To ma być największa kopalnia metali ziem rzadkich w Europie. Kiedy ruszy wydobycie?

Norweski rząd deklaruje, że najpóźniej do 2028 roku zakończą się prace projektowe związane z uruchomieniem największej w Europie kopalni metali ziem rzadkich. Wydobycie planowane jest na pierwszą połowę lat 30. XXI wieku.

Zdjęcie ilustracyjne (autor: Oliver Killig) /PAP/DPA

Realizację projektu opóźniają obawy o jego wpływ na środowisko. Szczególne kontrowersje budzą plany budowy zakładów rafinacyjnych na terenach leśnych.

Kompleks Fen znajduje się około 150 kilometrów na południowy zachód od Oslo. Według szacunków złoża zawierają 15,9 miliona ton tlenków metali ziem rzadkich, w tym neodymu i prazeodymu. Pierwiastki te są wykorzystywane do produkcji silnych magnesów, stosowanych między innymi w samochodach elektrycznych, instalacjach energii odnawialnej oraz sprzęcie wojskowym.

Kwestie związane z ochroną przyrody od lat utrudniają postęp prac. Badania przeprowadzone w rejonie kompleksu wykazały obecność 78 zagrożonych gatunków roślin i zwierząt - wśród nich rzadkich chrząszczy, drzew, mchów i grzybów.

Rząd przejął planowanie 

Firma Rare Earths Norway (REN), która posiada prawa do wydobycia, twierdzi, że sama kopalnia byłaby „niewidoczna”, ponieważ wydobycie i kruszenie surowców odbywałyby się pod ziemią. Na powierzchni trzeba byłoby jednak zbudować zakłady przeróbcze.

Na początku tego roku norweski rząd przejął od władz lokalnych odpowiedzialność za prace planistyczne. Obejmują one między innymi analizę alternatywnych lokalizacji dla infrastruktury naziemnej.

Celem jest przygotowanie gotowego planu najpóźniej do 2028 roku, a najlepiej wcześniej – powiedziała minister przemysłu Cecilie Myrseth podczas środowej konferencji prasowej.

Europa chce być mniej zależna od Chin 

Norweski rząd uważa, że Kompleks Fen może przyczynić się do wzmocnienia łańcuchów dostaw surowców kluczowych dla Europy i szeroko rozumianego Zachodu. Na Starym Kontynencie nie prowadzi się obecnie wydobycia metali ziem rzadkich, przez co Europa pozostaje w dużej mierze zależna od dostaw z Chin.

Surowce te są wykorzystywane przy produkcji szerokiej gamy produktów - od smartfonów i samochodów elektrycznych po samoloty bojowe. Unia Europejska zalicza metale ziem rzadkich do surowców krytycznych.