Daily MaverickTHE CONVERSATION: Why eating a handful of nuts daily might lower risk of high blood pressureInquirerNCRPO warns Asean rallyists: Assaulting cops may lead to rapsThe Jerusalem PostEuropean militaries hunt for homegrown AI alternatives to cut reliance on US giant PalantirZDF heuteEntdecken Sie das ZDF-NachrichtenstudioStraits Times SportWoods to make competitive return at December's Hero World ChallengeSCMP ChinaTrump eyes China after brief Manila stop, seeking chemistry with Xi amid fresh AI strainsIl Fatto Quotidiano“Mi è stata diagnosticata una malattia coronarica, l’ho scoperto con un test di 3 minuti. La mia peggiore paura, si avvera”: parla Gio Benitez di Good Morning America20 MinutenRoche erhält erste US-Zulassung für Brustkrebs-MedikamentWirtualna PolskaTusk ostro o wotum nieufności wobec rządu. "Hucpa"The South AfricanWEATHER TOMORROW: Thunderstorms threaten Free State as heat grips Western Capen-tvHarte Nuss für Samsung: Xiaomi 18 Pro greift mit zwei Displays und Riesen-Akku anVanguardUS House committees to quiz Nvidia ex-CEO Huang December 1
The Daily Newsstand · Free, Always
Tuesday, November 17, 2026

NFZ wykłada rekordowe miliardy. Kolejki pozostają niewiadomą

Translate

kroplowka shutterstock_2289663457

Jakub Szulc: mamy do czynienia ze strukturalnym niezbilansowaniem NFZ

Źródło zdj. gł.: Shutterstock

Ponad 16,8 miliarda złotych - tyle Narodowy Fundusz Zdrowia przeznaczy w 2026 roku na programy lekowe, zapewniające pacjentom bezpłatny dostęp do nowoczesnych i często bardzo kosztownych terapii. Rosną zarówno nakłady na innowacyjne leczenie, jak i liczba korzystających z niego pacjentów. Za rosnącym finansowaniem kryje się jednak problem dostępności terapii.

Z danych przekazanych przez NFZ w poniedziałek wynika, że nakłady na nowoczesne terapie systematycznie rosną. 

Rekordowe finansowanie programów lekowych przez NFZ w 2026 roku

- W 2026 roku na finansowanie programów lekowych zabezpieczyliśmy rekordową kwotę ponad 16,8 miliarda złotych, w tym blisko 15 miliardów złotych na same leki. Pokazuje to skalę zaangażowania środków publicznych w zapewnienie pacjentom dostępu do nowoczesnego leczenia. Rośnie także liczba osób korzystających z programów lekowych. W pierwszym półroczu 2026 roku leczeniem objętych było już ponad 327 tysięcy osób, podczas gdy w całym 2025 roku było ich ponad 337 tysięcy - podkreśliła cytowana w komunikacie dyrektor Departamentu Gospodarki Lekami w Centrali NFZ Iwona Kasprzak. 

Dla porównania, w 2017 roku z programów lekowych korzystało około 121 tys. pacjentów, a wartość rozliczonych świadczeń wynosiła około 3,6 mld zł.

Obecnie Fundusz finansuje ponad 140 programów lekowych, które zapewniają bezpłatny dostęp do innowacyjnych, często bardzo kosztownych terapii w chorobach onkologicznych, neurologicznych, hematologicznych, autoimmunologicznych i rzadkich.

W pierwszym półroczu 2026 roku najwięcej pacjentów leczono w ramach trzech programów, które łącznie objęły około 38 proc. wszystkich chorych korzystających z tej formy wsparcia. Były to programy dotyczące leczenia chorób siatkówki (prawie 67 tys. osób), stwardnienia rozsianego (ponad 29 tys. osób) oraz raka piersi (ponad 25 tys. osób).

Kolejki do programów lekowych i problemy finansowe szpitali

Nakłady na innowacyjne terapie rosną, ale też rośnie grupa pacjentów, którzy chcieliby z nich korzystać. W tvn24.pl pisaliśmy o problemach z włączaniem nowych pacjentów, a także o tym, jak mogą się na to przekładać kłopoty z utrzymaniem płynności finansowej szpitali. W TVN24+ opisywaliśmy w sierpniu przypadek pacjentki z łuszczycą, która na leczenie biologiczne czekała od marca.

Wcześniej, w lutym, donosiliśmy, że z jednej z terapii stosowanych w leczeniu stwardnienia rozsianego ma zamiar zrezygnować szpital w Skarżysku-Kamiennej. Zmagająca się z wielomilionowym zadłużeniem skarżyska lecznica miała problemy z otrzymaniem od dostawców leków kredytu kupieckiego z odległym terminem płatności. Chodzi o to, że szpital najpierw kupuje lek i podaje go pacjentowi, a NFZ rozlicza ten zakup dopiero po kilku miesiącach.

Wojciech Wiśniewski, ekspert ochrony zdrowia w Polskim Towarzystwie Gospodarczym, w rozmowie z dziennikarką TVN24+ podkreślał w sierpniu, że to, jak długie są kolejki oczekujących na włączenie do programu lekowego, jest w Polsce niewiadomą.

- Problemów z programami lekowymi absolutnie nikt nie mierzy, przez co skala problemu nie jest znana. To utajony kryzys. Nie ma listy pacjentów oczekujących na włączenie do programu lekowego - komentował.

Problem kolejek do innowacyjnego leczenia prowadzonych poza oficjalnym systemem,  w zeszytach leżących w szpitalnej rejestracji, był sygnalizowany również w kwietniu, podczas konferencji towarzyszącej prezentacji raportu "Zdrowie ponad długi - o finansach szpitali i dostępie do leków".

Jak poprawić dostęp do programów lekowych? Rekomendacje ekspertów

Prawnicy z kancelarii Rymarz Zdort Maruta w zestawie rekomendacji służących krótkoterminowej poprawie sytuacji w ochronie zdrowia postulowali m.in. przejście na nielimitowane rozliczanie programów lekowych (obecnie programy lekowe są świadczeniem limitowanym), co wyeliminowałoby ryzyko wstrzymywania leczenia z powodu wyczerpania kontraktów oraz wprowadzenie zasady refundacji pełnych kosztów zakupu leków, a nie tylko podanych dawek, tak jak to jest obecnie.

Problemem jest dla szpitali także to, że NFZ płaci w całości za leki, ale za obsługę programów już nie. - Mówimy tu o pracy pielęgniarek czy sprzęcie jednorazowym, za które fundusz po przekroczeniu kontraktu proponuje nam zapłatę w wysokości 50 procent. Czy to jest uczciwe? - pytał w kwietniu Waldemar Malinowski, prezes Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych.

Czym są programy lekowe i kto może skorzystać z bezpłatnego leczenia?

Programy lekowe to specjalna forma finansowania terapii dla pacjentów z konkretnymi chorobami. Każdy program ma szczegółowo określone kryteria kwalifikacji, zasady stosowania leków, wymagane badania i sposób monitorowania leczenia. 

Pacjent musi spełnić warunki medyczne wskazane w programie lekowym. O kwalifikacji decyduje lekarz w ośrodku realizującym dany program, na podstawie dokumentacji medycznej, wyników badań i stanu zdrowia pacjenta. Samo rozpoznanie choroby nie oznacza automatycznego zakwalifikowania do terapii. 

Po rozpoczęciu leczenia pacjent pozostaje pod opieką specjalistów. Zespół medyczny monitoruje skuteczność terapii i bezpieczeństwo jej stosowania, a dalsze leczenie odbywa się zgodnie z zasadami określonymi w programie. Leczenie w programach lekowych jest dla pacjenta bezpłatne. Koszty leków oraz świadczeń związanych z realizacją programu finansuje Narodowy Fundusz Zdrowia. 

Niektóre terapie stosowane w programach lekowych należą do najdroższych świadczeń finansowanych ze środków publicznych. W I półroczu 2026 roku koszt leczenia jednego pacjenta w wybranych programach przekraczał milion złotych, a w przypadku jednej z terapii wyniósł ponad 6,2 mln zł.

View the original on TVN24 →

KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.