Wereldwijd heliumtekort dreigt productie van wapens en chips te verstoren

• Wereldwijde heliumtekorten vormen een bedreiging voor cruciale militaire capaciteiten en de productie van halfgeleiders.
• Door strategische mislukkingen is de wereld afhankelijk geworden van een paar kwetsbare bevoorradingspunten.
• Overheden moeten helium als een strategisch goed beschouwen om een systeemcrisis te voorkomen.

Het Amerikaanse leger is erop gewezen dat de huidige gevechtscapaciteiten in hoge mate afhankelijk zijn van helium, een grondstof waarvoor momenteel wereldwijd een ernstig tekort heerst. Als gevolg van het conflict met Iran is ongeveer een derde van de wereldwijde heliumvoorziening stilgevallen, waardoor de spotprijzen zijn verdrievoudigd.

Cruciale rol van helium

Hoewel helium vaak wordt geassocieerd met ballonnen, vormt het een hoeksteen van de moderne economie. Zonder helium zou de productie van smartphones, luchtverdedigingssystemen en raketlanceringen stilvallen, evenals de werking van MRI-apparaten.

De huidige crisis werd veroorzaakt door de afsluiting van de Straat van Hormuz en gerichte aanvallen op de Ras Laffan-faciliteit in Qatar, de grootste aardgasfabriek ter wereld. Omdat helium een bijproduct is van aardgas, heeft de omvangrijke schade aan deze locatie, waarvan het herstel wel drie jaar kan duren, de wereldwijde beschikbaarheid ernstig verstoord.

Toeleveringsketens

De geopolitieke gevolgen zijn aanzienlijk. Hoewel de VS via één fabriek in Wyoming de grootste producent blijft, kan het land de wereldwijde leemte niet voor onbepaalde tijd opvullen. De export vanuit de VS is met 70 procent gestegen om chipfabrikanten in Azië te ondersteunen die voorheen afhankelijk waren van Qatar.

Ondertussen zijn alternatieve bronnen beperkt; Rusland heeft exportbeperkingen ingesteld tot 2027 en de Amerikaanse Federal Helium Reserve is geprivatiseerd. De huidige voorraden zijn afhankelijk van geheime ondergrondse zoutcavernes in de VS en Duitsland, die gestaag slinken.

Technologische noodzaak

De technische noodzaak van helium vloeit voort uit het unieke vermogen om extreme cryogene temperaturen te bereiken. Dit maakt het onmisbaar voor het koelen van supergeleidende magneten die worden gebruikt in medisch onderzoek, zoals studies naar de ziekte van Alzheimer en kanker.

Sommige universitaire laboratoria hebben hun toewijzingen al met de helft zien dalen, waardoor onderzoekers gedwongen worden te kiezen welke apparatuur ze buiten gebruik moeten stellen. Evenzo wordt de halfgeleiderindustrie, die in bijna de helft van haar fabricageprocessen helium gebruikt, geconfronteerd met dreigende stilleggingen nu leveranciers overgaan tot strikte toewijzingen.

Kwetsbaarheden in de defensie

Vanuit defensieoogpunt is de timing rampzalig. Terwijl het Pentagon aannemers onder druk zet om de productie van munitie en hypersonische wapens te verviervoudigen, kampt de industrie met een uitgeputte grondstofvoorraad en torenhoge kosten.

Deskundigen waarschuwen dat de afhankelijkheid van een paar gecentraliseerde productielocaties, waarbij 90 procent van de voorraad afkomstig is uit slechts vijf landen, een strategische tekortkoming van Washington was.

Oplossing?

Hoewel er in plaatsen als Minnesota nieuwe binnenlandse projecten in de maak zijn, duurt het jaren om deze faciliteiten te bouwen en stabiel te krijgen. Het huidige prioriteitssysteem, dat de medische en technologische sectoren bevoordeelt, faalt, aangezien zelfs degenen die vooraan in de rij staan, minder toewijzingen ontvangen.

Critici stellen dat de regering helium nu moet behandelen als een strategisch goed, vergelijkbaar met zeldzame aardmetalen, door nationale reserves aan te leggen en productieprikkels te bieden om een totale systeemcrash te voorkomen.

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!