Belastingdienst heeft geen benul wat hun brieven opleveren

Dat is niet alleen zonde van het papier, maar ook van de tientallen miljoenen euro's per jaar die het versturen ervan kost. Of dat geld goed besteed is, is onduidelijk, blijkt uit een onderzoek in opdracht van de Belastingdienst zelf.

Effect onduidelijk

De conclusie, kort samengevat: over de inhoud en het doel van de brieven is goed nagedacht. Maar of de brieven het beste middel zijn om het doel ervan te bereiken, is onduidelijk. Daarvoor ontbreekt 'eigenaarschap'. Ook is er 'geen overkoepelend beleid' voor de inzet van brieven en of het bijvoorbeeld niet beter is om te bellen.

De brieven die de fiscus verstuurt dienen een groot doel: het innnen van belastingen en sociale premies.  zijn veruit de grootste bron van inkomsten voor de overheid. Volgens de miljoenennota zijn die dit jaar goed voor 453 miljard euro. En met de ingrijpende reparatie van vermogensbelasting Box 3 is de verwachting dat het aantal brieven voorlopig alleen maar zal toenemen.

Lees ook

Miljarden aan belasting niet geïnd: fiscus ziet fouten en gesjoemel in aangiftes mkb

En zelfs als meer mensen hun brieven digitaal ontvangen, verandert er weinig aan het belang van begrijpelijke brieven, die de ontvanger goed informeren en eventueel aanzetten tot actie.

Belastingmoraal

Aangezien verreweg de meeste mensen netjes hun belasting betalen, zou je kunnen concluderen dat het wel goed zit met de effectiviteit van brieven. Maar omdat er geen informatie voorhanden is, is onduidelijk of de brieven helpen bij het opvijzelen van de belastingmoraal.

En zo is ook onduidelijk of een brief van de fiscus negatieve gevoelens oproept. Een brief kan juridisch helemaal juist zijn, maar als de toon te formeel is, de uitleg niet helder of de brief überhaupt niet passend, kan dit averechts werken. Uit het onderzoek blijkt dat hier regelmatig spanning zit.

Lees ook

Prinsjesdag: dit verandert er (mogelijk) in 2027 voor je portemonnee

De onderzoekers adviseren daarom om beter in de gaten te houden wat voor effect de brieven sorteren. Bijvoorbeeld door te checken of de actie is uitgevoerd waar in de brief om werd gevraagd. En door hoeveel mensen. 

Prijskaartje

En hoeveel mensen een klacht of bezwaar indienen naar aanleiding van de brief. Daarnaast zou er meer onderzoek gedaan moeten worden, bijvoorbeeld hoe mensen te veel of onnodige brieven krijgen en hoe vaak het gebeurt dat brieven elkaar kruisen. 

Dat is niet alleen goed om de kloof tussen overheid en burger te verkleinen, maar ook voor de schatkist. Het printen ervan gebeurt in eigen beheer, in de zogeheten printstraat van de fiscus in Apeldoorn voor 7 cent per brief aldus het onderzoek. Jaarlijks verstuurt de fiscus ongeveer 150 miljoen brieven, meldt een woordvoerder van het ministerie van Financiën, waar de Belastingdienst onder valt. Dat komt neer op 10,5 miljoen euro. 

De bezorging kost een veelvoud van dat bedrag. Die is de komende vier jaar voor het leeuwendeel in handen van PostNL. En die doet dat vanzelfsprekend niet gratis. 

Het bedrijf kwam eind augustus als winnaar uit de bus van een aanbesteding voor het bezorgen van 253 miljoen brieven namens de rijksoverheid. Dat ging overigens niet zonder slag of stoot, de fiscus stapte zelfs naar de Autoriteit Consument & Markt met klachten over marktmisbruik door PostNL.

Waarde 600 miljoen

De waarde van het contract werd geraamd op ruim 600 miljoen euro, voor een periode van vier jaar. Dat komt neer op 150 miljoen euro per jaar. Het ministerie wil niet vertellen voor hoeveel het contract uiteindelijk gegund is. PostNL wil er niets over kwijt. "Over zakelijke contracten doen wij helaas geen uitspraken", laat een woordvoerder weten. 

Van de duizelingwekkende hoeveelheid brieven uit het contract is ongeveer 60 procent (150 miljoen stuks) namens de fiscus, vertelt een woordGerekend met de 150 miljoen euro die de klus waard zij zijn, komt dat neer op 90 miljoen euro. En als gerekend wordt met de 28,5 cent bezorgkosten per brief die PostNL in 2025 in rekening bracht, rolt een bedrag van ruim 42 miljoen euro uit de bus. 

In vergelijking met de gevolgen van de stijgende rente is dat overigens weer klein bier, vertelt Bart Reijnen in onderstaande video.