Nancy Grace Roman w akcji. Kosmiczne urządzenia gotowe do pracy

Agencja NASA pomyślnie uruchomiła kluczowe instrumenty na pokładzie Kosmicznego Teleskopu Nancy Grace Roman, wystrzelonego 30 sierpnia. Inżynierowie aktywowali szerokokątną kamerę WFI o rozdzielczości 300 megapikseli oraz przeprowadzili pierwsze testy koronografu przeznaczonego do obserwacji planet pozasłonecznych.

Rakieta SpaceX Falcon Heavy wystartowała z Teleskopem Kosmicznym NASA Nancy Grace Roman na pokładzie w sierpniu

Źródło zdjęć: © Getty Images | NASA/Joel Kowsky

16 września 2026, 13:05

Najważniejsze informacje

• Agencja NASA potwierdziła aktywację szerokokątnej kamery WFI o rozdzielczości 300 megapikseli oraz pierwsze testy zaawansowanego koronografu.
• Główna kamera wykonała pierwsze testowe zdjęcie rozmytego światła gwiazd, a publikację pierwszych obrazów naukowych zaplanowano na początek 2027 r.
• Testy i kalibracja instrumentów odbywają się podczas lotu teleskopu do oddalonego o 1,5 miliona kilometrów od Ziemi punktu Lagrange’a L2.

Głównym instrumentem naukowym teleskopu Nancy Grace Roman jest szerokokątna kamera WFI (Wide Field Instrument), pracująca w podczerwieni. Każde wykonane przez nią zdjęcie obejmie obszar nieba większy niż tarcza Księżyca w pełni, zachowując przy tym ostrość porównywalną z obrazami uzyskiwanymi przez teleskop Hubble’a. Instrument posłuży do badań nad ciemną energią, rozmieszczeniem materii w kosmosie oraz planetami poza Układem Słonecznym.

Uruchomienie kamery poprzedzono dziesięciodniowym procesem osuszania detektorów w temperaturze -65 st. C. Następnie 11 września wyłączono grzałki i schłodzono urządzenie do temperatury roboczej -143 st. C, co umożliwiło włączenie 18 detektorów podczerwieni o łącznej powierzchni odpowiadającej ekranowi laptopa. W kolejnych etapach aktywowano system kalibracyjny i przetestowano mechanizm ogniskowania, kontynuując schładzanie detektorów do docelowych -183 st. C.

Kamera WFI wykonała już pierwsze testowe zdjęcie, które zarejestrowało rozmyte światło gwiazd. Taki obraz był efektem wstępnej konfiguracji z detektorami ustawionymi w pozycji transportowej.

Obraz stanowi punkt wyjścia do precyzyjnego ustawiania optyki i kalibracji ostrości. W najbliższych tygodniach zespół uruchomi system precyzyjnego naprowadzania. Pierwsze zdjęcia naukowe z teleskopu zostaną opublikowane na początku 2027 r.

Testy koronografu i cele misji

Równolegle z główną kamerą zespół przeprowadził pierwsze testy koronografu, czyli zaawansowanego systemu optycznego do bezpośredniej obserwacji planet krążących wokół odległych gwiazd. Urządzenie wykorzystuje zestaw masek, deformowalnych luster oraz czujników do blokowania światła gwiazdy, co pozwala uwidocznić słabe odbicie światła od planet.

Przeprowadzone próby potwierdziły prawidłowe działanie oprogramowania, awioniki, kamer, mechanizmów ruchomych oraz systemów termicznych, które utrzymują instrument w temperaturze pokojowej. Obecnie koronograf przechodzi około 30-dniowy proces oczyszczania w podwyższonej temperaturze.

Wszystkie działania odbywają się podczas lotu teleskopu do punktu Lagrange’a L2, zlokalizowanego około 1,5 miliona kilometrów od Ziemi. Po dotarciu na docelową orbitę teleskop rozpocznie właściwą misję naukową, dostarczając danych dotyczących ewolucji wszechświata oraz obiektów pozasłonecznych.

Cały dzień w biegu? Skrót wydarzeń codziennie wieczorem w Twojej skrzynce