Kosmos pod kontrolą. Nowy plan Ukrainy z udziałem ICEYE i Nokii

Opracowanie: Maciej Filipek Publikacja: Dzisiaj, 23 października (09:17)

Polsko-fińska firma ICEYE budująca i obsługująca konstelację satelitów obserwacyjnych, a także fińska Nokia podpisały z ukraińskim Ministerstwem Obrony list intencyjny dotyczący zbadania możliwej współpracy w sektorze kosmicznym. Projekt ma służyć rozwojowi suwerennej, bezpiecznej i wysokoprzepustowej łączności satelitarnej dla Ukrainy.

Zdjęcie ilustracyjne pokazujące fotografię satelitarną zniszczonych rosyjskich samolotów (fot. Satellite image ©2025 Maxar Technologies) /AFP/East News

Informację ogłoszono w czwartek, podczas wizyty premiera Finlandii Petteriego Orpo w Kijowie. Wspólne oświadczenie opublikowały obie firmy.

Prezes ICEYE Rafał Modrzewski podkreślił, że Ukraina potrzebuje systemów, które będzie mogła samodzielnie kontrolować.

Zapewnił też, że ICEYE chce kontynuować wsparcie dla Ukrainy, które rozpoczęło w 2022 roku.

Satelity na niskiej orbicie

Firmy przypomniały, że wcześniej nawiązały partnerstwo w celu opracowania szerokopasmowych systemów komunikacji satelitarnej działających na niskiej orbicie okołoziemskiej, czyli LEO.

Rozwiązania przeznaczone dla administracji państwowej mają zapewnić stabilną i chronioną łączność m.in. dla wojska, służb granicznych, ratownictwa oraz systemów reagowania kryzysowego. System ma bazować na europejskiej technologii.

Jak wyjaśniono w komunikacie, państwo wdrażające takie rozwiązanie ma zachować pełną własność i kontrolę nad satelitami, infrastrukturą naziemną oraz terminalami użytkowników.

Przedstawiciel Nokii Mikko Hautala zwrócił uwagę, że łączność satelitarna ma szczególne znaczenie w sytuacji zakłóceń lub zniszczenia sieci naziemnych.

Sieci satelitarne, które poszerzają jej zasięg i zabezpieczają ją w razie zakłócenia systemów naziemnych, stanowią kluczowy element każdego bezpiecznego systemu łączności – wskazał.

Rosyjski satelita zbliżył się do ICEYE-X36

ICEYE, kierowana przez Polaka Rafała Modrzewskiego, projektuje i produkuje systemy satelitarnego rozpoznania. Z jej technologii korzystają m.in. instytucje państwowe w Polsce, Japonii, Zjednoczonych Emiratach Arabskich i USA. Ukraina wykorzystuje dane firmy od 2022 roku.

W ostatnich dniach uwagę zwróciło zachowanie rosyjskiego satelity wojskowego Kosmos-2612 wobec satelity ICEYE-X36. Z raportu LeoLabs, cytowanego między innymi przez portal SpaceNews, wynika, że rosyjski obiekt przez kilka dni wykonywał manewry w pobliżu satelity ICEYE. Miał przemieszczać się przed nim i za nim, zbliżając się na około 500 metrów.

Według najnowszych pomiarów oba satelity zaczęły się już oddalać. LeoLabs oceniła, że działania Kosmosu-2612 przypominały intencjonalne operacje zbliżeniowe, ale nie ustaliła ich celu. Analiza firmy nie wskazuje, by Rosja podjęła próbę uszkodzenia lub unieruchomienia ICEYE-X36. Przedstawiciele Kremla wcześniej ostrzegali, że satelity komercyjne wspierające Ukrainę mogą być uznane za uprawnione cele wojskowe.

Ograniczenia Starlinka

W październiku Ukraińcy raportowali z kolei problemy z działaniem internetu satelitarnego Starlink (i jego wojskowego odpowiednika Starshield). 

Usługę dostarcza firma Space X należąca do Elona Muska. Pogorszenie jakości łącza uniemożliwiało m.in. skuteczne ataki na terytorium Rosji. Pełne przywrócenie usług było przedmiotem rozmów ukraińskich władz z USA.

Brak pełnej kontroli nad łącznością satelitarną miał się dać Ukraińcom we znaki także cztery lata temu, w pierwszym roku wojny. Space X miał uniemożliwić wówczas ofensywę wobec stacjonującej na okupowanym Krymie rosyjskiej floty.