz ateşkesi ve esir değişimleri gibi konular olacak. Bunların mümkün olup olmayacağını ve liderler zirvesine nasıl hazırlanılacağını konuşacaklar. Bizim açımızdan liderler zirvesindeki ana gündem maddesi; şartsız, koşulsuz ve tam ateşkesin sağlanması ve bunun güçlü bir izleme mekanizmasıyla takip edilmesidir. Bu, barışa giden diplomatik bir adım olacaktır. Ateşkese ulaşmak bir konu. Sonrasında bunu nasıl izleyeceğiniz, nasıl denetleyeceğiniz ve kimlerin denetleyeceği ayrı bir konu. Daha sonra ise savaşın sonuna götürecek yol haritası gelir. Güvenlik garantileri de çok önemli bir başlık.

Son zamanlarda Rusya da güvenlik garantileri istediğini ifade ediyor. Oysa saldırıya uğrayan biziz. Güvenlik garantilerine ihtiyaç duyan taraf biziz. Ancak Rusya da bunu gündeme getiriyor. O zaman herkes bunu konuşmaya hazır demektir. Liderler görüşmesinde Ukrayna'nın yeniden inşası da önemli bir konu olacak. Bunun yanında ülkelerimizin geleceği, insanların nasıl yaşayacağı ve tabii ki toprak meselesi gündeme gelecek. Rusya için de önemli, Ukrayna için de önemli.

Biz elbette topraklarımızdan vazgeçmeyiz. Rusya'nın geçici işgali altında bulunan Kırım dahil doğudaki topraklarımızın Rusya'ya ait olduğunu kabul edemeyiz. Bu bizim onurumuza, toplumumuzun iradesine ve anayasamıza aykırıdır. Rusya bunu istiyor ve bunu çeşitli arabulucular üzerinden bize iletmeye çalışıyor. Ancak bu sağlıklı ve mantıklı bir yaklaşım değil. Bu nedenle önceliğimiz; mevcut cephe hattında ateşkesin sağlanması ve sonrasında diğer başlıkların konuşulmasıdır.

Örneğin Zaporijya Nükleer Santrali işgal altında. Bunu nasıl çözeceğiz? Herson'da insanlar yıllar sonra yeniden sokaklara çıkmaya başladı. Şehirde yaşam yeniden canlanıyor. Ancak nehrin diğer tarafındaki yerleşimler hâlâ işgal altında. Bu insanların hayatlarını nasıl sürdüreceğini düşünmek zorundayız. Toprak konusu son derece hassas bir konu. Öncelikle insanları düşünmeliyiz. Sorunlarını çözmeliyiz. "Nasıl yaşamaya devam edeceğiz?", "Güvenlik garantileri nasıl olacak?" gibi soruları liderler seviyesinde konuşmalıyız. Ve en önemlisi de savaşı nasıl durduracağımızı ve yeniden başlamasını nasıl önleyeceğimizi..."

"PUTİN İLE TÜRKİYE'DE GÖRÜŞMEYE HAZIRIM"

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Türkiye'de görüşmeye hazır olup olmadığı sorusunu yanıtlayan Zelenski, şunları dile getirdi: 

"Evet, biz hazırız. Biz Türkiye'de bu görüşme için hazırız. Bu konuda Türkiye'nin tutumu anlaşılır. Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan'ın tutumu anlaşılır. Türkiye ile yakın ve iyi ilişkilere sahibiz. Türkiye pratik ve gerçekçi bir ara bulucu olabilir. Görüşme sırasında herhangi bir tarafın yanında durmaz. Tam bir ara bulucu olarak çalışabilir. Ve tabii ki Türkiye, Ukrayna'nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü de desteklemektedir. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Putin'le kendi iletişimi olduğunu biliyorum. Bu nedenle biz Türkiye'deki görüşmeyi destekliyoruz. Ama burada çok önemli bir nokta var. Sizin de dediğiniz gibi Türkiye'de zaten çok fazla görüşme oldu. Ve gerçekten de Birleşik Arap Emirlikleri'nde de teknik ekipler ve heyetler arasında görüşmeler oldu. Farklı sonuçlara ulaşıldı. Ama savaş bir şekilde devam ediyor. Ve biz Amerikalılarla da görüştük. Lider görüşmesi şart. Çünkü bizim toplumlarımız bu savaşın bitmesini istiyor ve buna inanıyor. Liderler görüşürse ve liderlerin görüşmesi sonrasında insanlar bir ilerleme görmezse, o zaman soru işaretleri artacak ve bu durum diplomasinin mağlubiyeti olarak değerlendirilecektir. Çünkü teknik ekipler görüştüklerinde sonuca ulaşma konusunda zorluk yaşayabilirler. Ama biz, liderler olarak irademizi ortaya koyduğumuzda çözemeyeceğimiz bir sorun olduğunu düşünmüyorum. Bu nedenle zaten karar vericiler olarak görüşmek istiyorum."

'TÜRK İŞ DÜNYASINA HER ALANDA AÇIĞIZ'

Türkiye ile Ukrayna arasındaki  ekonomik işbirliğine de değinen Zelenski, şu ifadeleri kullandı:

"Biz Türk iş dünyasına her alanda açığız. Bugünkü görüşmeler sırasında eş zamanlı olarak bir iş forumu da gerçekleştirildi. Ukrayna'dan iş dünyası temsilcileri geldi. Türk ve Ukraynalı iş insanları kendi aralarında gerçekten verimli görüşmeler yaptı. Önümüzdeki hafta enerji şirketlerini Ukrayna'da ağırlayacağız. Ve eminim ki Türkiye ile bu alanda ortak taahhütler, üretimler ve projeler geliştirilecek. Bu iş birliği savunma sanayisini de kapsıyor. Askeri yatırımlar konusunda da bir şey anlatmak istiyorum. Cumhurbaşkanı Erdoğan’la tanıştığımda bana, “Serbest Ticaret Anlaşması lazım bize” demişti. O dönemde çevremdeki birçok kişi buna karşıydı. Karşılıklı ticaret hacmine baktık ve bunu 2-3 kat artırabileceğimizi söyledik. Sanırım ilk ortak basın toplantımızda da bunu kamuoyuna açıkladık. Ticaret hacmi için 10 milyar dolar hedefi koyduk. Ve hâlihazırda savaş devam ederken, yıl bitmeden 8 milyar dolara ulaştık. Serbest Ticaret Anlaşması ise 1 Ekim itibarıyla yürürlüğe girdi. Bu nedenle hem anlaşmalarımızın hem de Türk ve Ukrayna iş dünyasının çok önemli bir geleceği olacağını düşünüyorum."